Jak można zmniejszyć powierzchnię zajmowaną przez schody?

W wielokondygnacyjnych budynkach schody są oczywiście niezbędne. Warto jednak, by – zwłaszcza w małych i średniej wielkości domach jednorodzinnych – zajmowały one jak najmniej miejsca. Zrobienie dużych schodów odbywa się bowiem zawsze kosztem powierzchni mieszkalnej i użytkowej, które w niewielkich domach są szczególnie cenne.

Dobrze jest więc przyjrzeć się projektowi domu i sprawdzić, czy nie da się zmniejszyć przestrzeni przeznaczonej na schody. Bez dokonywania dużych zmian projektowych, drogi do tego celu mogą być dwie – zwiększenie wysokości stopni oraz zrobienie dodatkowych stopni na spoczniku.

ZMIANA WYSOKOŚCI STOPNI

Zdarza się często, że w trakcie budowy inwestorzy zmniejszają zaprojektowaną wysokość stopni schodów, prosząc wykonawcę o dodanie jeszcze jednego stopnia w ich dolnym biegu. Ponieważ nie zmieniają przy tym szerokości stopnic, to swoją decyzją tylko pogarszają pionową komunikację w domu.

Po pierwsze – dodatkowy stopień zazwyczaj zabiera im powierzchnię z korytarza (Fot. 1 i 2). Po drugie – obniżając wysokość stopni, wcale nie sprawili, że będą mieć w domu wygodniejsze i bezpieczniejsze schody.

Fot. 1 – Często stosowany przez inwestorów sposób na zmniejszenie projektowanej wysokości stopni to dodanie dodatkowego do dolnego biegu schodów
Fot. 2 – Taki dodany do dolnego biegu stopień zwykle „wchodzi” w światło korytarza, zmniejszając jego szerokość i utrudniając mieszkańcom komunikację

Jeśli bowiem szerokość stopnic pozostała niezmieniona, to przestaje być spełniony warunek na wygodne schody, zapisany wzorem: 2h + s = 61-65 cm, w którym: h oznacza wysokość stopnia, s – jego szerokość, a 61-65 cm – przeciętne długości ludzkiego kroku (zobacz: Czy wyższe stopnie mogą być wygodniejsze od niższych?). To ważne, ponieważ dla wygody (a w pewnym stopniu i dla bezpieczeństwa) poruszania się po schodach decydujące znaczenie ma właściwa proporcja wymiarów stopni (Fot. 3), a nie tylko ich wysokość.

Spróbujmy zatem sprawdzić, jakie konsekwencje miałoby działanie odwrotne, czyli zwiększenie wysokości stopni, po to, by w biegu było ich o jeden mniej. Oczywiście będzie to możliwe tylko wtedy, gdy powiększona wysokość stopni nie przekroczy 19 cm, czyli maksymalnej wielkości, dopuszczonej w domach jednorodzinnych przez warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki.

Przyjrzyjmy się takiemu zabiegowi na przykładzie schodów dwubiegowych z płaskim podestem (Rys. 1), w których w każdym biegu jest po dziewięć stopni o wysokości 16,9 cm i szerokości stopnic – 29,2 cm. Potrzebne są one do pokonania kondygnacji o wysokości 304 cm (2 x 9 x 16,9 cm = 304,2 cm). Takie wymiary stopni spełniają też wspomniany wcześniej warunek na schody wygodne, ponieważ: 2 x 16,9 + 29,2 = 63 cm).

Fot. 3 – Dla wygody i bezpieczeństwa poruszania się po schodach dużo większe znaczenie ma właściwy stosunek wysokości stopni do szerokości stopnicy niż tylko sama ich wysokość
Rys. 1 – Przez zwiększenie wysokości stopni i odpowiednie dopasowanie do nich szerokości stopnic można „odzyskać” na cele mieszkalne sporo powierzchni zarezerwowanej wcześniej dla schodów

Gdyby zwiększyć w tych schodach wysokość stopni do 19 cm, to do wejścia na górną kondygnację potrzeba by ich było (wliczając w to spocznik i podłogę na piętrze) jedynie: 304 : 19 = 16, czyli po 8 w jednym biegu (o jeden mniej niż wcześniej). By takie schody o większym pochyleniu biegów pozostały wygodne, szerokość ich stopni powinna wynosić: 63 – 2 x 19 = 25 cm.

Oznacza to, że każdy z biegów schodów z wyższymi stopniami skróciłby się aż o: 8 x 29,2 – 7 x 25 = 233,6 – 175 = 58,6 cm. To oczywiście sporo, biorąc pod uwagę, że o taką wielkość skracają się dwa biegi – zarówno ten prowadzący z parteru na podest, jak i z podestu na piętro.

Przyjmując, że szerokość biegów w domach jednorodzinnych to minimum 80 cm, na parterze i na piętrze odzyskamy w ten sposób na cele mieszkalne: 2 x 0,80 x 0,586 = 0,94 m², a więc prawie 1 metr kwadratowy powierzchni(!) o wartości – średnio licząc – 2-2,5 tysiąca złotych.

W dodatku nie odbywa się to jakimś przesadnym kosztem wygody i bezpieczeństwa mieszkańców, zwłaszcza że w domu jednorodzinnym ruch na schodach nie jest duży i – co często tu podkreślamy – z czasem słabnie (zobacz: Jakie schody są najlepsze w domu jednorodzinnym?).

1
Zobacz także

W domach niepodpiwniczonych pozioma izolacja przeciwwilgociowa, ułożona na zewnętrznych i wewnętrznych ścianach fundamentowych, słusznie uważana jest za najważniejszą w budynku. Po szczelnym połączeniu z przeciwwilgociową izolacją podłogi parteru tworzą barierę skutecznie odcinającą nadziemną część budynku od wilgoci gruntowej. Jest tak jednak tylko wtedy, gdy pozioma izolacja zostanie ułożona także pod ścianami działowymi na parterze, które z reguły nie mają swoich ścian i ław fundamentowych. W większości domów ściany te muruje się bowiem […]

.

Nowy kołnierz VELUX EDQ, przeznaczony do montażu okien w dachach krytych blachą na rąbek, jest jedynym takim rozwiązaniem na rynku z płaskim elementem podokiennym, dzięki czemu pięknie komponuje się z dachem. Jest to unikalne rozwiązanie, o wyjątkowej estetyce oraz szczelności. Każdy dekarz z łatwością wkomponuje nowy produkt w pokrycie, bo jego instalacja jest niezwykle prosta. Najważniejszą zasadą dobrego montażu jest właściwe osadzenie okna w konstrukcji dachu, poprawne […]

.
Fot. Ytong Xella

Jednowarstwowe ściany zewnętrzne buduje się prawie dwa razy szybciej niż dwuwarstwowe, a kosztują praktycznie tyle samo. Nowy dom z takimi ścianami szybciej też pozbywa się wilgoci technologicznej, dzięki czemu koszty jego ogrzewania są niższe, a klimat do mieszkania – przyjaźniejszy dla domowników. Wśród licznych przewag ścian jednowarstwowych nad dwuwarstwowymi ważna jest też ta, że mają większą odporność na uszkodzenia. Na etapie budowy domu […]

.

Montaż dużych okien tarasowych jest – choćby ze względu na ich znaczne wymiary i ciężar – zdecydowanie trudniejszy niż standardowych. Szczególnej uwagi wymaga zapewnienie szczelności na styku ich ościeżnicy z otworem w ścianie. Dotyczy to zwłaszcza jej dolnej krawędzi, „atakowanej” podczas ulewnego deszczu przez wodę, spływającą w dużych ilościach po powierzchniach szyb. Najłatwiej zapewnić szczelność okna tarasowego na jego styku z konstrukcją domu, jeśli otwór, w którym ma być […]

.