Jak zrobić elewację z desek mocowanych poziomo?
30 sierpnia 2020

ROZDAJE ELEWACJI Z DESEK UKŁADANYCH POZIOMO

Wśród drewnianych okładzin elewacyjnych najbardziej popularne są deski układane poziomo. Mogą być montowane na kilka różnych sposobów (Rys. 2): jako „otwarte”, w nakładkę lub nakładkę z felcem oraz na pióro (wypust) i wpust.

Rys. Wojciech Nitka
Rys. 2 – Różne sposoby wykonania elewacji drewnianej z desek układanych poziomo: a – „otwarta” z pozostawieniem szczelin pomiędzy deskami; b – w nakładkę z desek o przekroju prostokątnym; c – w nakładkę z desek o przekroju diagonalnym (ukośnym); d – w nakładkę z desek diagonalnych z felcem; e – w nakładkę z desek prostych z felcem; f – z desek łączonych na pióro (wypust) i wpust

Elewacja „otwarta” stosunkowo słabo chroni ściany domu przed czynnikami atmosferycznymi, a wiatroizolację – przed szkodliwym oddziaływaniem promieniowania UV.

Do wykonania elewacji „otwartej” należy stosować deski z częściowo sfazowanymi górnymi i dolnymi krawędziami. Sfazowania te, wykonane pod kątem 30 stopni od poziomu, umożliwiają zbliżenie desek do siebie, przy jednoczesnym zachowaniu odstępu między nimi, który nadaje „otwartość” elewacji. Między sfazowanymi krawędziami desek należy zachować odstęp („połączenie otwarte”) w granicach 8–15 mm.

Takie rozwiązanie powinno całkowicie ograniczyć negatywny wpływ promieni słonecznych na folię wiatroizolacyjną, którą dla ochrony izolacji cieplnej umieszcza się pod drewnianą okładziną elewacyjną. Należy jednak zaznaczyć, że wielu producentów folii wiatroizolacyjnych zaleca ograniczyć szerokość „otwartego połączenia” do maksimum 10 mm, a niektórzy w ogóle odradzają stosowanie swoich wiatroizolacji w elewacjach wykonanych w systemie „otwartym”.

Przy oblicówkach wykonywanych w nakładkę, szerokość desek – zarówno o przekroju prostokątnym, jak i diagonalnym – nie powinna przekraczać 150 mm, a szerokość nakładki – 25 mm. Dla desek z felcem nakładkę można zmniejszyć do 15 mm. Między deskami należy zachować 2 mm odstęp, który do minimum ograniczy możliwość wypaczenia się desek przy zmianach warunków atmosferycznych.

Przy montażu na pióro i wpust nie należy stosować desek, których widoczna część jest szersza niż 125 mm, a długość pióra powinna wynosić minimum 10 mm. Między deskami należy również zachować 2 mm odstęp. Deski te należy oczywiście montować zawsze piórem do góry.

MOCOWANIE DESEK Z DREWNA MIĘKKIEGO

Do mocowania okładzin zaleca się stosować gwoździe zwykłe o długości 2,5 razy większej od grubości okładziny. Jedynie długość gwoździ karbowanych można zmniejszyć do dwukrotnej grubości okładziny.

Gwoździe należy wbijać w odległości nie mniejszej niż 15 mm od krawędzi deski i minimum 20 mm od jej końca. Wbijanie gwoździ w mniejszych odległościach grozi pęknięciem deski. Nie zaleca się też wbijania gwoździ we wpust w deskach łączonych na pióro i wpust, by ich nie uszkodzić.

Deski o szerokości powyżej 100 mm w jednym przekroju powinny być mocowane na dwa gwoździe. Zaleca się by, o ile to możliwe, były one wbijane w odległości jednej czwartej od krawędzi. W elewacjach wykonanych w systemie „deska na deskę” należy zwrócić uwagę, by gwóźdź mocujący górną deskę nie przechodził przez dolną. Zasadą jest bowiem, że jeden gwóźdź mocuje tylko jedną deskę.

MOCOWANIE DESEK Z DREWNA TWARDEGO

Okładziny z drewna twardego podlegają innym zasadom montażu niż okładziny z drewna miękkiego. Są one mocowane do rusztu na śruby, które powinny wypadać w odległości jednej czwartej szerokości deski od krawędzi. Gdy stosuje się deski o wilgotności około 16%, zaleca się, by śruby osadzane były we wcześniej wywierconych otworach o średnicy około 2 mm większej od grubości trzpienia śruby. Jeśli deski mają większą wilgotność, średnica otworu powinna być większa o około 4 mm niż średnica trzpienia. Taki zabieg ograniczy możliwość ewentualnego pękania desek, spowodowanego odkształceniami drewna podczas wysychania.

Inną metodą mocowania okładziny z drewna twardego są różnego rodzaju systemy rusztów ze stali nierdzewnej.

RUSZT

Ze względu na możliwość zawilgocenia, a tym samym narażenia okładzin drewnianych na degradację biologiczną, deski powinny być wentylowane. Wentylację pod okładziną zapewnia ruszt, wykonywany zazwyczaj z listew drewnianych. Dla desek układanych poziomo osiowy rozstaw jego elementów nie powinien przekraczać 600 mm. Dotyczy to desek elewacyjnych o wilgotności poniżej 19%. Gdy mają one wilgotność większą (są wykonane z drewna niesuszonego), maksymalny rozstaw elementów rusztu wynosi 400 mm.

Elementy rusztu powinny mieć przekrój nie mniejszy niż 38 x 38 mm, a do jego mocowania należy stosować gwoździe o długości minimum dwuipółkrotnej grubości rusztu lub śruby o długości minimum dwukrotnej grubości rusztu.

WENTYLOWANIE OKŁADZIN

Zaleca się, by okładziny elewacyjne były w pełni wentylowane, dzięki czemu ich wilgotność po obu stronach jest podobna. Chroni to deski przed wypaczeniem, spowodowanym nadmiernym zawilgoceniem z jednej strony.

Szczelina wentylacyjna powinna mieć grubość większą niż 19 mm. Zarówno w dolnej, jak i górnej części powinna być ona zabezpieczona siatką, chroniącą budynek przed owadami i gryzoniami. Oczka siatki należy tak dobrać, by nie ograniczały przepływu powietrza w szczelinie wentylacyjnej.

ODLEGŁOŚĆ OBLICÓWKI OD POZIOMU TERENU

Dla zabezpieczenia elewacji przed opadami atmosferycznymi deski należy montować w odpowiedniej odległości od terenu. Odległość ta zależy od rodzaju podłoża wokół domu. Gdy jest ono gładkie, na przykład są to płyty chodnikowe lub kostka betonowa, odległość od podłoża oblicówki drewnianej z desek mocowanych poziomo powinna wynosić co najmniej 15 cm. Odległość tę można zmniejszyć do 5 cm, gdy wokół budynku jest ułożona opaska żwirowa o szerokości minimum 20 cm.

By uniknąć zatrzymywania się wody na dolnej krawędzi desek i ograniczyć podciąganie przez nie wody, należy ściąć ich krawędzie pod kątem minimum 30º stopni w kierunku od budynku, tworząc rodzaj kapinosu, ułatwiającego skapywanie wody opadowej z okładziny.

BŁĘDY POPEŁNIANE PRZY MONTAŻU ELEWACJI DREWNIANYCH

W Polsce wykonawcy nie mają ma zbyt dużych doświadczeń, związanych z wykonywaniem elewacji z drewna w nowoczesnych budynkach, dlatego podczas ich montażu popełniane jest wiele błędów. Oto kilka ich przykładów, które miały miejsce przy wykonywaniu „otwartej” oblicówki z drewna egzotycznego na dużym fragmencie elewacji domu wielorodzinnego (Fot. 4-7).

Fot. Wojciech Nitka
Fot. 4 – Z powodu niejednakowej kolorystyki desek znacznie obniżona jest estetyka elewacji budynku
Fot. Wojciech Nitka
Fot. 5 – Wichrujące się deski świadczą o poważnych błędach popełnionych przy montażu oblicówki
Fot. Wojciech Nitka
Fot. 6 – Z powodu różnej szerokości desek, niektóre odstępy między nimi są tak duże, że nie chronią wiatroizolacji przed niszczącym działaniem promieni UV
Fot. Wojciech Nitka
Fot. 7 – Zrobienie drewnianej oblicówki aż do samej opaski żwirowej grozi jej szybkim zniszczeniem, przez destrukcyjne działanie wód odpadowych i śniegu

Tekst: Wojciech Nitka, www.budujzdrewna.pl

Zobacz także
Chyba każdy z nas podczas urządzania łazienki stanął przed dylematem: prysznic czy wanna wolnostojąca? Oba...
Rosnące ceny energii i degradacja środowiska sprawiły, że zaczęto inaczej myśleć o budowaniu domów....
Fot. Sokółka Okna I Drzwi
Nawet najlepsze okna jedynie wtedy będą długo i dobrze spełniać wszystkie swoje liczne funkcje, gdy zostaną...
Fot. Vaillant
Jeśli nasz dom lub mieszkanie ogrzewany jest kilkunastoletnim lub starszym kotłem gazowym, warto pomyśleć o...