Jakie powinny być stopnie na zakręcie schodów zabiegowych?
28 sierpnia 2020

Schody zabiegowe z pewnością nie należą do najwygodniejszych i najbezpieczniejszych. W porównaniu jednak z klasycznymi schodami jedno-, dwu- lub trójbiegowymi biegowymi, na których zmiana kierunku ruchu odbywa się na poziomym podeście, zajmują mniej miejsca. Szczególnie w niedużych domach może to być istotnym argumentem, przemawiającym za zrobieniem schodów zabiegowych.

W jaki sposób zaprojektować schody zabiegowe, by osiągnąć kompromis między wygodą mieszkańców a ograniczeniem powierzchni domu, przeznaczonej na komunikację, radziliśmy w poradzie: Czy warto robić w domu schody zabiegowe?

Teraz chcielibyśmy zwrócić jedynie uwagę na zasadę, jaką warto kierować się przy wyznaczaniu kształtu stopni, które w schodach zabiegowych wypadają na zakręcie, czyli w miejscu przeznaczonym w tradycyjnych schodach na spocznik.

Dla bezpieczeństwa domowników ważne jest, żeby wszystkie stopnie miały jednakową wysokość (Fot. 1). Choć wydaje się to mało prawdopodobne, ale jeśli któryś z nich będzie wyższy od innych tylko o 2-3 mm, to przy wchodzeniu na schody będziemy się o niego potykać. Dyskomfort z jego powodu będziemy także odczuwać przy schodzeniu z piętra na parter.

Podobna sytuacja dotyczy również szerokości stopni. Oczywiście łatwo jest zachować ich jednakową szerokość na prostym biegu, natomiast sprawa komplikuje się przy stopniach zabiegowych, które są trójkątne lub mają kształt zbliżony do trójkąta (Fot. 2).

Generalnie powinno się dążyć do tego, żeby w odległości równej połowie szerokości biegu, odmierzanej od strony „duszy” schodów, także stopnie zabiegowe miały taką samą szerokość, jak prostokątne. Poradniki architektoniczne podają kilka metod graficznych, które umożliwiają realizację takiego celu. Posługując się nimi projektowanie stopni rozpoczyna się już na prostym biegu.

Fot. 1 – Dla bezpieczeństwa mieszkańców bardzo ważne jest, żeby wszystkie stopnie schodów miały jednakową wysokość – pierwszy stopień będzie taki jak inne po ułożeniu warstw podłogi na parterze
Fot. 2 – Stopnie zabiegowe w górnej części biegu, na których komunikacja na schodach zmienia swój kierunek, są trójkątne lub mają kształt zbliżony do trójkąta; jedynie czasem bywają trapezowe

Ponieważ zrobienie deskowania takich schodów jest skomplikowane, więc w projektach wielu domów stopnie zabiegowe występują jedynie w obrysie hipotetycznego podestu – prostokątnego, gdy biegi dolny i górny są do siebie równoległe, lub kwadratowego, gdy schody zakręcają pod kątem dziewięćdziesięciu stopni.

Nawet jednak w takich wydawałoby się prostych sytuacjach deskowanie schodów w miejscu stopni zabiegowych (Fot. 3) jest zdecydowanie bardziej skomplikowane niż tych, które występują na biegu prostym (Fot. 4).

Fot. 3 – W miejscu, w których są stopnie zabiegowe, deskowanie płyty schodów jest powierzchnią krzywoliniową i dlatego najłatwiej wykonać je z cienkich listew
Fot. 4 – Deskowanie, niezbędne do betonowania płyty i stopni prostego biegu schodów, jest dużo prostsze niż to, które trzeba wykonać pod stopnie zabiegowe

SCHODY ZABIEGOWE NA KWADRATOWYM PODEŚCIE

Jeśli stopnie zabiegowe mają zmienić kierunek ruchu na schodach jedynie o 90º i zmieścić się na rzucie kwadratu, to powinny być one jednakowe.

Oczywiście najwygodniej dla mieszkańców byłoby wtedy, gdyby w tym miejscu znalazły się tylko dwa stopnie o takim samym trójkątnym kształcie, a w gorszym wariancie – trzy. Przy czterech stopniach, rozmieszczonych na obrysie kwadratu, o wygodzie trudno mówić. Do tego są one niezgodne z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki, ponieważ w odległości 40 cm od „duszy” schodów nigdy nie będą one miały wymaganych 25 cm szerokości. (Nawiasem mówiąc jest to też trudne do osiągnięcia przy trzech stopniach, zrobionych w miejscu kwadratowego spocznika).

Jednak jeśli z jakichś powodów inwestor zdecyduje się na zrobienie na zakręcie czterech stopni zabiegowych, to ich szerokości powinny być jednakowe (Rys. 1). Zrobienie dwóch z nich szerszych, a dwóch węższych (Fot. 5) na pewno nie poprawi warunków komunikacji. Jest za to wielce prawdopodobne, że niczym nieuzasadnione zróżnicowanie szerokości stopni zabiegowych może się skończyć upadkiem z takich schodów.

Dlatego warto je więc wyrównać zanim zostaną wykończone drewnem lub w inny sposób. Nie będzie to trudne, a już na pewno nie odbije się na nośności schodów, które są zbrojone dołem, a same stopnie są jedynie „nałożonymi” na płytę żelbetową kawałkami betonu.

Rys. 1 – Jeśli kierunek komunikacji na schodach ma się zmienić o 90º na czterech stopniach zabiegowych, rozmieszczonych na planie kwadratu, to najlepiej, jeśli pomiędzy ich krawędziami jest taki sam kąt (22,5º)
Fot. 5 – Celowości zrobienia w takim miejscu dwóch stopni zabiegowych szerszych i dwóch węższych nie da się niczym uzasadnić – na pewno nie poprawi to komfortu korzystania ze schodów, a nawet może być niebezpieczne
Zobacz także
Fot. Vaillant
Wszystkie urządzenia grzewcze trzeba okresowo serwisować. Dotyczy to oczywiście także powietrznych pomp ciepła....
Drzwi zewnętrzne pełnią kilka ważnych funkcji. Nie tylko zabezpieczają dom przed włamaniem, lecz także chronią...
Większość osób budujących dom nawet nie bierze pod uwagę tego, że niektóre z tradycyjnych okien mogą...
Gdy na parterze domu zaprojektowano duże, sięgające od podłogi do sufitu okna, to w otworach na nie...