Jak powinno się poprawnie łączyć jętki z krokwiami?

Więźby krokwiowo-jętkowe to chyba najczęściej wykonywane w Polsce konstrukcje dachów stromych. Mimo to w wielu z nich główne elementy, czyli krokwie i jętki są niepoprawnie połączone. Niektórzy wykonawcy przypisują bowiem jętkom inną rolę niż rzeczywiście pełnią one w tego typu dachach.

Jętki są elementami ściskanymi, a nie rozciąganymi, jak się czasem uważa. W więźbie krokwiowo-jętkowej jętka rozpiera parę krokwi mniej więcej w połowie ich długości (Rys. 1), dzięki czemu mogą być one dłuższe (a sam dach większej rozpiętości) lub mieć mniejsze przekroje poprzeczne (oszczędza się na drewnie).

Dzięki jętkom ugięcia dachu są też zdecydowanie mniejsze niż wtedy, kiedy ich nie ma. Dotyczy to zarówno odkształceń dachu pod wpływem jego ciężaru własnego (krokwie mają dodatkowe podparcie w środku swej długości), jak również wywołanych poziomym parciem i ssaniem wiatru. Ponieważ parcie jest zdecydowanie większe niż ssanie, więc dzięki jętkom bardziej naciskana połać dachu może przenieść część obciążeń na drugą.

Czasem jętki, zwłaszcza w mniejszych dachach, nie są zamocowane w połowie krokwi, lecz nieco wyżej – tak, by po podwieszeniu do nich sufitu, pomieszczenia mieszkalne na poddaszu miały wystarczającą wysokość. Nie zmienia to oczywiście ich funkcji, jako dodatkowych podpór dla krokwi.

Rys. 1 – Dzięki jętkom rozpierającym krokwie, ich odkształcenia spowodowane działaniem zarówno ciężaru własnego dachu, jak i wiatru są zdecydowanie mniejsze niż gdyby jętek nie było

POŁĄCZENIE NIEPOPRAWNE

Przykładem takiego niewłaściwego połączenia jest dostawienie jętek do boku krokwi i skręcenie ich śrubami (Fot. 1 i 2). Wynika to najpewniej z potraktowania jętek jako elementów rozciąganych, lecz nawet gdyby tak było, to taki sposób łączenia tych elementów wcale nie jest mocny. Nie należy też zapominać, że elementy drewniane często pękają wzdłuż, co dodatkowo może osłabiać połączenie.

Fot. 1 – Niepoprawne połączenie jętek z krokwiami; najprawdopodobniej wykonawca uważa, że są one elementami rozciąganym, co w poprawnie wykonanym dachu nie jest prawdą
Fot. 2 – Nawet dwie śruby łączące końce jętek z bokami krokwi nie zagwarantują pewności połączenia

Warto w tym miejscu podkreślić, że jętka jest rozciągana tylko wtedy, gdy krokwie rozjeżdżają się na murłatach.

Przyczyną takiego stanu może być za słabe połączenie krokwi z murłatami lub niewłaściwe zakotwienie tych ostatnich w konstrukcji budynku. Czasem powodem może też być odchylanie się ścian domu, spowodowane błędami projektowymi lub wykonawczymi, ale taka sytuacja dotyczy przede wszystkim budynków drewnianych.

Trzeba też zdawać sobie sprawę z tego, że taka rozciągana jętka stanowi dla krokwi dodatkowe obciążenie, które mogłoby przyspieszyć zniszczenie całego dachu.

1
Zobacz także

Jak zapewnić komfortowy klimat na poddaszu zarówno w chłodniejsze dni, jak i podczas upalnego lata? Rozwiązaniem, które pomoże nam to osiągnąć, są rolety zewnętrzne VELUX, umożliwiające skuteczną regulację ilości ciepła i światła w pomieszczeniach pod dachem. Fot. Velux Rolety zewnętrzne zaspokajają wiele potrzeb użytkowników poddasza – bez względu na porę roku, zapewniają optymalny komfort cieplny. Dzięki niezawodnej, aluminiowej konstrukcji sprawdzą się w każdych warunkach atmosferycznych, a do tego […]

.

Ze względu na łatwiejszą sprzedaż deweloper postanowił z jednego dużego domu jednorodzinnego zrobić dwa mniejsze. Problem w tym, że w budynku była wentylacja naturalna (grawitacyjna) i po jego podziale w jednej z połówek pozostał tylko jeden poprawnie wykonany kanał wywiewny. Więcej szczęścia miała druga część podzielonego domu, w którym znalazły się pozostałe kanały wentylacyjne. To dlatego w projekcie przebudowy tego domu przewidziano wykonanie w jego wentylacyjnie „poszkodowanej” części trzech dodatkowych kanałów […]

.

Nawet słabo zorientowany w sprawach budowlanych inwestor wie, że ściany domu powinny być pionowe. Nikt zatem nie spodziewa się, że wybierając tańszego wykonawcę do budowy swojego domu, może mieć ściany trochę mniej proste. Bo co, jak co, ale murowanie z bloczków i pustaków wydaje się być dzisiaj zadaniem niespecjalnie trudnym, nawet dla przeciętnie wprawionego w swoim fachu budowlańca. Tymczasem życie pokazuje, że nawet do tych podstawowych […]

.
Fot. Vaillant

Powinno zależeć nam na czystości powietrza, którym oddychamy, gdyż jego jakość ma ogromny wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie. Tymczasem sami przyczyniamy się do jego zanieczyszczenia, jeśli do ogrzewania domu i przygotowania w nim ciepłej wody stosujemy urządzenia i źródła ciepła, które z ekologią niewiele mają wspólnego. Kotły na węgiel uchodzą za najtańsze – zarówno pod względem inwestycyjnym, jak i eksploatacyjnym – urządzenia grzewcze, ale mają stosunkowo małą sprawność, wymagają uciążliwej […]

.