Czy w ogrodzie można wykorzystać stare podkłady kolejowe?
19 sierpnia 2020

Nigdy nie róbmy schodów, tarasów i ścian oporowych podpierających skarpy (ani też niczego innego w ogrodzie) ze zużytych podkładów kolejowych. To wciąż mocny materiał, mimo że był wystawiony na bardzo trudne warunki atmosferyczne oraz poddawany dużym i dynamicznym obciążeniom. Niestety impregnat, którym zostały nasączone podkłady, jest ciągle bardzo szkodliwy dla ludzi i zwierząt.

Drewniane podkłady kolejowe swoją trwałość zawdzięczają olejowi kreozotowemu, otrzymywanemu w wyniku destylacji smoły węglowej, którym już od prawie dwustu lat nasyca się je, zabezpieczając w ten sposób od rozwoju grzybów i butwienia pod wpływem wilgoci. Ocenia się, że w warunkach normalnej eksploatacji trwałość drewna zabezpieczonego tym impregnatem wynosi 30 lat, ale według niektórych ekspertów może ona dochodzić do nawet 100 lat! Bez takiego zabezpieczenia podkłady długo by nie przetrwały, biorąc pod uwagę ich kontakt z gruntem, zmienne warunki atmosferyczne oraz duże obciążenia dynamiczne, na jakie są narażone.

ZAGROŻENIE DLA ZDROWIA

Ten bardzo skuteczny impregnat, o nieprzyjemnym zapachu, wyczuwalnym z kilku metrów, zwłaszcza w gorące dni, jest jednak dla człowieka wysoce toksyczny i zawiera substancje rakotwórcze. W warunkach bezpośredniego kontaktu (także przez wdychanie) może powodować nudności, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, wymioty, zatrzymanie krążenia, a nawet śmierć. Może też powodować uszkodzenia komórek układu immunologicznego oraz mutacje w strukturze DNA.

Aktywność impregnatu bardzo wzrasta przy mechanicznej obróbce starych podkładów – podczas ich skracania lub wykonywania w nich otworów, a także przy czyszczeniu za pomocą metalowych szczotek lub wiertarek z końcówkami czyszczącymi.

Mimo tych zagrożeń wycofane z eksploatacji drewniane podkłady kolejowe są powtórnie wykorzystane w przydomowych ogrodach do umacniania skarp (Fot. 1-4) oraz wykonywania ścieżek, podjazdów, tarasów, ogrodzeń, a nawet mostków nad strumieniami i pomostów nad oczkami wodnymi.

Należy jednak pamiętać, że póki podkłady leżały na torach, nie przeszkadzało to raczej nikomu. Jeśli jednak wstawimy je do własnego ogrodu, będą śmierdziały, zwłaszcza w gorące dni lata, zagrażając zdrowiu zarówno naszemu, jak i sąsiadów.

Fot. 1 – Zużyte podkłady kolejowe wykorzystywane do wykonania palisadowych murów oporowych można spotkać w wielu ogrodach, nie tylko przydomowych
Fot. 2 – Pół biedy, jeśli stare podkłady służą do podtrzymania skarpy w miejscu otwartym i przewietrzanym, położonym w sporej odległości od domu
Fot. 3 – Formując skarpy i pagórki w swoim ogrodzie, jego właściciele przeważnie nie przejmują się tym, że użyty do tego materiał może być toksyczny
Fot. 4 – Dla wielu osób większym zmartwieniem niż toksyczny impregnat są widoczne w podkładach kolejowych otwory po wkrętach mocujących podkładki szynowe

Popularność zużytych podkładów kolejowych jest o tyle dziwna, że nie powinny się one pojawić w sprzedaży bez informacji, że na podstawie przeprowadzonych badań (na przykład po utylizacji kreozotu) wyłączono je z grupy odpadów niebezpiecznych i sprzedający ma na to odpowiednie dokumenty.

Niestety w internecie i prasie, zwłaszcza lokalnej, pełno jest ogłoszeń z atrakcyjnymi ofertami sprzedaży podkładów kolejowych oraz ilustracjami przedstawiającymi sposoby wykorzystania ich w ogrodach. O zagrożeniach, które mogą stwarzać, oczywiście nikt ze sprzedających nie ostrzega, a co najwyżej radzi, by po tarasie i ścieżkach z podkładów nie chodzić bosymi stopami.

Nie dajmy się jednak skusić niską ceną starych podkładów, a nawet nie bierzmy ich za darmo, tylko poszukajmy innych, zdecydowanie bezpieczniejszych materiałów do urządzania ogrodu oraz budowy w nim obiektów małej architektury. W końcu ma on być dla nas przede wszystkim miejscem zdrowego wypoczynku i rekreacji…

Zobacz także
Fot. Vaillant
Wszystkie urządzenia grzewcze trzeba okresowo serwisować. Dotyczy to oczywiście także powietrznych pomp ciepła....
Drzwi zewnętrzne pełnią kilka ważnych funkcji. Nie tylko zabezpieczają dom przed włamaniem, lecz także chronią...
Większość osób budujących dom nawet nie bierze pod uwagę tego, że niektóre z tradycyjnych okien mogą...
Gdy na parterze domu zaprojektowano duże, sięgające od podłogi do sufitu okna, to w otworach na nie...