Czy lepsze są schody jedno-, czy dwubiegowe?

W domu jednorodzinnym, szczególnie niezbyt dużym, schody powinny zabierać jak najmniej miejsca. Zajmują bowiem powierzchnię nie tylko na parterze, ale i na piętrze. Przestrzeń pod schodami można wprawdzie przynajmniej częściowo wykorzystać, ale nie będzie z niej takiego samego pożytku jak z pomieszczeń o pełnej wysokości.

Z tego powodu w większości domów jednorodzinnych najczęściej projektowane są proste schody, składające się z jednego lub dwóch biegów. Jeśli mają one zajmować możliwie mało miejsca, to warto, żeby ich stopnie miały maksymalną wysokość dopuszczoną przez warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jest to h = 19 cm, a to oznacza, że w większości domów wystarczy, żeby schody miały jedynie 16 stopni. Jeśli będą one miały szerokość s = 25 cm, to spełnią warunek na wygodne schody: 2h + s = 61-65 cm (zobacz: Jakie schody są najlepsze w domu jednorodzinnym?)

Ze względu na oszczędność miejsca dobrze też, jeśli szerokości biegu i spocznika będą miały jedynie 80 cm, czyli tyle, na ile jeszcze zezwalają przepisy. Przy zachowaniu takich wymiarów da się zrobić schody, które będą zajmowały stosunkowo mało powierzchni w domu, choć wiele zależeć też będzie od ich rodzaju.

Uwaga! Należy pamiętać, że podana w warunkach technicznych użytkowa szerokość schodów jest mierzona między wewnętrznymi krawędziami poręczy, a przy balustradzie jednostronnej – między wykończoną powierzchnią ściany a wewnętrzną krawędzią poręczy tej balustrady. Jeśli więc poręcze i balustrady będą mocowane nie z boków konstrukcji schodów, lecz na niej, to może się okazać, że biegi i spocznik będą musiały mieć większą szerokość, na przykład 90 cm.

SCHODY JEDNOBIEGOWE

Schody te, składające się z jednego biegu (Rys. 1), zabierają najmniej miejsca, szczególnie wtedy, gdy u dołu i u góry wchodzi się na nie prostopadle do ich kierunku. Można też wchodzić na nie lub schodzić z nich po kilku stopniach zabiegowych – trójkątnych lub trapezowych. Nie zmniejsza się wtedy co prawda powierzchnia, jaką zajmują, ale takie rozwiązanie może ułatwić komunikację na piętrze lub parterze.

Rys. 1 – Schody jednobiegowe zajmują w domu mniej więcej tyle samo miejsca, zarówno, gdy są proste (a), jak i wtedy, gdy mają stopnie zabiegowe – z jednej strony (b) lub dwóch (c)

Schody jednobiegowe trudno zaliczyć do bezpiecznych, szczególnie gdy nie są osłonięte z boków ścianami – ze względu na dużą liczbę stopni w jednym biegu upadek z nich może być bardzo bolesny. Zagrożenie to niewiele zmienia zrobienie stopni zabiegowych na ich początku i końcu, choć liczba stopni w prostym biegu jest wtedy mniejsza.

Dla zwiększenia bezpieczeństwa można bieg takich schodów przedzielić w środku podestem, ale wtedy staną się one schodami… dwubiegowymi.

Schody jednobiegowe są najczęściej wykonane z drewna (Fot. 1) i mogą być zrobione na zamówienie lub kupione jako gotowe (do montażu).

SCHODY DWUBIEGOWE

Ten rodzaj schodów w domach jednorodzinnych spotyka się najczęściej.

W schodach dwubiegowych (Rys. 2) biegi są ustawione w stosunku do siebie zazwyczaj pod kątem 180º (powrotne), ale czasem także pod kątem prostym (łamane).

Fot. 1 – Schody jednobiegowe wykonane są najczęściej z drewna – robione są na zamówienie lub składane z elementów gotowych; w domu montuje się je na etapie prac wykończeniowych
Rys. 2 – Schody dwubiegowe mogą mieć różny kształt – najmniej miejsca zajmują wtedy, gdy zamiast spocznika wykonane są stopnie zabiegowe, ale stają się one przez to mniej bezpieczne

Takie schody mniej więcej w połowie wysokości dzieli spocznik (podest), na którym następuje zmiana kierunku ruchu. Dzięki zrobieniu spocznika biegi są krótsze, a przez to schody dwubiegowe są zdecydowanie bardziej bezpieczne niż jednobiegowe.

Dla zmniejszenia przestrzeni zajmowanej przez schody dwubiegowe często robi się stopnie także na ich spocznikach. Takie schody nazywane są zabiegowymi, a stopnie zrobione w miejscu spocznika mają kształt trapezu lub trójkąta. Są one jednak mniej bezpieczne i wygodne od schodów z podestami, szczególnie te z dużą liczbą stopni trapezowych.

W domach murowanych schody dwubiegowe są najczęściej wykonywane jako żelbetowe (Fot. 2 i 3). Betonowane są one przeważnie razem ze stropem i w stanie surowym wykorzystywane do komunikacji podczas dalszych prac budowlanych. Wykańcza się je – drewnem albo płytkami ceramicznymi lub kamiennymi – dopiero na etapie układania podłóg.

Fot. 2 – Proste schody dwubiegowe są wygodne i bezpieczne, choć zajmują nieco więcej miejsca niż zabiegowe
Fot. 3 – Schody dwubiegowe są najczęściej wykonywane z żelbetu, więc można ich używać także podczas budowy

więcej na ten temat:

Czy warto robić w domu schody zabiegowe?

Jakie schody są najlepsze w domu jednorodzinnym?

Jak sprawdzić, czy schodząc po schodach nie uderzymy się w głowę?

Zobacz także

Miejsca, w których ściany szczytowe stykają się z połaciami dachu, mogą być mostkami termicznymi. Dotyczy to szczególnie ścian dwuwarstwowych, przy wykonywaniu których bardzo często zapomina się, że ich ocieplenie powinno być w sposób ciągły połączone z izolacją termiczną dachu. W domach ze stromymi dachami ściany szczytowe mogą wystawać ponad dach (Fot. 1). Znacznie częściej jednak są one schowane pod jego połaciami, które przedłużone poza ich lico dodatkowo […]

.

W obecnie budowanych domach jednorodzinnych strome dachy mają najczęściej konstrukcję krokwiowo-jętkową. Ich ściany podłużne, na których przez murłaty opierają się końce krokwi, są bowiem zazwyczaj zbyt szeroko rozstawione, by można było zrezygnować z poziomych jętek i zastosować najprostszy (i najstarszy) rodzaj więźby dachowej, składającej się jedynie z samych krokwi. Rzadko kiedy spotkać można jednak domy, w których – ze względu na dużą rozpiętość dachu lub mały spadek jego […]

.

Ogrzewanie płaszczyznowe ma nad tradycyjnym, grzejnikowym bardzo wiele przewag. Ponieważ przekazuje ciepło przede wszystkim przez promieniowanie, a nie konwekcję, podczas ogrzewania pomieszczeń nie wywołuje krążenia kurzu w powietrzu. Korzystniejszy też, bo bardziej równomierny, jest rozkład temperatury w ogrzewanych pomieszczeniach. Ważnym atutem ogrzewania płaszczyznowego jest także to, że bardzo dobrze współpracują z nim takie nowoczesne urządzenia grzewcze, jak kotły kondensacyjne i pompy ciepła. Ponieważ ogrzewanie płaszczyznowe […]

.

Nie zawsze jest miejsce na zrobienie pomieszczenia gospodarczego wewnątrz domu. Nawet gdy na parterze znajduje się garaż dwustanowiskowy, to i tak może okazać się on za mały na przechowywanie na przykład sprzętów i narzędzi ogrodowych czy rowerów. Taki duży garaż zabiera zresztą i tak sporo miejsca z powierzchni parteru, więc jego ewentualne powiększenie, by zrobić w nim ogrodowy składzik, zwykle nie wchodzi w rachubę. Do tego w każdym domu musi być pomieszczenie techniczne na kotłownię, więc na zrobienie dodatkowego na kosiarkę, […]

.