Czy lepsza jest więźba tradycyjna, czy prefabrykowana?
14 marca 2018

WIĘŹBY PREFABRYKOWANE

W gotowych projektach domów murowanych bardzo rzadko można spotkać dach z wiązarów prefabrykowanych. Jeśli więc ktoś chce mieć taką więźbę, musi się zdecydować na wykonanie nowego projektu więźby dachowej. Najlepiej zwrócić się w tej sprawie do firmy wykonującej takie konstrukcje. Nie tylko z tego powodu, że zrobi to najlepiej, ale także dlatego, że zwykle jest taniej: jeśli klient zdecyduje się ostatecznie na zamówienie wiązarów dachowych, firma zazwyczaj zwalnia go z zapłaty za wykonanie projektu zastępczego.

Drewno. Wiązary, zwykle kratowe, wykonuje się z drewna suszonego przemysłowo, struganego czterostronnie i ze sfazowanymi krawędziami (Fot. 7 i 8). Jest to drewno o kontrolowanej maszynowo wytrzymałości, co w tradycyjnej tarcicy prawie się nie zdarza. Dzięki temu poszczególne elementy dachu mają optymalne przekroje – zwykle znacznie mniejsze niż w tradycyjnych więźbach. Korzystniejsze są także proporcje ich wysokości do szerokości: ze względu na to, ze drewno jest bardzo dobrze wysuszone, elementy mogą być bardzo smukłe i nie ma obawy o ich zwichrowanie w trakcie wysychania.

Fot. 7 – Gotowe wiązary z drewna wysuszonego komorowo, którego elementy są czterostronnie strugane i mają sfazowane wszystkie krawędzie, nie wymagają żadnej impregnacji chemicznej i łatwo się je montuje
Fot. 8 – Drewno używane do produkcji wiązarów dachowych, ostrugane i ze sfazowanymi krawędziami, wygląda prawie „meblowo”; dodatkowo stosowane metalowe łączniki nie osłabiają elementów konstrukcyjnych

Ta optymalizacja elementów dotyczy zarówno prostych wiązarów prefabrykowanych (Fot. 9), jak i – w jeszcze większym stopniu – dachów o skomplikowanych kształtach (Fot. 10). To właśnie dzięki temu zużycie drewna w konstrukcjach prefabrykowanych jest zdecydowanie mniejsze niż w wariancie tradycyjnym. Dlatego – mimo wyższej ceny drewna struganego w porównaniu ze zwykłą tarcicą – koszt materiałów na więźby prefabrykowane nie musi być wyższy niż na zwykłe więźby.

Fot. 9 – Prefabrykowane wiązary opłaca się stosować nawet w prostych dachach dwuspadowych; mamy wtedy przynajmniej pewność, że jętki zostały poprawnie połączone z krokwiami
Fot. 10 – Największe korzyści z zamówienia więźby dachowej w wytwórni są wtedy, gdy dach ma skomplikowaną, wielopołaciową bryłę – nie tylko przyspiesza to budowę, ale i ułatwia prace wykończeniowe

Zabezpieczenie od ognia i owadów. Drewna stosowanego do produkcji prefabrykowanych wiązarów dachowych nie trzeba impregnować, gdyż jest ono przemysłowo wysuszone w temperaturze około 70ºC, w której giną owady żerujące na drewnie i ich larwy.

Ostrugane gładkie powierzchnie elementów to także utrudnienie dla pasożytów drewna, ale przede wszystkim dla ognia: zapalność takich elementów jest znacznie mniejsza niż drewna prosto z tartaku, pokrytego drzazgami powstałymi po przejściu piły, z jakiego wykonuje się więźby tradycyjne. Rezygnacja z impregnacji drewna oznacza nie tylko obniżenie kosztów wykonania dachu, ale też ograniczenie ilości środków chemicznych, wprowadzanych do domu podczas jego budowy.

Wykonawstwo. Poszczególne elementy wiązarów łączy się w wytwórni metalowymi płytkami kolczastymi (Fot. 11 i 12), wciskanymi w drewno przy użyciu specjalnych pras na stołach montażowych. Wymiary płytek oraz miejsca połączeń elementów określa się za pomocą programów komputerowych.

Fot. Wojciech Nitka
Fot. 11 – W prefabrykowanych wiązarach kratowych wszystkie elementy połączone są ze sobą płytkami kolczastymi (gwoździowymi); są one wciskane w drewno za pomocą pras o dużym nacisku
Fot. Wojciech Nitka
Fot. 12 – Dźwigary dachowe dla domu parterowego z mieszkalnym poddaszem przygotowane są już do wysyłki; ich dolne pasy pełnią rolę belek nośnych stropu nad parterem

Dzięki precyzji wykonania wiązarów, łatwo jest zrobić każdy, nawet skomplikowany dach, ściśle zgodny z projektem.

Więźby prefabrykowane na budowie montuje się bardzo szybko (nie więcej niż dwa-trzy dni), zwykle przy pomocy dźwigu, zamontowanego na samochodzie, który przywiózł elementy.

Jak z tego widać, więźby prefabrykowane to rozwiązanie korzystne nie tylko pod względem budowlanym, ale i ekonomicznym. Jedno jest przy tym pewne: w dźwigarach prefabrykowanych jętki z krokwiami są na pewno poprawnie połączone, co w więźbach wykonywanych przez cieśli na budowie zdarza się niestety bardzo rzadko.

Uwaga! Zamiast wykonywać więźbę dachową z pojedynczych elementów z tarcicy, można je też sprefabrykować w wiązary na placu budowy. Choć może to być opłacalne, także finansowo, robi się to bardzo rzadko. Na pewno jednak wiązary te nie będą miały takiej jakości i takich zalet, jak przygotowane w wytwórni.

NASZA RADA

Jeśli w projekcie domu więźba została zaprojektowana z elementów składanych na budowie, dobrze jest porozumieć się z jedną (lub kilkoma) wytwórniami gotowych prefabrykatów drewnianych, których jest coraz więcej na terenie całego kraju. Do wybranej firmy warto wysłać rysunki konstrukcyjne swojego dachu, by wycenili, ile kosztowałoby u nich zrobienie gotowej więźby.

Wykonanie nowego projektu dachu oczywiście dodatkowo kosztuje, ale zazwyczaj niewiele, bo jest on robiony za pomocą specjalnych programów komputerowych. Być może zresztą – gdy zamówimy więźbę w wytwórni – nie będziemy musieli wcale za niego płacić.

Jeśli gotowy dach, po uwzględnieniu kosztów montażu, okaże się w tej samej cenie, co ten wykonywany przez cieśli na budowie, warto zdecydować się na ten wariant. Może się zresztą okazać, że za dach prefabrykowany zapłacimy mniej niż za tradycyjny…

więcej na ten temat:

Jakie drewno jest najlepsze na więźbę dachową?

Dlaczego nie należy używać mokrego drewna do zrobienia więźby dachowej?

Jak zabezpieczyć na zimę więźbę dachową bez pokrycia?

Jak powinien być zbudowany dach stromy?

2
Zobacz także

Balkony – cały czas wystawione na destrukcyjne działanie czynników atmosferycznych – to jedne z najbardziej narażonych na niszczenie elementów domu. Zazwyczaj też są trudnymi do całkowitego wyeliminowania mostkami termicznymi w ścianach zewnętrznych. Dlatego warto się zastanowić, czy balkony są potrzebne w domu jednorodzinnym, którego mieszkańcy mają na wyciągnięcie ręki własny ogród. W najgorszej sytuacji są bardzo popularne żelbetowe balkony wspornikowe, których wystająca ze ściany płyta jest zamocowana jedną […]

.

Wiadomo, że każdy dom powinien być budowany przez wykonawców, którzy są rzetelni i dobrze znają swój fach. Jest to jednak szczególnie ważne wtedy, gdy dom ma mieć ściany jednowarstwowe, wymurowane z bloczków betonu komórkowego Ytong Energo+. Są one bowiem produkowane z dużą dokładnością wymiarową, więc bardzo źle znoszą bylejakość wykonawczą, która – niestety – zdarza się jeszcze czasem na polskich budowach. Ściany jednowarstwowe, wymurowane z bloczków Ytong […]

.

Uwaga! By ograniczyć przenoszenie dźwięków ze ściany na przyległe do niej elementy budynku, na spód profili zaleca się nakleić się elastyczne taśmy wygłuszające (z tworzyw sztucznych, korka lub filcu). Zaprzyjaźniony wykonawca ma jednak na to swój własny patent. Od pewnego czasu na profile, przed ich przykręceniem, nakłada elastyczny klej montażowy (Fot. 7), dzięki czemu są one nie tylko zamocowane wkrętami do podłogi i sufitu, ale też trwale do nich przyklejone. Ułatwia to oczywiście prace, […]

.

Kominek wolnostojący, zwany popularnie kozą, pełni nie tylko funkcje estetyczno-rekreacyjne – da się nim także skutecznie podnieść temperaturę w pomieszczeniu, w którym został zamontowany. Czyni to nie tylko przez konwekcję, gdy ogrzewane przez jego obudowę powietrze krąży po pokoju, ale także w znacznym stopniu przez promieniowanie. Ten drugi sposób przekazywania ciepła może być problemem, jeśli w bliskiej odległości od kominka znajduje się ściana, która nie jest w całości wykonana z materiałów odpornych na wysoką temperaturę. KOMINEK NAGRZEWA […]

.