Jak zwiększyć nośność słupków żelbetowych w ściankach kolankowych?

Proste dwupołaciowe dachy o konstrukcji krokwiowej lub krokwiowo-jętkowej wszystkie obciążenia przekazują na ścianki kolankowe, będące przedłużeniem ścian parteru. By nie zostały one wywrócone przez rozpór dachu, muszą być w nich zrobione słupki żelbetowe, solidnie zakotwione w wieńcach stropowych i połączone górą wieńcami dachowymi.

O tym, ile powinno być słupków w ściankach kolankowych i jak powinny być zbrojone, decyduje konstruktor i informacje te zapisuje w projekcie konstrukcyjnym domu. Ich liczba i zbrojenie zależą przede wszystkim od rozpiętości dachu i wysokości ścianek kolankowych (Fot. 1).

Rolę i zasady konstruowania słupków żelbetowych w murowanych ściankach kolankowych, opisano szczegółowo w poradzie: Jak powinny być wykonane ściany kolankowe?. Tutaj omówiono jedynie – spotykany czasem na budowach – sposób zwiększania ich nośności na zginanie przez dodawanie prętów zbrojeniowych.

DODATKOWE ZBROJENIE SŁUPKÓW

Przy niezbyt dużych rozpiętościach dachu (do 11 m) i niewysokich ściankach kolankowych (do 1 m), wzmacniające je słupki żelbetowe rozstawione są mniej więcej co 2 m. Mają one zazwyczaj przekrój poprzeczny nie większy niż 25 x 25 cm i najczęściej są zbrojone w narożach czterema prętami o średnicy 12 mm.

Zdarza się, że zapobiegliwi wykonawcy dozbrajają dodatkowo takie słupki, dodając w każdym z nich po jednym pręcie od wewnętrznej i zewnętrznej strony ścianki (Fot. 2).

Fot. 1 – Gdy ścianki kolankowe nie są zbyt wysokie, to wzmacniające je żelbetowe słupki zbroi się najczęściej czterema prętami o średnicy 12 mm
Fot. 2 – Niektórzy wykonawcy na wszelki wypadek dodają do „projektowego” zbrojenia słupków po jednym pręcie – od strony wewnętrznej i zewnętrznej

Samo dozbrojenie słupków jest oczywiście godne pochwały, ponieważ to od ich wytrzymałości na zginanie bardzo często zależy stabilność dachu, a co za tym idzie także bezpieczeństwo mieszkańców. Jednak dawanie dodatkowego pręta nie tylko od wewnętrznej strony słupka, która pod wpływem obciążenia dachem jest rozciągana, ale i po ściskanej zewnętrznej (Fot. 3), jest delikatnie mówiąc rozrzutnością. Jeśli bowiem po rozciąganej (wewnętrznej) stronie słupka damy zamiast dwóch prętów – trzy, to jego wytrzymałość na zginanie wzrośnie mniej więcej o 50%.

Praktycznie tyle samo będzie, gdy damy w słupku dodatkowo dwa takie pręty – po jednym z każdej strony. Oznacza to, że trzeci pręt, dodany po stronie zewnętrznej, nie zwiększa w zauważalny sposób nośności słupka. Większy pożytek byłby z tego pręta wtedy, gdybyśmy go umieścili poziomo, w betonie górnej warstwy stropu (Rys. 1). Jako dodatkowe górne zbrojenie w strefie przypodporowej przejmowałby on naprężenia rozciągające, wywołane w stropie przez zginany przez dach słupek ścianki kolankowej.

Fot. 3 – Dodatkowy pręt po stronie wewnętrznej zwiększa nośność słupka – w przeciwieństwie do tego, który dodano po stronie zewnętrznej
Rys. 1 – Zamiast umieszczać w słupku dodatkowy pręt od strony zewnętrznej, lepiej dać go w górnej, przypodporowej strefie stropu

Reasumując, dobrze jest zwiększyć zbrojenie słupków (zwłaszcza że koszt tego nie jest duży), ale jedynie od wewnętrznej strony ścianki kolankowej. Ze ściskaną stroną zewnętrzną, beton słupków sam sobie dobrze poradzi. Tym bardziej, że jest on jeszcze wspomagany przez odcinki muru, które wypełniają przestrzenie pomiędzy słupkami i oboma wieńcami – stropowym i dachowym (Fot. 4).

Uwaga! Bardzo ważne jest, żeby pręty wewnętrzne w słupkach i górne przypodporowe w stropie były dobrze zakotwione w wieńcu stropowym – najlepiej przez ich zagięcie. W mniejszym stopniu dotyczy to wieńca dachowego (Fot. 5).

Fot. 4 – W przenoszeniu ściskania wywołanego obciążeniem dachu – oprócz betonu słupków – biorą także udział mury wypełniające żelbetowy szkielet ścianki kolankowej
Fot. 5 – Górne końce prętów zbrojenia słupków ściany kolankowej nie muszą być jakoś specjalnie zakotwione w wieńcu dachowym – mogą pozostać proste, bez zaginania

WIĘCEJ NA TEN TEMAT:

Jak powinny być wykonane ściany kolankowe?

Jak krokwie powinny być oparte na murłacie?

Jak wzmocnić ściany kolankowe, żeby dach ich nie wywrócił?

Zobacz także

Współczesne okna ścienne, podobnie jak dachowe, mają bardzo dobrą izolacyjność i chronią wnętrza domu nie tylko przed zimnem i zacinającym deszczem, ale także przed silnymi podmuchami wiatru. Dotyczy to jednak tylko tych okien, które zostały poprawnie zamontowane i w żadnym miejscu styku ich ościeżnicy z otworem w ścianie nie ma nawet niewielkiej nieszczelności. Gdy okna ścienne mają standardowe wielkości, to zwykle nie ma problemów z ich szczelnością – zwłaszcza jeśli montażem zajmowała się […]

.

Gdy ganek wejściowy jest wysunięty z bryły budynku, to zazwyczaj wykonuje się nad nim daszek nawiązujący wyglądem do dachu przykrywającego cały dom. Dotyczy to nie tylko kąta nachylenia połaci oraz rodzaju pokrycia, ale także wielkości wysunięcia jego okapów. Czasem jednak takie dachowe powtórzenia – z pewnością słuszne z architektonicznego punktu widzenia – mogą okazać się kłopotliwe w realizacji. Tak właśnie było z daszkiem, wykonanym nad niezbyt dużym, wejściowym gankiem (Fot. 1). Przykrywał […]

.
Fot. Ytong Xella

Domy ze ścianami jednowarstwowymi, wykonanymi z bloczków betonu komórkowego Ytong Energo i Ytong Energo+, nie tylko buduje się krócej niż budynki, w których ściany zewnętrzne są dwuwarstwowe. Szybciej też pozbywają się one wilgoci technologicznej – zarówno tej znajdującej się w ścianach, jak i w żelbetowych stropach i schodach, a także w tynkach i wylewkach podłogowych. Szybsze wysychanie świeżo wybudowanych domów ze ścianami jednowarstwowymi ma bezpośredni związek z tym, że na żadnym etapie budowy nie są […]

.

Wydawałoby się, że odpowiedź na postawione pytanie jest oczywista: skoro dom jest tylko parterowy, to po co robić w nim ciężki strop żelbetowy, skoro można przykryć go drewnianym dachem z poziomymi belkami, do których da się zamocować sufit. Tymczasem w wielu murowanych domach parterowych są stropy żelbetowe. Zwykle jest to decyzja projektanta, ale czasem zamiana stropu drewnianego na żelbetowy bywa inicjatywą inwestorów (Fot. 1). Fot. 1 – W projekcie ten dom […]

.