Co zrobić, gdy na poddaszu mieszkalnym wieje z dachu?

W zbudowanym prawie dwadzieścia lat temu domu, dach ocieplono w bardzo nowoczesny sposób, nawet jak na obecne standardy. Od strony zewnętrznej miał wysokoparoprzepuszczalną folię wstępnego krycia, a od środka – paroizolację. A jednak po pewnym czasie okazało się, że z dachu wieje…

Ten dom (Fot. 1) powstał pod koniec lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Inwestor, choć sam zawodowo niezwiązany z budownictwem, przed przystąpieniem do jego budowy, przestudiował wiele poradników budowlanych.

Zależało mu przede wszystkim na tym, by ustrzec się błędów przy realizacji domu. Wtedy na polskim rynku materiałów i urządzeń budowlanych pojawiło się wiele nowych technologii. Chciał mieć o nich własną opinię, zanim ewentualnie zdecydowałby się na ich zastosowanie w swoim domu.

Fot. 1 – Ten dom z czterospadowym dachem zbudowano dwadzieścia lat temu, z dużą starannością i z zastosowaniem nowoczesnych materiałów
Fot. 2 – Pokrycie dachu wykonane jest z dachówki ceramicznej; mimo upływu czasu wciąż prezentuje się bardzo dobrze

DACH PRZED MODERNIZACJĄ

Tę jego, ze wszech miar godną pochwały chęć, by dom był zbudowany w sposób nowoczesny, bardzo dobrze widać na przykładzie dachu. Kryty jest on dachówką ceramiczną (Fot.2), ułożoną na łatach i kontrłatach, pod którą rozpięto nowoczesną membranę dachową. Ocieplenie z wełny mineralnej miało grubość 18 cm i było osłonięte od spodu folią paroizolacyjną. Jak na tamte czasy dach był więc bardzo dobrze izolowany termicznie, a jego współczynnik przenikania ciepła U miał wartość około 0,20 W/(m²K).

Nawet zastosowanie do obudowy dachu drewnianej boazerii da się racjonalnie wytłumaczyć. W tamtych czasach stosowano już wprawdzie do zabudowy poddaszy płyty gipsowo-kartonowe, które pod względem bezpieczeństwa przeciwpożarowego są zdecydowanie lepsze niż drewniane deszczułki boazeryjne. Niestety wówczas były one obarczone jedną poważną wadą.

Mianowicie ruszt z metalowych profili lub drewnianych listew, do którego mocowano płyty, był wtedy przykręcany bezpośrednio do krokwi (obecnie podwiesza się go do nich za pomocą elastycznych wieszaków). Z tego powodu wszelkie drgania i odkształcenia konstrukcji dachu przenosiły się na płyty i już po kilku miesiącach od zakończenia budowy domu na wszystkich ich stykach pojawiały się rysy i pęknięcia. Takiej wady nie miały natomiast łączone ze sobą na wpust i wypust deszczułki boazerii.

Zdawałoby się więc, że wszystko z dachem zrobione zostało jak należy, ponieważ nie zawiedli także jego wykonawcy, a jednak…

WIEJE Z DACHU

Po kilku latach zauważono, że podczas wietrznej pogody na poddaszu daje się wyczuć wyraźne podmuchy powietrza. Ponieważ przestrzeń pod dachem tylko w części była przeznaczona na cele mieszkalne, więc nie za bardzo się tym przejmowano; jedynie w chłodniejszej porze roku rzadziej korzystano z pomieszczenia pod dachem.

Dopiero po kilkunastu latach, gdy powiększyły się mieszkalne potrzeby rodziny, postanowiono zająć się całym poddaszem, z pełną świadomością, że przed przystąpieniem do wszystkich prac adaptacyjnych należy w pierwszej kolejności naprawić dach.

Po zdjęciu boazerii (Fot. 3) okazało się, że na wełnie mineralnej – pod paroizolacją z folii polietylenowej – widoczne są duże plamy z kurzu. Był to wyraźny znak, że membrana dachowa nie jest szczelna, a ponieważ także folia paroszczelna (Fot. 4) była ułożona głównie na zakłady (taśmy samoprzylepnej użyto jedynie miejscowo), więc podczas silnego wiatru powietrze wraz z kurzem było wciskane do pomieszczeń pod dachem.

Fot. 3 – Po zdjęciu fragmentu drewnianej boazerii na wełnie mineralnej przykrytej folią paroszczelną widoczne były ciemne plamy i smugi; na szczęście nie była ona zawilgocona
Fot. 4 – Niestaranie ułożona paroizolacja miała swój udział w przewiewaniu dachu; gdyby była szczelna, podmuchy wiatru nie miałyby dostępu do pomieszczeń poddasza

W takich chwilach wełna mineralna pełniła co najwyżej rolę filtra (Fot. 5).

Nieszczelność membrany dachowej najpewniej występowała na jej zakładach, które przy tak niewielkim pochyleniu połaci dachowych, jak w tym domu (około 30º), byłyby teraz – zgodnie z zaleceniami fachowców – łączone dodatkowo ze sobą za pomocą specjalnych taśm paroprzepuszczalnych. Wtedy jednak nikt sobie z potrzeby takiego szczelnego łączenia arkuszy folii nie zdawał sprawy; nie było też zresztą odpowiednich do tego taśm…

Jednak jeszcze większym problemem okazał się stan samej membrany dachowej. Była to wysokoparoprzepuszczalna folia wstępnego krycia dość znanego na rynku producenta. Zbudowana była jedynie z dwóch warstw – polipropylenowej włókniny i filmu funkcyjnego (obecnie stosuje się przede wszystkim membrany trójwarstwowe).

Po zdjęciu wełny mineralnej okazało, że z widocznego od strony poddasza filmu funkcyjnego niewiele już zostało (Fot. 6). Na niektórych fragmentach nie było go wcale, a z pozostałych – dało się go zetrzeć dłonią, na której pozostawał ślad, jak po mące ziemniaczanej.

Fot. 5 – Po usunięciu paroizolacji widać było wyraźnie ciemne miejsca na wełnie mineralnej, w których jej szczelność nie była zachowana i wiatr przez dachówkę i membranę dachową wciskał kurz do wnętrza domu
Fot. 6 – Po zdjęciu wełny mineralnej okazało się, że film funkcyjny membrany dachowej uległ całkowitej destrukcji; na niektórych miejscach nie było go wcale, a z tych, na których jeszcze został, można go było usunąć przez potarcie dłonią

Można by więc rzec, że film funkcyjny, który w całości odpowiada za właściwości membrany dachowej, uległ całkowitej degradacji. Po tylu latach od zakończenia budowy domu trudno oczywiście ustalić, czy zniszczyło go zbyt długie wystawienie na działanie promieniowania UV (właściciel domu zapewnia, że prace na dachu przebiegały bardzo sprawnie), czy też membrana była po prostu złej jakości. Fakt pozostaje faktem, że po zbadaniu próbki tej membrany w przyrządzie do sprawdzania szczelności na wodę i paroprzepuszczalności folii dachowych, okazało się, że jest ona dziurawa jak sito.

1
Zobacz także
Fot. Jacek Kadaj

Podstawowe funkcje okien to doświetlenie wnętrz światłem naturalnym oraz umożliwienie domownikom kontaktu wzrokowego ze światem zewnętrznym. Rola okien w poprawnym wentylowaniu domu nie jest już taka jednoznaczna – wszystko zależy bowiem od tego, jaki jest w nim rodzaj wentylacji. Jeśli jest to wentylacja naturalna, hybrydowa lub mechaniczna wywiewna, okna mają ogromne znaczenie dla prawidłowej wymiany powietrza w pomieszczeniach. Gdy jednak dom został wyposażony w wentylację mechaniczną […]

.

W murowanych domach jednorodzinnych elementem nośnym balkonów jest zazwyczaj cienka płyta żelbetowa, wysunięta poza lico elewacji i zamocowana wspornikowo w stropie nad parterem. Takie rozwiązanie nie jest niestety najszczęśliwsze ani pod względem konstrukcyjnym, ani termicznym. Do tego dochodzą jeszcze – zwłaszcza w długich balkonach – problemy z właściwym zamocowaniem balustrady w takiej żelbetowej płycie. W popularnych płytach balkonowych (Fot. 1) pod wpływem obciążenia rozciągana jest ich górna strefa, […]

.

W murowanych domach jednorodzinnych ściany zewnętrzne mają bardzo często budowę dwuwarstwową. Za przeniesienie występujących w budynku obciążeń, odpowiada ich warstwa nośna, wykonana z takich materiałów murowych jak bloczki lub pustaki. Natomiast za ochronę wnętrza domu przed ucieczką ciepła odpowiada – przyklejona do niej od strony zewnętrznej – warstwa izolacji termicznej. Ściany dwuwarstwowe ociepla się najczęściej płytami styropianowymi lub wełny mineralnej i wykańcza od zewnątrz tynkiem […]

.

Światło dzienne ma istotny wpływ na nasze zdrowie, produktywność oraz samopoczucie. W czasach, w których coraz więcej czasu spędzamy w budynkach, potrzeba naturalnego doświetlenia miejsc nabiera szczególnego znaczenia. W każdym domu są bowiem ciemne łazienki, korytarze lub garderoby, w których nie można zainstalować okien, choć światło dzienne korzystnie ożywiłoby ich przestrzeń w sposób, który nie jest możliwy przy użyciu lampy. Nie oznacza to jednak, że musimy rezygnować z naturalnego oświetlenia – dobrym […]

.