Jak zrobić łukowe okno w ścianie z betonu komórkowego?
5 października 2020

Pewien dom jednorodzinny postanowiono rozbudować o pokój dzienny z otwartą kuchnią oraz dwustanowiskowy garaż. W nowej części mieszkalnej okna zaprojektowano z naświetlami w kształcie wycinka koła, nawiązując w ten sposób do tych, które były w niektórych ścianach parteru istniejącego budynku oraz w jego dachowych lukarnach.

W starej części domu (Fot. 1) wykonanie nadproży okiennych w postaci łukowych sklepień nie było specjalnie trudne. Miał on bowiem ściany dwuwarstwowe, więc łukowe belki można było zrobić nawet z betonu, gdyż ich izolację termiczną zapewniało ocieplenie ze styropianu.

Inaczej było z dobudowywanymi częściami budynku, gdyż w nich ściany miały być jednowarstwowe, wykonane z bloczków betonu komórkowego, a więc materiału jednocześnie konstrukcyjnego i izolacyjnego.

Fot. 1 – Ponieważ w starym domu były już okna z naświetlami w kształcie wycinka koła, zdecydowano się na zrobienie podobnych także w dobudowywanej części mieszkalnej

SKLEPIENIE MUROWANE

Naturalnym sposobem zrobienia łukowych przekryć nad otworami okiennymi w takich jednorodnych ścianach, byłoby sięgnięcie po rozwiązania tradycyjne, czyli takie, jakie stosowano w murach kamiennych (Rys. 1). Odpowiednio przycięte bloki, nazywane klińcami, układano na deskowaniu zwanym krążyną, odwzorowującym górny kształt otworu na okno.

Tworzyły one łukowe sklepienie, w którym poszczególne klińce – pod obciążeniem znajdującej się nad nimi ściany – były tylko ściskane. By jednak jego końce się nie rozjechały, skrajne bloki musiały mieć solidne oparcie w bocznych ścianach.

Rys. 1 – Łukowe sklepienie nad otworem okiennym można by wykonać w sposób tradycyjny, wycinając klińce z bloczków betonu komórkowego i układając je za zaprawie klejowej na krążynach z desek lub płyt wiórowych, podpartych stemplami

Takie murowane sklepienia nad oknami lub drzwiami nazywano łękami. Nazwa wyszła już z raczej użycia pewnie dlatego, że teraz mało kto zdecydowałby się na ich wykonanie ze współczesnych materiałów ściennych. Nawet pomimo tego, że wycięcie klińców z bloczków betonu komórkowego nie byłoby wcale trudne – zwłaszcza jeśli wykonawca dysponuje mechaniczną piłą taśmową do ich cięcia.

Jeśli więc teraz spotyka się jeszcze takie murowane sklepienia nad oknami, to są to jedynie łukowe nadproża z cegieł klinkierowych, wykonane w elewacyjnej warstwie ścian trójwarstwowych.

NADPROŻE BELKOWE

Zdecydowanie prostszym rozwiązaniem jest wykonanie łukowego sklepienia w ścianach jednowarstwowych (także w dwu- i trójwarstwowych) z bloczków betonu komórkowego przy użyciu systemowych nadproży (Rys. 2). Montuje się je na poziomie wierzchołka łuku, w taki sam sposób, jak w otworach (ościeżach) na okna prostokątne.

Rys. 2 – Znacznie łatwiejsze jest wykonanie otworu na łukowe okno, którego przekrycie jest pod względem konstrukcyjnym jedynie imitacją sklepienia – za przenoszenie obciążeń ze znajdującej się nad nim ściany odpowiada bowiem prefabrykowana belka nadprożowa, a doklejone do niej od spodu odpowiednio przycięte bloczki nadają mu jedynie kształt

Samo sklepienie formuje się z odpowiednio przyciętych bloczków z betonu komórkowego, które przykleja się do spodu nadproża i do bocznych płaszczyzn ościeża za pomocą zaprawy klejowej, stosowanej do murowania ścian z tego materiału (Fot. 2 i 3). Linię cięcia poszczególnych bloczków wyznacza się, układając je na równej powierzchni i odrysowując na nich promień sklepienia.

Fot. 2 – Tak wygląda od strony zewnętrznej sklepienie łukowe, wykonane w wersji uproszczonej z prefabrykowanym nadprożem i odpowiednio przyciętymi bloczkami
Fot. 3 – Widok sklepienia od strony wewnętrznej – po obu stronach jego wezgłowia widać jeszcze gwoździe, na których oparto montażowe podparcie bloczków

Przycięte bloczki są lekkie (największe – skrajne – ważą nie więcej niż 10 kg, więc na czas wiązania kleju nie potrzebują solidnego podpierania. Wystarczy, jeśli zastosuje się do tego celu krótkie drewniane łaty, wsparte na prostym deskowaniu, podtrzymywanym z każdej strony w dolnej części łuku za pomocą dwóch gwoździ, wbitych z obu stron w bloczki.

W otworach na okna łukowe – podobnie jak w tych o prostokątnym kształcie – wykonano od strony zewnętrznej węgarki (Fot. 4) z przyciętych płytek betonu komórkowego. Na odcinku sklepienia musiały być one oczywiście bardzo wąskie, by dokładnie wpisać się w jego kształt.

Fot. 4 – Również w otworach na okna z naświetlami w kształcie wycinka koła na łukowym sklepieniem i bokach ościeża wykonano węgarki z cienkich płytek betonu komórkowego
Fot. 5 – Po ułożeniu na ścianach jednowarstwowych tynku od zewnątrz i od środka, nie będzie widać, w jaki sposób wykonano łukowe sklepienia w otworach okiennych

Po ułożeniu na ścianach tynku, zarówno od zewnątrz (Fot. 5), jak i od środka, nikt oczywiście nie będzie mógł ocenić, czy sklepienie nad otworami okiennymi wykonano w sposób tradycyjny, czyli murując go z klińców, czy też metodą uproszczoną z użyciem systemowego nadproża prefabrykowanego.

W taki sam sposób wykonano także sklepienie łukowe w otworze na drugie okno w dobudowywanej części budynku (Fot. 6) – miało ono jeszcze większą szerokość od tego, które zostało tu opisane wcześniej.

Fot. 6 – W podobny sposób wykonano także łukowe sklepienie nad otworem na drugie okno – o jeszcze większej szerokości niż pierwsze
Zobacz także
Fot. VELUX
Niezwykłe możliwości aranżacji, panoramiczny widok, poczucie przestrzeni oraz wnętrza pełna światła i...
Karnisze to nie tylko najwygodniejszy sposób na zawieszenie firanek oraz zasłon w pokoju. Coraz częściej...
W domach budowanych przez dewelopera zdarza się czasem, że inwestorzy chcą mieć wejście do łazienki...
Fot. Sokółka Okna i Drzwi
Żadna z zewnętrznych przegród domu nie musi pełnić tylu funkcji co okna. Oprócz ochrony przed zimnem, opadami...