Jak powinno się poprawnie łączyć jętki z krokwiami?

Więźby krokwiowo-jętkowe to chyba najczęściej wykonywane w Polsce konstrukcje dachów stromych. Mimo to w wielu z nich główne elementy, czyli krokwie i jętki są niepoprawnie połączone. Niektórzy wykonawcy przypisują bowiem jętkom inną rolę niż rzeczywiście pełnią one w tego typu dachach.

Jętki są elementami ściskanymi, a nie rozciąganymi, jak się czasem uważa. W więźbie krokwiowo-jętkowej jętka rozpiera parę krokwi mniej więcej w połowie ich długości (Rys. 1), dzięki czemu mogą być one dłuższe (a sam dach większej rozpiętości) lub mieć mniejsze przekroje poprzeczne (oszczędza się na drewnie).

Dzięki jętkom ugięcia dachu są też zdecydowanie mniejsze niż wtedy, kiedy ich nie ma. Dotyczy to zarówno odkształceń dachu pod wpływem jego ciężaru własnego (krokwie mają dodatkowe podparcie w środku swej długości), jak również wywołanych poziomym parciem i ssaniem wiatru. Ponieważ parcie jest zdecydowanie większe niż ssanie, więc dzięki jętkom bardziej naciskana połać dachu może przenieść część obciążeń na drugą.

Czasem jętki, zwłaszcza w mniejszych dachach, nie są zamocowane w połowie krokwi, lecz nieco wyżej – tak, by po podwieszeniu do nich sufitu, pomieszczenia mieszkalne na poddaszu miały wystarczającą wysokość. Nie zmienia to oczywiście ich funkcji, jako dodatkowych podpór dla krokwi.

Rys. 1 – Dzięki jętkom rozpierającym krokwie, ich odkształcenia spowodowane działaniem zarówno ciężaru własnego dachu, jak i wiatru są zdecydowanie mniejsze niż gdyby jętek nie było

POŁĄCZENIE NIEPOPRAWNE

Przykładem takiego niewłaściwego połączenia jest dostawienie jętek do boku krokwi i skręcenie ich śrubami (Fot. 1 i 2). Wynika to najpewniej z potraktowania jętek jako elementów rozciąganych, lecz nawet gdyby tak było, to taki sposób łączenia tych elementów wcale nie jest mocny. Nie należy też zapominać, że elementy drewniane często pękają wzdłuż, co dodatkowo może osłabiać połączenie.

Fot. 1 – Niepoprawne połączenie jętek z krokwiami; najprawdopodobniej wykonawca uważa, że są one elementami rozciąganym, co w poprawnie wykonanym dachu nie jest prawdą
Fot. 2 – Nawet dwie śruby łączące końce jętek z bokami krokwi nie zagwarantują pewności połączenia

Warto w tym miejscu podkreślić, że jętka jest rozciągana tylko wtedy, gdy krokwie rozjeżdżają się na murłatach.

Przyczyną takiego stanu może być za słabe połączenie krokwi z murłatami lub niewłaściwe zakotwienie tych ostatnich w konstrukcji budynku. Czasem powodem może też być odchylanie się ścian domu, spowodowane błędami projektowymi lub wykonawczymi, ale taka sytuacja dotyczy przede wszystkim budynków drewnianych.

Trzeba też zdawać sobie sprawę z tego, że taka rozciągana jętka stanowi dla krokwi dodatkowe obciążenie, które mogłoby przyspieszyć zniszczenie całego dachu.

1
Zobacz także

Odpowiedź na to pytanie wydaje się być prosta. Ściany dwuwarstwowe, najczęściej obecnie wykonywane, powinno się ocieplać dopiero po całkowitym zakończeniu prac na dachu. Od wszystkich zasad są jednak wyjątki, tak więc i tutaj bywają sytuacje, kiedy o ociepleniu ścian należy pomyśleć przed ułożeniem pokrycia na dachu. Budowa domu do stanu surowego otwartego zakłada, że ściany nośne domu i ewentualnie jego stropy oraz schody, są zabezpieczone dachem przed opadami atmosferycznymi. Taki dach […]

.

W większości domów murowanych strome dachy dwuspadowe mają konstrukcję krokwiowo-jętkową. Takie więźby dachowe zazwyczaj podparte są wyłącznie na dwóch przeciwległych ścianach kolankowych, tworząc na poddaszu łatwą do zagospodarowania, otwartą przestrzeń. Rozwiązanie to – atrakcyjne z architektonicznego punktu widzenia – wymaga jednak odpowiedniego wzmocnienia ścian kolankowych. Ściany murowane przystosowane są przede wszystkim do przenoszenia naprężeń ściskających – ich wytrzymałość na rozciąganie i zginanie jest bowiem […]

.
Fot. EDIN Architektura Krajobrazu

Nie ma co ukrywać, że dbanie o zieleń w ogrodzie wymaga sporo czasu i pracy. Jeśli więc wśród domowników nie ma zbyt wielu miłośników prac ogrodniczych, warto na fragmentach ogrodu ułożyć zróżnicowane pod względem wyglądu nawierzchnie z kamieni i żwiru. Ich pielęgnowanie nie będzie na pewno tak uciążliwe jak trawnika i rabat – oczywiście pod warunkiem, że zostały wykonane właściwie. Dodatkowym atutem nawierzchni kamiennych i żwirowych jest to, że prezentują się jednakowo ładnie przez cały […]

.

Pompy ciepła, czerpiące energię odnawialną z powietrza, bardzo dobrze nadają się do przygotowania w domu ciepłej wody. Są bezobsługowe i wydajne, a ich użytkowanie jest bardzo ekonomiczne. Modele powietrznych pomp ciepła, które przeznaczone są tylko do podgrzewania wody, szczególnie nadają się do domów jednorodzinnych ogrzewanych węglem i drewnem lub stosunkowo drogimi paliwami, jakimi są pelety oraz gaz płynny i olej opałowy. W domach ogrzewanych węglem lub drewnem […]

.