Kiedy opłaca się robić żelbetowe stropy monolityczne?
17 sierpnia 2020

Stropami monolitycznymi nazywa się pełne płyty żelbetowe, wykonywane bez kanałów, pustaków wypełniających i częściowo prefabrykowanych belek. Ich zbrojenie i grubość projektant dobiera indywidualnie, zależnie od wymiarów i kształtu przekrywanej powierzchni oraz wielkości obciążeń, które te stropy muszą przenieść.

Żelbetowa płyta monolityczna to bardzo dobry strop pod względem nośności i akustyki, pod warunkiem, że jest dobrze zaprojektowana i wykonana.

Ich grubość konstrukcyjna jest zawsze mniejsza niż stropów gęstożebrowych. Przy dobrej organizacji robót może się też okazać, że płyty monolityczne są tańsze od innych rodzajów stropów, stosowanych w domach jednorodzinnych, mimo że zużycie betonu jest tutaj większe (nie potrzebują one za to ani pustaków, ani częściowo prefabrykowanych belek).

Nie należy jednak ukrywać, że monolityczne stropy płytowe są trudniejsze do zrobienia niż na przykład popularne stropy typu teriva. Dlatego na ich zastosowanie zarówno projektant, jak i inwestor powinni się decydować jedynie wtedy, gdy mają pewność, że wykonawca domu będzie potrafił je zrobić, oraz że dysponuje on, najlepiej własnymi, formami i stemplowaniem wielokrotnego użytku (Fot. 1). Wykonywanie bowiem takich stropów na tradycyjnym deskowaniu z sosnowych desek, ułożonym na belkach podpieranych stemplami z okrąglaków, raczej nie gwarantuje ich dobrej jakości.

Fot. 1 – Jeśli decydujemy się na zrobienie w swoim domu płytowych stropów monolitycznych, wykonawca powinien dysponować – najlepiej własnym – deskowaniem i stemplowaniem wielokrotnego użytku
Fot. 2 – Płyty o podobnej nośności można zaprojektować albo grubsze i słabiej zbrojone, albo cieńsze, ale z bardziej intensywnym zbrojeniem; ten drugi wariant jest zwykle znacznie droższy od pierwszego

Uwaga! Nośność żelbetowych stropów płytowych zależy od ich grubości i ilości zbrojenia znajdującego się w strefie rozciąganej. Można więc zrobić takie same pod względem nośności stropy cieńsze i silniej zazbrojone (Fot. 2) lub grubsze z mniejszą ilością zbrojenia. Ponieważ jednak sztywność stropów płytowych zależy przede wszystkim od ich grubości, należy unikać robienia stropów zbyt cienkich. Ich ugięcia mogą być bowiem dość znaczne, co jest bardzo nieprzyjemne dla użytkowników, podobnie jak drgania, które mogą być wyczuwalne podczas chodzenia.

BUDOWA STROPU

Monolityczny strop żelbetowy składa się jedynie z betonu i prętów zbrojeniowych, rozmieszczanych przede wszystkim w strefach, w których pod obciążeniami występuje w nim rozciąganie (Rys. 1).

Jeśli taki strop jest podparty na obwodzie na ścianach lub belkach (podciągach), to przy proporcji boków dłuższego do krótszego od 1 do 2, zbroi się go krzyżowo, czyli w dwóch kierunkach.

Gdy jednak takim stropem przykrywane jest pomieszczenie o wydłużonym kształcie (o proporcji boków dłuższego do krótszego większej od 2), to zbrojenie układa się praktycznie tylko w jednym kierunku (równolegle do krótszego! boku), w drugim – dając jedynie zbrojenie montażowe, zwane rozdzielczym, o mniejszej niż głównego średnicy prętów i w większym ich rozstawie).

Rys. 1 – Płytowe stropy żelbetowe zbroi się w dwóch kierunkach: dołem – w przęsłach i górą – nad podporami

Dowodem na to, że do projektowania stropu żelbetowego trzeba mieć choćby minimalne przygotowanie teoretyczne jest przekrycie garażu wykonane przez pewnego inwestora, po zakończeniu budowy własnego domu sposobem gospodarczym. Garaż miał wymiary 3,5 na 6 m. Inwestor ten, kierując się własną intuicją, strop nad nim zazbroił wzdłuż – prętami o średnicy 20 mm, rozmieszczonymi co 12 cm, i w poprzek – prętami 10 mm co 20 cm. Zaraz po zdjęciu stemplowania strop ugiął się i zarysował w środkowej strefie, równolegle do osi garażu. Sytuacja byłaby zupełnie inna, gdyby nawet całkowicie zrezygnował z grubych prętów podłużnych, natomiast pręty o średnicy 10 mm dał co 10 cm tylko równolegle do krótszych boków. Wtedy strop ten miałby prawie dwa razy większą nośność i nic złego by się z nim nie stało. To dobry dowód na to, że – przynajmniej w odniesieniu do stropów płytowych – kierowanie się tak zwanym „chłopskim rozumem” (większe zbrojenie tam, gdzie większa rozpiętość), może nieść za sobą złe skutki.

MONTAŻ STROPU

Żelbetowe stropy monolityczne betonuje się na pełnym deskowaniu, po ułożeniu na nim zbrojenia, zgodnego z projektem konstrukcyjnym.

Deskowanie. Do wykonania stropu monolitycznego używa się obecnie systemowych deskowań wielokrotnego użytku, jakimi dysponują większe firmy budowlane oraz wypożyczalnie sprzętu budowlanego. Składają się one z płyt, drewnianych belek i metalowych stempli o regulowanej długości (Fot. 3 i 4).

Fot. 3 – Deskowanie inwentaryzowane z gładkich płyt, do których nie przykleja się beton; faza przed ułożeniem obwodowych wieńców i zbrojenia płyty stropowej
Fot. 4 – Deskowanie ułożone na systemowych belkach, podpartych stemplami o regulowanej wysokości, umożliwiającymi dokładne wypoziomowanie stropu

Zbrojenie. Musi być ono wykonane ściśle według zapisów w projekcie konstrukcyjnym stropu i dokładnie według niego rozmieszczone (Fot. 5).

Pręty zbrojeniowe można przygotować na placu budowy, używając do ich cięcia specjalnych nożyc, a do wyginania – ręcznych lub mechanicznych giętarek.

Zamiast ciąć i przyginać pręty zbrojeniowe na budowie, można zamówić gotowe zbrojenie w zakładzie zbrojarskim. Układanie takiego zbrojenia jest łatwiejsze i szybsze, eliminuje też większość błędów podczas układania prętów na deskowaniu. W celu zapewnienia odpowiedniej otuliny betonem prętów zbrojeniowych stosuje się specjalne plastikowe podkładki (Fot. 6).

Fot. 5 – Dwukierunkowe zbrojenie stropu i obwodowych wieńców stropowych przygotowane do betonowania płyty
Fot. 6 – Żeby dolne pręty zbrojeniowe miały właściwe otulenie betonem, podpiera się je specjalnymi plastikowymi podkładkami

Uwaga! Poprawność ułożenia deskowania oraz prętów zbrojeniowych powinna być przed betonowaniem stropu dokładnie skontrolowana przez kierownika budowy lub inspektora nadzoru.

Betonowanie. Po ułożeniu zbrojenia przystępuje się do wykonania płyt o grubości określonej w projekcie stropu.

Zamówiony w wytwórni beton o odpowiedniej klasie jest na budowę przywożony w betonowozach i układany na deskowaniu za pomocą specjalnych pomp (Fot. 7). Powinien być odpowiednio zagęszczony i odpowietrzony za pomocą wgłębnych wibratorów buławowych, a jego powierzchnia starannie wyrównana.

Świeżo ułożony beton należy chronić przed nadmiernym nasłonecznieniem i wiatrem. W tym celu najlepiej przykryć go folią (Fot. 8). Zamiast układać folię, strop można – co jakiś czas – zwilżać wodą.

Fot. 7 – Zamówienie mieszanki w wytwórni i użycie pompy do betonu niesłychanie ułatwia i przyspiesza prace przy betonowaniu stropu
Fot. 8 – W parę godzin po zakończeniu betonowania dobrze jest przykryć strop folią, która ochroni go przed zbyt szybkim wysychaniem

Uwaga! Betonowanie stropu w temperaturze poniżej 5ºC możliwe jest jedynie wtedy, gdy w wytwórni zamówiono mieszankę betonową z odpowiednimi domieszkami przeciwmrozowymi, pozwalającymi na wiązanie betonu nawet w temperaturze -10ºC.

Usuwanie deskowania. Na stropach monolitycznych dalsze prace można prowadzić już po dwóch-trzech dniach od ich wykonania, (w zależności od pory roku i pogody) (Fot. 9). Jednak jedynie pod warunkiem, że nie zostało usunięte spod niego deskowanie, które demontuje się w całości nie wcześniej niż po trzech tygodniach od dnia betonowania.

Uwaga! Przyjmuje się, że beton osiąga projektowaną wytrzymałość dopiero po 28 dniach.

Fot. 9 – Już w kilka dni po betonowaniu stropu można przystąpić na nim do wykonywania dalszych prac budowlanych; jednak jego stemplowanie będzie jeszcze musiało pozostać przez kilka tygodni
Fot. 10 – Dzięki zastosowaniu inwentaryzowanych deskowań do wykonywania konstrukcji żelbetowych, spód stropu jest prawie tak równy i gładki jak lustro

NASZA RADA

Dzięki coraz większej dostępności inwentaryzowanych deskowań oraz możliwości zamówienia betonu i odpowiednio uformowanego zbrojenia w wyspecjalizowanych wytwórniach, stropy monolityczne coraz częściej wykonywane są na małych budowach. To dobre stropy i warto się na nie zdecydować, jeśli tylko jesteśmy pewni, że nasz wykonawca potrafi je poprawnie zrobić. Przy starannym wykonaniu mają one równy i gładki spód, co umożliwia wykończenie sufitu tynkiem pocienionym (Fot. 10).

Pamiętajmy jednak, że każdy monolityczny strop żelbetowy musi być zaprojektowany indywidualnie.

Więcej informacji na zdjęciach poniżej

Zobacz także
Fot. VELUX
Niezwykłe możliwości aranżacji, panoramiczny widok, poczucie przestrzeni oraz wnętrza pełna światła i...
Karnisze to nie tylko najwygodniejszy sposób na zawieszenie firanek oraz zasłon w pokoju. Coraz częściej...
W domach budowanych przez dewelopera zdarza się czasem, że inwestorzy chcą mieć wejście do łazienki...
Fot. Sokółka Okna i Drzwi
Żadna z zewnętrznych przegród domu nie musi pełnić tylu funkcji co okna. Oprócz ochrony przed zimnem, opadami...