Z jakiego powodu mogą się niszczyć cegły pełne w ścianie zewnętrznej?

Są materiały stosowane do budowy domów od wieków oraz takie, które dopiero od niedawna, czyli – biorąc pod uwagę żywotność budynków – na przykład od dwudziestu lat są obecne na rynku budowlanym. O ile niespecjalnie powinny nas zaskakiwać ewentualne problemy z jakością czy trwałością tych drugich, o tyle do tych pierwszych – wydawać by się mogło – powinniśmy mieć pełne zaufanie. Są przecież produkowane od bardzo dawna…

Tymczasem niestety nie zawsze tak jest, o czym najlepiej świadczy stan fragmentu ściany, wymurowanego z pełnej cegły ceramicznej, w jednym z domów jednorodzinnych (Fot. 1).

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 1 – W kilka miesięcy po wybudowaniu domu w stanie surowym otwartym na cegłach pełnych, z których wymurowano filar na parterze, zauważono liczne uszkodzenia

Cały dom został wybudowany z pustaków ceramicznych, a jedynie wąski filar, między drzwiami wejściowymi a oknem salonu, został zrobiony z cegły. Obawiano się bowiem, że ze względu na jego niezbyt dużą szerokość, lekkie pustaki z ceramiki poryzowanej mogą sobie nie poradzić ze sporymi obciążeniami w tym miejscu. Na filarze tym opiera się przecież nie tylko strop poddasza, ale także – przez ścianę kolankową – konstrukcja dachu.

USZKODZENIA CEGIEŁ

Już w kilka miesięcy po postawieniu domu w stanie surowym otwartym na wielu cegłach, z których wymurowano filar, pojawiły się uszkodzenia. Były to przede wszystkim większe lub mniejsze odpryski (Fot. 2-7), spowodowane obecnością w glinie, z której wykonano cegły, różnej wielkości okruchów margli.

Margiel to szara skała osadowa, składająca się z węglanów (głównie wapnia) oraz minerałów ilastych. W sumie jest ona pożyteczna, ponieważ wykorzystuje się ją do wyrobu cementu, a także nawozów sztucznych.

Jednak w glinie, wykorzystywanej do wyrobu ceramiki budowlanej, obecność okruchów margli o wielkości powyżej 0,5 mm jest bardzo groźna. W kontakcie z wodą zwiększają one bowiem swoją objętość ponad trzykrotnie, powodując rozsadzanie nawet tak wydawałoby się grubych wyrobów jak cegły.

Dlatego w produkcji ceramiki budowlanej dba się o usunięcie z gliny okruchów margli lub ich dokładne rozdrobnienie, gdyż w takiej postaci nie są one już niebezpieczne nawet dla tak „delikatnych” wyrobów jak cienkościenne pustaki ceramiczne.

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 2 – Wyraźnie odłupany kawałek narożnika główki cegły
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 3 – Odłupany narożnik z widocznym okruchem margla
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 4 – Margle znajdujące się tuż przy powierzchni cegły nie uszkodziły jej – zrobiły to za to te, które znalazły się w niej nieco głębiej
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 5 – Za uszkodzenie powierzchni cegieł nie zawsze odpowiadają grube okruchy margla – potrafi to też zrobić kolonia drobniejszy ziaren
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 6 – „Marglowe” cegły nie zawsze mają w miarę regularny kształt
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 7 – Narożnik cegły jeszcze się trzyma, ale pewnie zaraz odpadnie

Nic zatem dziwnego, że doszło do ich uszkodzenia w filarze domu, ponieważ w trakcie jego budowy, ściany zewnętrzne – aż do momentu wykonania elewacji – miały wiele okazji do „napicia się” wody deszczowej.

Nie byłoby tak, gdyby cegły zostały wykonane poprawnie, zgodnie ze sprawdzoną przez wieki recepturą. Można bowiem także teraz spotkać ściany zewnętrzne, wymurowane z cegły, na których nie ma uszkodzeń, charakterystycznych dla obecności margli (Fot. 8).

Fot. 8 – Da się wymurować ściany, nawet elewacyjne, z obecnie produkowanych cegieł, które nie będą ulegać uszkodzeniom nawet po kilkudziesięciu deszczach – muszą być one jednak dobrej jakości i przede wszystkim nie zawierać okruchów margli

NAPRAWA FILARA

Mimo powierzchniowych uszkodzeń cegieł nośność samego filara nie wydaje się zagrożona. Jednak przed ociepleniem ścian domu, a także przed ułożeniem tynków wewnętrznych, powinno się z uszkodzonych cegieł usunąć mechanicznie okruchy margli. Dobrze jest też usunąć wszelkie, podejrzanie wyglądające odpryski na cegłach.

Przed przystąpieniem do układania płyt styropianowych na ścianach zewnętrznych i tynków – na wewnętrznych, warto uzupełnić ubytki w cegłach za pomocą zaprawy cementowo-wapiennej lub – lepiej – cementowej, z dodatkiem środka uplastyczniającego. Oczywiście przed ułożeniem zaprawy, należy uszkodzone fragmenty muru zwilżyć wodą, by zapewnić jej dobrą przyczepność do cegieł.

WIĘCEJ NA TEN TEMAT:

Czy lepiej murować ściany na cienkie, czy grube spoiny?

Dlaczego ściany podczas murowania trzeba chronić przed deszczem?

Kiedy powinno się stosować zaprawę cementową, a kiedy – cementowo-wapienną?

Dlaczego nie warto oszczędzać na murowaniu ścian nośnych i działowych?

Jakie błędy zdarzają się podczas murowania ścian z betonu komórkowego?

Zobacz także

W domach drewnianych, budowanych w technologii lekkiego szkieletu i nazywanych „kanadyjczykami”, nie jest trudno zrobić balkon, którego konstrukcję nośną stanowią końce belek stropowych, wypuszczonych przez ścianę zewnętrzną. Problem zaczyna się wtedy, gdy pomost balkonu ma być równoległy do belek stropowych. Technologia budowy drewnianych domów szkieletowych przewiduje wprawdzie możliwość zrobienia balkonów wspornikowych (albo stropów wykusza) także wzdłuż ściany, na której nie opierają się belki stropowe. Dotyczy to jednak tylko takich […]

.

Jeszcze do niedawna w domach jednorodzinnych wykonywano przeważnie stropy z częściowo prefabrykowanymi belkami i pustakami wypełniającymi. Obecnie coraz częściej zastępują je płytowe stropy żelbetowe, wykonywane w całości na placu budowy, które już od dłuższego czasu stosowane są powszechnie podczas budowy domów wielorodzinnych. Dotyczy to nie tylko budynków piętrowych i z użytkowym poddaszem, ale i tych parterowych, w których nie zrezygnowano z robienia stropu żelbetowego, mimo że nie będą one miały płaskiego dachu, lecz stromy, z połaciami pochylonymi […]

.
Fot. Vaillant

Pompy ciepła, czerpiące energię odnawialną z powietrza, bardzo dobrze nadają się do przygotowania w domu ciepłej wody. Są bezobsługowe i wydajne, a ich użytkowanie jest bardzo ekonomiczne. Modele powietrznych pomp ciepła, które przeznaczone są tylko do podgrzewania wody, znakomicie nadają się do domów jednorodzinnych ogrzewanych kotłami na węgiel i drewno lub na – stosunkowo drogie – gaz płynny i olej opałowy. W domach ogrzewanych węglem lub drewnem musi […]

.
Fot. Velux

Rolety zewnętrzne mają wiele przydatnych funkcji – nie tylko zapewniają prywatność i poprawiają bezpieczeństwo, ale też dbają o ochronę przed przegrzaniem, hałasem czy uszkodzeniem mechanicznym. Należy jednak pamiętać, że decyzję o ich montażu najlepiej podjąć już na etapie projektowania domu. Jedną z najważniejszych funkcji rolet zewnętrznych jest zapewnienie optymalnego klimatu w pomieszczeniu bez względu na porę roku. W chłodniejsze dni rolety VELUX zmniejszają straty ciepła, gdyż poprawiają izolacyjność okna nawet o 17%. […]

.