Jak powinny być wykonane tradycyjne fundamenty domu bez piwnic?
20 stycznia 2021

ŚCIANY FUNDAMENTOWE

Ściany fundamentowe najczęściej wykonuje się jako murowane z pełnych bloczków betonowych (Fot. 6). Do ich murowania używa się zaprawy cementowej (Fot. 7), która podobnie jak beton jest odporna na wilgoć (w środowisku wilgotnym wytrzymałość betonu wzrasta z czasem).

Fot. 6 – Pełne bloczki z betonu żwirowego to najpopularniejszy materiał do wymurowania ścian fundamentowych na ławach
Fot. 7 – Ściany fundamentowe powinno się murować jedynie na zaprawie cementowej, z ewentualnym dodatkiem środków uplastyczniających

Ściany fundamentowe można też wymurować z betonowych bloczków otworowych (Fot. 8) lub pustaków o stosunkowo cienkich ściankach, w których otwory wypełnia się później betonem (Fot. 9). Z tych ostatnich można wykonywać nie tylko ściany fundamentowe budynków niepodpiwniczonych, ale i ściany piwnic, zbrojąc je dodatkowo prętami stalowymi.

Fot. 8 – Bloczki otworowe, przeznaczone do budowy ścian fundamentowych mają otwory wydrążone od spodu, a od wierzchu gładką powierzchnię

Fot. 9 – Z betonowych pustaków otworowych można wykonywać nie tylko ściany fundamentowe domów niepodpiwniczonych, ale i ściany piwnic

Dużo rzadziej ściany fundamentowe wykonuje się jako monolityczne, z betonu układanego w deskowaniach inwentaryzowanych (Fot. 10). Trzeba jednak przyznać, że ich jakość jest zdecydowanie lepsza niż tych murowanych z bloczków, oczywiście pod warunkiem, że wykonawca ma odpowiedni sprzęt i doświadczenie, niezbędne do prowadzenia tego typu robót (Fot. 11).

Fot. 10 – Ściany fundamentowe można także wykonać w deskowaniach powtarzalnych – zwykle są one wtedy połączone zbrojeniem z ławami

Fot. 11 – Ławy wykonane w deskowaniu są równiejsze i gładsze od tych betonowanych bezpośrednio w gruncie – dotyczy to także monolitycznych ścian fundamentowych

POZIOMA IZOLACJA PRZECIWWILGOCIOWA ŚCIAN

To najważniejsza izolacja nie tylko dla fundamentów, ale i dla całego domu. Pozioma izolacja ścian fundamentowych musi być szczelnie i najlepiej w jednej płaszczyźnie (bez załamań) połączona z poziomą izolacją podłogi parteru.

IZOLACJA POZIOMA ŁAW

Poziomą izolację przeciwwilgociową z papy asfaltowej wykonuje się czasem także na wierzchu ław fundamentowych (Rys. 3a). W domach niepodpiwniczonych konieczność jej wykonywania jest problematyczna. Zdecydowanie ważniejsza od niej jest – wymieniona wcześniej – pozioma izolacja, układana na wierzchu ścian fundamentowych i szczelnie połączona z izolacją podłogi parteru.

PIONOWA IZOLACJA PRZECIWWILGOCIOWA ŚCIAN

O ile nie budzi wątpliwości celowość wykonania pionowej izolacji przeciwwilgociowej od zewnętrznej strony ściany (Rys. 3b), o tyle robienie tego od strony wewnętrznej (Fot. 12) nie wydaje się celowe. Trudno bowiem sobie wyobrazić, żeby grunt pod budynkiem był kiedykolwiek znacznie zawilgocony.

Rys. 3 – Izolacje przeciwwilgociowe ław i ścian fundamentowych: układanie izolacji z papy na ławie (a) nie wydaje się potrzebne, podobnie jak izolowanie ławy i ściany fundamentowej od środka (b)
Fot. 12 – Izolowanie ścian i ław fundamentowych od strony zewnętrznej nie budzi wątpliwości – skąd jednak miałaby się wilgoć pod podłogą parteru, skoro przestrzeń pomiędzy ścianami fundamentowymi wypełnia piasek

Gdyby jednak z jakichś powodów tak się stało, to beton nie boi się wilgoci, więc nawet jeśli zostałby zawilgocony, to na pewno nie stanie mu się z tego z tego powodu nic złego.

Do izolowania fundamentów najlepiej używać wodorozpuszczalnej dyspersji asfaltowo-kauczukowej (Fot. 13), która nie oddziałuje destrukcyjnie na styropian, stosowany zazwyczaj do ocieplenia fundamentów.

Uwaga! Przed wykonaniem izolacji przeciwwilgociowej, ściany murowane z bloczków betonowych należy wyrównać („wyrapować”) zaprawą cementową.

Fot. 13 – Do izolowania fundamentów najlepiej używać dyspersji asfaltowo-kauczukowej, która nie zawiera rozpuszczalników organicznych, które mogłyby spowodować „znikanie” polistyrenu ekstrudowanego lub styropianu
Rys. 4 – Ocieplanie całych ścian fundamentowych od strony zewnętrznej płytami polistyrenu ekstrudowanego lub twardego styropianu o grubości minimum 10 cm jest obecnie regułą – czasem dobrze jest też wykonać wokół domu drenaż opaskowy

OCIEPLENIE FUNDAMENTÓW

Ocieplanie ścian fundamentowych od strony zewnętrznej warstwą twardego styropianu, a jeszcze lepiej – polistyrenu ekstrudowanego, należy uznać obecnie za standard (Rys. 4). Minimalna grubość takiego ocieplenia to 10 cm. Dla jego ochrony przed gryzoniami i przerastaniem korzeni drzew i krzewów dobrze jest osłonić go folią tłoczoną (Fot. 14).

Uwaga! Jeśli na działce są grunty wysadzinowe, to ław (i ścian) fundamentowych nie można zostawiać na zimę niezasypanych (odkrytych), i to zarówno od strony zewnętrznej, jak i od środka. Należy je bezwzględnie zasypać (Fot. 15), gdyż zaniedbanie tego może być źródłem szybkiego rysowania i pękania ścian domu, wkrótce po jego wybudowaniu.

Fot. 14 – Ocieplenie ścian fundamentowych dobrze jest osłonić przed gryzoniami i korzeniami arkuszami folii tłoczonej – układa się ją tłoczeniami w kierunku domu, dzięki czemu powstaje szczelina oddzielająca wilgotny grunt od płyt izolacji termicznej
Fot. 15 – Ważne, by przed zimą zasypać z obu stron fundamenty do poziomu terenu – w przeciwnym razie zamarzający grunt mógłby je „wysadzić” i wiosną dom byłby dalej budowany na rozluźnionym gruncie pod ławami fundamentowymi
Zobacz także
Chyba każdy z nas podczas urządzania łazienki stanął przed dylematem: prysznic czy wanna wolnostojąca? Oba...
Rosnące ceny energii i degradacja środowiska sprawiły, że zaczęto inaczej myśleć o budowaniu domów....
Fot. Sokółka Okna I Drzwi
Nawet najlepsze okna jedynie wtedy będą długo i dobrze spełniać wszystkie swoje liczne funkcje, gdy zostaną...
Fot. Vaillant
Jeśli nasz dom lub mieszkanie ogrzewany jest kilkunastoletnim lub starszym kotłem gazowym, warto pomyśleć o...