Czy warto robić opaskę betonową wokół domu?
15 września 2020

Eksperci od elewacji twierdzą, że jej dolnej części wcale najbardziej nie szkodzą spływające po ścianie deszcze, lecz ubrudzona ziemią woda odbijająca się od gruntu. Jednak to raczej nie z chęci ochrony elewacji kiedyś powszechnie wykonywano wokół domów opaski z betonu.

Głównym ich zadaniem miało być – w opinii właścicieli – zabezpieczenie domów przed zawilgoceniem wodami opadowymi, które dzięki opaskom miały spływać do gruntu w bezpiecznej odległości od ścian fundamentowych.

Niestety pomysł z opaskami betonowymi w praktyce nie bardzo się sprawdzał (Fot. 1 i 2).

Fot. 1 – Nawet staranne wykonanie betonowej opaski wokół domu…
Fot. 2 – … nie uchroniło ścian parteru przed zawilgoceniem

Zwykle po pewnym czasie pękały one poprzecznie i prawie zawsze odspajały się od ściany, tworząc szczelinę, przez którą woda deszczowa spływała po elewacji do fundamentów (Fot. 3). Nawet jednak te w miarę solidnie wykonane nie stanowiły ochrony dla ścian budynku (Fot. 4).

Fot. 3 – Opaska betonowa pęka poprzecznie i wzdłuż ścian domu; próby zakrycia nieszczelności zaprawą cementową są skuteczne jedynie na krótko
Fot. 4 – Nawet wydawałoby się szczelna opaska betonowa nie uchroniła ścian tego domu od zawilgocenia i odpadania tynku na cokole

Brak skuteczności nie był bowiem jedyną ich wadą. Blokując możliwość odsychania gruntu w bezpośredniej bliskości domu (Rys. 1), przyczyniały się one do zawilgocenia ścian, nie tylko tych znajdujących się poniżej opaski, ale także cokołów, a nawet ścian parteru.

Rys. 1 – Z powodu szczelnej opaski z betonu, grunt pod nią może być stale zwilgocony, stanowiąc zagrożenie dla ścian domu

Szczególnie duże szkody wyrządzały opaski ścianom piwnic, zwłaszcza tym, wykonanym z cegły. Wilgoć gruntowa, która z powodu opaski nie mogła odparować do atmosfery, potrafiła zawilgocić takie ściany w całej ich grubości i przyczynić się do podniesienia poziomu wilgotności powietrza w piwnicach.

Zimą mokre ściany zamarzały, a po pewnym czasie następowała ich destrukcja, przede wszystkim od strony gruntu. Przekonywał się o tym ten, kto widząc plamy wilgoci na ścianach piwnic, decydował się na ich zaizolowanie od strony gruntu. Po rozkuciu opaski i wykonaniu wykopów, by dostać się do mokrych ścian, bardzo często okazywało się, że najpierw trzeba je naprawić i wzmocnić, na przykład przez wykonanie betonowej okładziny, zbrojonej stalową siatką.

BEZPIECZNE OPASKI

Nie stworzą takiego problemu opaski wykonane na przykład z kostki betonowej (Rys. 2 i Fot. 5), układanej na kilkucentymetrowej warstwie piasku, na przepuszczającym wodę podkładzie z pospółki lub tłucznia, czyli łamanego żwiru. Warstwa podkładu powinna mieć 10-15 cm grubości, w zależności od rodzaju gruntu na działce (na glinach powinna być grubsza).

Rys. 2 – Opaska z kostki betonowej chroni elewację przed zachlapywaniem, a jednocześnie pozwala na odparowanie wilgoci z gruntu
Fot. 5 – Opaska z koski betonowej, wykonana wokół ścian domu, chroni je przed zachlapywaniem, nie stanowiąc jednocześnie blokady dla odparowywania wilgoci gruntowej

Ponieważ po opasce nie będą jeździły samochody, kostka betonowa może mieć tylko 4 cm grubości. Ważne jedynie, by cała opaska miała spadek około 2% (2 cm na 1 metrze) w kierunku od domu w stronę ogrodu.

Taka opaska jest przepuszczalna dla wody, więc wilgoć z gruntu będzie mogła swobodnie odparowywać do atmosfery.

Podobnie będzie zachowywać się opaska wykonana z grubego żwiru, ułożona też na podkładzie z tłucznia lub pospółki (Rys. 3).

Rys. 3 – Opaska z grubego żwiru ma podobne zalety do tej z koski betonowej; jedynie sprzątanie z niej liści jesienią może być nieco trudniejsze
Rys. 4 – Gęste krzewy posadzone blisko domu nie chronią elewacji przed zawilgoceniem, a czasem same mogą być jego przyczyną

Pamiętać jedynie należy, że takie opaski, dzięki którym nie dochodzi do trwałego zawilgocenia gruntu i zachlapywania dolnych części ścian domu, nie zastępują drenażu opaskowego. Ten bowiem umieszczany jest w poziomie ław fundamentowych i ma chronić cały dom przed zawilgoceniem wodą gruntową. Jeśli jednak taki drenaż już jest zrobiony wokół domu, to wykonanie opasek z kostki betonowej lub grubego żwiru będzie bardzo dobrym rozwiązaniem.

KRZEWY BLISKO DOMU

Myli się ten, kto sądzi, że w podobny sposób jak opaski, mogą chronić elewację domu krzewy posadzone blisko jego ścian (Rys. 4). Jeśli będą one bardzo gęste, to mogą na tyle utrudnić odsychanie zawilgoconych od deszczu ścian, że dotrwają one mokre do pierwszych mrozów. Dotyczy to zwłaszcza roślin posadzonych we wklęsłych narożach ścian.

Uwaga! Niektórzy radzą zrobić szerszą opaskę i potraktować ją jako dodatkową ścieżkę. Pytanie tylko po co, mając ogród, mielibyśmy przemykać się chyłkiem wzdłuż ścian własnego domu.

Zobacz także
Okap to jeden z podstawowych elementów wyposażenia kuchni, który należy dostosować do warunków lokalowych....
Kiedyś wszystkie ościeża, czyli otwory w ścianach zewnętrznych, w których miały być zamontowane okna, z...
Fot. Vaillant
Wszystkie urządzenia grzewcze trzeba okresowo serwisować. Dotyczy to oczywiście także powietrznych pomp ciepła....
Fot. archiwum Czytelnika
Nie jest przyjemne dla mieszkańców, gdy co pewien czas ich kuchnia wypełnia się obcymi zapachami kuchennymi,...