Dlaczego nie należy używać mokrego drewna do zrobienia więźby dachowej?

listek54Ogólnie wiadomo, że więźbę dachową powinno się robić z suchego drewna, czyli takiego, którego wilgotność nie przekracza 18%. Tymczasem zdarzają się właściciele tartaków, którzy przekonują swoich klientów, że najlepiej jest montować konstrukcję dachu ze świeżo przetartych (obrzynanych) czterostronnie w tartaku elementów, do których wyprodukowania użyto dopiero co ściętego (czytaj: bardzo mokrego) drewna.

Dla właściciela tartaku taki pogląd ma oczywiście swój wymiar finansowy. Sprzedając klientowi mokrą tarcicę, nie musi przez co najmniej kilka miesięcy składować jej na placu w celu wysuszenia. W dodatku, nawet jeśli będzie ona właściwie ułożona i zabezpieczona przed deszczem, część elementów drewnianych, zwłaszcza tych o mniejszych przekrojach, może się w trakcie procesu suszenia wypaczyć i zwichrować. Takie belki i krawędziaki może być trudno sprzedać, a to oczywista strata dla tartaku. Lepiej więc, jeśli mokre drewno powędruje od razu do klienta… Zwłaszcza takiego, który dał się przekonać, że więźby z mokrego drewna są najlepsze.

MOKRE DREWNO

Drewno zaraz po ścięciu ma wilgotność powyżej 50%. Wiele jednak zależy od tego, kiedy zostało ścięte. Najmniej wody ma w sobie drewno pozyskane w czasie zimowej przerwy w jego wegetacyjnym cyklu, czyli zazwyczaj w okresie od listopada do stycznia. Gdy wycinka następuje w latem, to zawartość w wody w drewnie może dochodzić nawet do 70%.

Dwie trzecie z niej to woda wolna, której uwalnianie w procesie suszenia nie powoduje kurczenia się elementów drewnianych. Dzieje się tak dopiero podczas usuwania z niego wody związanej. Skurcz wzdłuż włókien nie jest duży (rzędu 0,1-0,8%), dlatego długość elementów drewnianych nie zmienia się w sposób, który mógłby wpłynąć istotnie na geometrię wykonanych z nich konstrukcji, nawet wtedy, gdy będą one dużych rozmiarów (na przykład więźby dachowe).

Inaczej jest z przekrojem poprzecznym wysychających elementów – te bowiem mogą się zmienić znacznie. Skurcz promieniowy drewna jest dość duży i może sięgać nawet 3-5%. Oznacza to, że w trakcie wysychania przekrój elementu o wymiarach na przykład 16 x 16 cm może zmniejszyć się o 5-8 mm.

Dla drewna sosnowego, z którego najczęściej wykonuje się więźby dachowe, przyjmuje się, że zmiana jego wilgotności o 1 stopień powoduje skurcz rzędu 0,36%. Jest zatem oczywiste, że z im bardziej wysuszonego drewna zrobimy więźbę dachową, tym mniejsze będą zmiany przekroju poprzecznego wykonanych z niego elementów konstrukcyjnych.

SKUTKI SKURCZU DREWNA

Da się z mokrego drewna wykonać konstrukcję dachu. Być może nawet świeżo przetarte elementy będą proste i w związku z tym montaż z nich więźby dachowej nie będzie trudny. Często się jednak okazuje, że zaraz po przywiezieniu na budowę i uwolnieniu z opasujących ich taśm, elementy szybko zaczynają się paczyć i wichrować (Fot. 1).

Ale nawet gdy uda się z nich zrobić więźbę zgodnie z projektem (Fot. 2), to wcale nie oznacza, że nie będzie z nią już żadnych kłopotów.

Fot. 1 – Jeśli belki i krawędziaki zaraz po przywiezieniu na budowę i rozpakowaniu zaczynają się wichrować, to znak, że drewno jest wilgotne
Fot. 2 – Z wilgotnego, a nawet mokrego drewna da się zrobić więźbę dachową, pod warunkiem że zostanie ono użyte zaraz po dostarczeniu na budowę

Murłaty porządnie przykręcone do wieńca dachowego za pośrednictwem stalowych kotew (Fot. 3), po kilku lub kilkunastu miesiącach zmniejszają swoją wysokość na tyle, że wszystkie nakrętki dają się dokręcać nawet ręką i to o kilka pełnych obrotów (Fot. 4).

Fot. 3 – Nawet mocno dokręcone nakrętki kotew, z powodu wysychania drewna i zmniejszania się wymiarów murłaty, po kilku miesiącach luzują się
Fot. 4 – Przed przystąpieniem do ocieplania dachu, wszystkie poluzowane nakrętki powinno się ponownie dokręcić do wyschniętej już murłaty

Jeszcze gorzej jest z miejscami połączenia jętek z krokwiami (Fot. 5). Z powodu skurczu drewna i zwichrowania, jętki przestały być dociskane śrubami do krokwi. W dodatku one same w miejscu podcięcia odsunęły się od krokwi, przez co ich rozporowa funkcja została osłabiona (Fot. 6).

Fot. 5 – Jętki rozpierają krokwie mniej więcej w połowie ich długości, dlatego powinny być nie tylko skręcone śrubami, ale też podcięte na końcach
Fot. 6 – Z powodu skurczowego zmniejszania się przekroju poprzecznego oraz wichrowania się wysychających belek, jętki zsunęły się z krokwi i przestały je bezpośrednio rozpierać

Pozostaje jedynie liczyć na to, że śruby, którymi połączono jętki z krokwiami są na tyle grube, że będą w stanie przenieść siły występujące w konstrukcji dachu, nie powodując pękania i rozszczepiania się drewna.

1
Zobacz także

W betonowych elementach konstrukcji domu murowanego, takich jak stropy, schody i słupy, a w budynkach niepodpiwniczonych – także podkład podłogi na gruncie, znajduje się dużo wilgoci technologicznej. To samo dotyczy jego murowanych ścian, zwłaszcza gdy są wykonane z bloczków betonu komórkowego lub wapienno-piaskowych. Wilgoci tej warto się pozbyć przed przystąpieniem do dalszych prac budowlanych, ale nie jest to wcale łatwe. Najtrudniej jest to zrobić wtedy, gdy dom ma być wybudowany […]

.

Wydawać by się mogło, że dla wyglądu przydomowego ogrodu najważniejsze są jedynie kolorowe rabaty z krzewami i kwiatami, sporej wielkości trawnik oraz – ewentualnie – atrakcyjna altana i zadbane oczko wodne, najlepiej z kamienistymi kaskadami. Do tego jeszcze wijące się wśród nich kamienne ścieżki z podtrzymującymi skarpy kolorowymi murkami. Nikt oczywiście nie ma zamiaru umniejszać znaczenia dla ogrodu jego „dużych” elementów, ale czasem na nasz emocjonalny stosunek […]

.

Rosnące zanieczyszczenie powietrza, którym oddychamy, dotyka nie tylko osób żyjących w dużych miastach, ale i w niewielkich miejscowościach. W ciągu dnia spory udział w zatruwaniu powietrza ma ruch komunikacyjny, jednak sprawcami unoszenia się w powietrzu drobnych, szkodliwych dla zdrowia pyłów są w dużym stopniu sami mieszkańcy. Dotyczy to przede wszystkim osób gorzej sytuowanych, których nie stać (albo przynajmniej tak uważają) na zużywanie do ogrzewania domu i przygotowywania w nim wody paliw lepszej jakości, […]

.

Zdarzają się takie działki budowlane, na których poziom wód gruntowych jest na tyle wysoki, że może utrudniać wybudowanie domu na tradycyjnych ławach i ścianach fundamentowych. W takich sytuacjach możliwe jest oczywiście zastosowanie płyty fundamentowej, która nie jest tak bardzo jak ławy zagłębiona w gruncie. Jest to jednak rozwiązanie zazwyczaj droższe. Jeśli więc, choćby ze względu na koszty, pozostajemy przy tradycyjnych fundamentach, musimy liczyć się z tym, że trudno będzie […]

.