Jak w ogrodzie zrobić Bramę Księżycową?

Nawet na niezbyt dużej działce da się zrobić tajemniczy ogród, pełen uroczych zakamarków, wijących się ścieżek i zmiennych klimatów. Jeden z jego fragmentów można na przykład urządzić w stylu japońskim, a drugi – w angielskim. Atrakcją takiego ogrodu będzie też Brama Księżycowa o japońskim rodowodzie, zrobiona między nimi w stylizowanych, kamiennych ruinach.

Okrągła brama w porośniętym roślinnością murze (Fot. 1) jest z pewnością rozwiązaniem nietypowym, ale niewątpliwie pełnym sentymentalnego uroku. W dodatku jej wygląd będzie się zmieniał wraz z porą dnia i roku. Choć jej zrobienie wymaga sporo pracy, to przy odrobinie szczęścia nie musi być bardzo kosztownym przedsięwzięciem.

Fot. EDIN Architektura Krajobrazu
Fot. 1 – Okrągła brama zrobiona w kamiennych „ruinach”, pomiędzy urządzonymi w różnych stylach częściami ogrodu, wnosi do niego wiele sentymentalnego uroku

Na przykład w tym ogrodzie do wykonania Bramy Księżycowej – oraz przylegających do niej fragmentów muru – wykorzystano kamień (Fot. 2), który pozostał po zrobieniu wykopów pod prowadzoną przez działkę sieć kanalizacyjną. Te wszechobecne w tych stronach zlepieńce świętokrzyskie świetnie nadały się do realizacji tego pomysłu.

Również przedwojenna cegła, którą wykończono bramę od „angielskiej” strony ogrodu (Fot. 3), pochodziła z rozbiórki starego domu w sąsiedztwie i została odkupiona od właścicieli za grosze. Cegła ta, nie tylko ze względu na swoje większe niż obecnie wymiary (27 x 15 x 7,5 cm), ale także na charakterystyczne przebarwienia, pozostałe po wypaleniu w piecu miejscowej cegielni, bardzo pasowała do tego właśnie obiektu architektury ogrodowej.

Fot. EDIN Architektura Krajobrazu
Fot. 2 – Ważnym pod względem wizualnym elementem okrągłej bramy jest roślinność, której kolory zmieniają się wraz z porami roku – widok od strony ogrodu urządzonego w japońskim stylu
Fot. EDIN Architektura Krajobrazu
Fot. 3 – Brama Księżycowa, zbudowana od „angielskiej” strony ogrodu z przedwojennych cegieł, prezentuje się niezwykle tajemniczo w zamglonym świetle jesiennego poranka

BUDOWA BRAMY

Brama ta nie jest bardzo duża, choć sprawia takie wrażenie. Ma tylko nieco ponad dwa metry średnicy. Jej grubość (podobnie jak muru) to niecałe pół metra (Rys. 1).

Dla jej stabilności ważny jest betonowy fundament, zbrojony podłużnie 4 prętami o średnicy 12 mm – w podobny sposób jak robi się to z ławami fundamentowymi pod ściany domu. Powinien być on znacznie zagłębiony w gruncie, najlepiej co najmniej 10 cm poniżej strefy przemarzania, żeby zimą mróz nie „wysadzał” bramy i nie powodował wiosną jej pękania.

Tak głęboki fundament warto zrobić nawet wtedy, gdy grunt na działce jest piaszczysty, czyli niewysadzinowy. Od jego solidności zależy bowiem stabilność i bezpieczeństwo tej stosunkowo ciężkiej i wysokiej konstrukcji.

Rys. 1 – Budowa Bramy Księżycowej – przestrzeń pomiędzy dwiema warstwami zewnętrznymi, wymurowanymi z kamienia i cegły oraz połączonymi ze sobą krótkimi prętami, wypełnia się mocnym betonem

Bramę i mur wykonuje się zgodnie z zasadami wznoszenia kamiennych ogrodzeń. Na zaprawie cementowo-wapiennej wznosi się z kamieni – a z jednej strony bramy – także z cegieł (Fot. 4) – zewnętrzne warstwy muru, murując je na „puste” spoiny, czyli takie, które kończą się co najmniej 1 cm przed zewnętrznymi powierzchniami muru (Fot. 5). Warstwy te łączy się między sobą poprzecznie podłużnymi kamieniami, zwanymi sięgaczami. Gdyby ich – ze względu na stosunkowo dużą grubość muru zabrakło, można je zastąpić zagiętymi na końcach krótkimi prętami zbrojeniowymi, umieszczanymi w spoinach między kamieniami.

Fot. EDIN Architektura Krajobrazu
Fot. 4 – Od strony wnętrza bramy widać połączenie dwóch materiałów – miejscowych kamieni i przedwojennych, rozbiórkowych cegieł
Fot. EDIN Architektura Krajobrazu
Fot. 5 – Kamienie w murze i bramie układane są na zaprawie cementowo-wapiennej na „puste”, czyli cofnięte w głąb lica spoiny

Systematycznie wraz ze wznoszeniem zewnętrznych ścianek muru wnętrze pomiędzy nimi wypełnia się mocnym betonem o konsystencji półciekłej.

Samą bramę do połowy jej wysokości muruje się bezpośrednio na fundamencie, kontrolując jedynie jej kształt za pomocą szablonu zrobionego na przykład z łat i twardej płyty pilśniowej lub sklejki.

Natomiast górną część bramy trzeba już murować na zrobionej z desek formie, zwanej krążyną, o kształcie połowy walca. Od spodu deskowanie to musi być mocno podparte stemplami z okrąglaków lub grubych desek.

Murowany z kamienia i cegieł łuk sam z siebie jest pod względem konstrukcyjnym elementem nośnym. Pod obciążeniem z góry występują w nim jedynie naprężenia ściskające, z którymi – jak wiadomo – mur radzi sobie całkiem dobrze.

Ponieważ jednak taka brama nie jest usztywniona niczym w poziomie, więc mocniejszy wiatr mógłby ją wywrócić, co – biorąc pod uwagę jej ciężar – byłoby bardzo niebezpieczne. Dlatego pomiędzy zewnętrznymi ściankami bramy powinno się dać zbrojenie, składające się co najmniej z dwóch prętów o średnicy minimum 12 mm, połączonych ze sobą strzemionami w kształcie litery S. Pręty te powinny być zakotwione w betonowym fundamencie bramy.

* * *
Jak z tego widać, zrobienie Bramy Księżycowej wymaga trochę pracy, ale z pewnością wart jest tego uzyskany efekt, w dużej mierze dopełniony odpowiednio dobranymi roślinami.

Realizacja: EDIN Architektura Krajobrazu, www.edin-ogrody.pl

więcej na ten temat:

Jak zrobić ogrodzenie z kamienia?

Jak zrobić w ogrodzie murowany kamienny krąg?

Jak umocnić kamiennymi głazami wysoką skarpę w ogrodzie?

Jak zrobić pływającą wyspę dla kaczek?

Zobacz także

W domach drewnianych, budowanych w technologii lekkiego szkieletu i nazywanych „kanadyjczykami”, nie jest trudno zrobić balkon, którego konstrukcję nośną stanowią końce belek stropowych, wypuszczonych przez ścianę zewnętrzną. Problem zaczyna się wtedy, gdy pomost balkonu ma być równoległy do belek stropowych. Technologia budowy drewnianych domów szkieletowych przewiduje wprawdzie możliwość zrobienia balkonów wspornikowych (albo stropów wykusza) także wzdłuż ściany, na której nie opierają się belki stropowe. Dotyczy to jednak tylko takich […]

.

Jeszcze do niedawna w domach jednorodzinnych wykonywano przeważnie stropy z częściowo prefabrykowanymi belkami i pustakami wypełniającymi. Obecnie coraz częściej zastępują je płytowe stropy żelbetowe, wykonywane w całości na placu budowy, które już od dłuższego czasu stosowane są powszechnie podczas budowy domów wielorodzinnych. Dotyczy to nie tylko budynków piętrowych i z użytkowym poddaszem, ale i tych parterowych, w których nie zrezygnowano z robienia stropu żelbetowego, mimo że nie będą one miały płaskiego dachu, lecz stromy, z połaciami pochylonymi […]

.
Fot. Vaillant

Pompy ciepła, czerpiące energię odnawialną z powietrza, bardzo dobrze nadają się do przygotowania w domu ciepłej wody. Są bezobsługowe i wydajne, a ich użytkowanie jest bardzo ekonomiczne. Modele powietrznych pomp ciepła, które przeznaczone są tylko do podgrzewania wody, znakomicie nadają się do domów jednorodzinnych ogrzewanych kotłami na węgiel i drewno lub na – stosunkowo drogie – gaz płynny i olej opałowy. W domach ogrzewanych węglem lub drewnem musi […]

.
Fot. Velux

Rolety zewnętrzne mają wiele przydatnych funkcji – nie tylko zapewniają prywatność i poprawiają bezpieczeństwo, ale też dbają o ochronę przed przegrzaniem, hałasem czy uszkodzeniem mechanicznym. Należy jednak pamiętać, że decyzję o ich montażu najlepiej podjąć już na etapie projektowania domu. Jedną z najważniejszych funkcji rolet zewnętrznych jest zapewnienie optymalnego klimatu w pomieszczeniu bez względu na porę roku. W chłodniejsze dni rolety VELUX zmniejszają straty ciepła, gdyż poprawiają izolacyjność okna nawet o 17%. […]

.