Kiedy poziom wód gruntowych na działce można uważać za wysoki?

Głębokość, na jakiej znajduje się zwierciadło wody gruntowej na działce, ma – obok rodzaju, uwarstwienia i stanu znajdujących się na niej gruntów – bardzo duże znaczenie dla budowanego domu, a przede wszystkim jego fundamentów. Przy czym dotyczy to nie tylko domów z głębokimi piwnicami, ale i niepodpiwniczonych, których fundamenty wykonuje się stosunkowo płytko.

Wprawdzie praktycznie w każdych warunkach gruntowo-wodnych da się zbudować dom, jednak przy wysokim poziomie wód gruntowych (Fot. 1) może to być przedsięwzięcie bardzo kosztowne. Konieczne będzie bowiem okresowe obniżenie ich zwierciadła (Fot. 2), co jest nie tylko znacznym, dodatkowym wydatkiem, ale może także stanowić zagrożenie dla budynków stojących na sąsiednich działkach (zobacz: Dlaczego wypompowywanie wody z wykopu może być zagrożeniem dla domu sąsiada?).

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 1 – Napływająca do wykopu fundamentowego woda gruntowa może bardzo podnieść koszty budowy domu i wydłużyć jej czas
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 2 – Zwierciadło wody gruntowej można na czas budowy obniżyć za pomocą pompy i igłofiltrów, ale nie jest to tani zabieg

Ponadto w takich „zanurzonych” w wodzie budynkach trzeba wykonać szczelną izolację fundamentów. Przy czym powinna to być izolacja przeciwwodna, a nie tylko przeciwwilgociowa, jaką stosuje się zazwyczaj w domach jednorodzinnych. Dlatego w takich sytuacjach lepiej jest zrezygnować z tradycyjnych ław fundamentowych i posadowić dom płycej – na płycie żelbetowej (Fot. 3).

Wybudowanie domu na działce, na której jest wysokie zwierciadło wody gruntowej – choćby ze względu na jego okresowe wahania – obarczone jest również sporym ryzykiem. Także jego późniejsze użytkowanie może być zakłócone walką z zawilgoceniem ścian. Dlatego najlepiej jest unikać stawiania domu na działce, na której jest wysoki poziom wód gruntowych.

WYSOKI, CZYLI JAKI

Popularne określenie „wysoki poziom wód gruntowych” nie jest oczywiście precyzyjne – wiele zależy od tego, jaki budynek chcemy postawić na działce. Zawsze jednak chodzi o zwierciadło, które w ostatnich latach znalazło się najbliżej powierzchni działki. Tak naprawdę da się to ustalić dopiero w badaniu geotechnicznym, gdyż podlega ono okresowym wahaniom, więc obserwacja chwilowego poziomu wody – na przykład w starej studni, jeśli taka akurat znajduje się na działce – może prowadzić do fałszywych wniosków.

Oczywiście, jeśli zwierciadło wód gruntowych znajduje 50 cm poniżej terenu, to jest ono wysoko niezależnie od tego, czy chcemy wybudować dom niepodpiwniczony czy z piwnicami oraz czy na działce są grunty piaszczyste, czy gliniaste.

Gdy dom jest niepodpiwniczony, to za wysoki poziom wód gruntowych możemy uznać taki, który jest bliżej projektowanego spodu ław fundamentowych niż 15-20 cm (Fot. 4). Przy gruntach wysadzinowych (spoistych) będzie to – w zależności od rejonu Polski – odległość mniejsza od 1 m do 1,6 m od poziomu terenu.

Fot. 3 – Gdy poziom wód gruntowych jest wysoki, bezpieczniej i taniej jest wybudować dom na płycie fundamentowej
Fot. 4 – Jeśli poziom wód gruntowych nie jest wysoki, to nie ma problemów z wykonaniem wykopów pod ławy fundamentowe

Gdy na działce są grunty piaszczyste (niewysadzinowe) ta odległość może być mniejsza, czyli poziom wód gruntowych wyższy. Za wysoki uznamy dopiero taki, który jest w mniejszej odległości od powierzchni działki niż 70 cm. Będzie tak jednak tylko wtedy, gdy konstruktor zdecyduje się na fundamenty zagłębione w gruncie jedynie na głębokości 50 cm (co zdarza się obecnie bardzo rzadko). Jeśli niezależnie od korzystnych warunków gruntowych zaprojektuje on spód ław poniżej strefy przemarzania gruntu, to wysoki poziom wód będzie już na takiej samej głębokości, jak przy gruntach wysadzinowych.

USTALENIE POZIOMU WÓD GRUNTOWYCH

Przed zakupem działki warto więc sprawdzić, jaki jest na niej najwyższy poziom zwierciadła wód gruntowych. Pomóc mogą nam w tym rozmowy z właścicielami domów, zbudowanych na sąsiednich działkach.

Pewne informacje możemy mieć też z obserwacji roślinności na działce (Fot 5). Jeśli rosną na niej sosny, to jest wielce prawdopodobne, że woda gruntowa jest nisko. Inaczej będzie, jeśli na działce są rośliny spotykane zazwyczaj na terenach podmokłych.

Jednak naprawdę rzetelnych informacji na temat najwyższego, wieloletniego poziomu wód gruntowych dostarczy nam dopiero wynik badania geotechnicznego. Przy czym nie ma znaczenia, czy zostało ono wykonane w porze „suchej”, czy „mokrej” – geotechnik, na podstawie obserwacji materiału z odwiertów jest w stanie określić najwyższy i najniższy poziom wód gruntowych w znacznym przedziale czasowym.

Warto więc zlecić geotechnikowi wykonanie badania warunków gruntowo-wodnych na działce, zwłaszcza że do zaprojektowania fundamentów domu potrzebne będą nam nie tylko informacje o poziomie wody gruntowej, ale i – a raczej przede wszystkim – na temat nośności gruntu i zaleceń dotyczących wykonania bezpiecznych i stabilnych fundamentów.

Wykonanie trzech-czterech odwiertów i opracowanie wyników badania warunków gruntowych i wodnych na działce to koszt rzędu 1000-1500 zł. Na pewno warto je wydać, szczególnie wtedy, gdy działka jest „trudna”. Na przykład jej powierzchnia nie jest płaska, lecz ze spadkiem (Fot. 6) albo jest położona w zagłębieniach terenu lub w miejscu, w którym kiedyś było koryto rzeki.

Fot. 5 – Niektóre rodzaje drzew i roślin rosnących na działce mogą być źródłem informacji na temat tego, czy jest ona sucha, czy podmokła
Fot. 6 – Na działce ze spadkiem zwierciadło wody gruntowej może układać się bardzo różnie – wiele zależy od rodzaju i uwarstwienia gruntu

WIĘCEJ NA TEN TEMAT:

Dlaczego wypompowywanie wody z wykopu może być zagrożeniem dla domu sąsiada?

Jak na trudnej działce przygotować podłoże gruntowe pod płytę fundamentową?

Czy da się zrobić piwnice bez izolacji przeciwwodnych?

Czy warto budować piwnice?

Zobacz także
Fot. Jacek Kadaj

Podstawowe funkcje okien to doświetlenie wnętrz światłem naturalnym oraz umożliwienie domownikom kontaktu wzrokowego ze światem zewnętrznym. Rola okien w poprawnym wentylowaniu domu nie jest już taka jednoznaczna – wszystko zależy bowiem od tego, jaki jest w nim rodzaj wentylacji. Jeśli jest to wentylacja naturalna, hybrydowa lub mechaniczna wywiewna, okna mają ogromne znaczenie dla prawidłowej wymiany powietrza w pomieszczeniach. Gdy jednak dom został wyposażony w wentylację mechaniczną […]

.

W murowanych domach jednorodzinnych elementem nośnym balkonów jest zazwyczaj cienka płyta żelbetowa, wysunięta poza lico elewacji i zamocowana wspornikowo w stropie nad parterem. Takie rozwiązanie nie jest niestety najszczęśliwsze ani pod względem konstrukcyjnym, ani termicznym. Do tego dochodzą jeszcze – zwłaszcza w długich balkonach – problemy z właściwym zamocowaniem balustrady w takiej żelbetowej płycie. W popularnych płytach balkonowych (Fot. 1) pod wpływem obciążenia rozciągana jest ich górna strefa, […]

.

W murowanych domach jednorodzinnych ściany zewnętrzne mają bardzo często budowę dwuwarstwową. Za przeniesienie występujących w budynku obciążeń, odpowiada ich warstwa nośna, wykonana z takich materiałów murowych jak bloczki lub pustaki. Natomiast za ochronę wnętrza domu przed ucieczką ciepła odpowiada – przyklejona do niej od strony zewnętrznej – warstwa izolacji termicznej. Ściany dwuwarstwowe ociepla się najczęściej płytami styropianowymi lub wełny mineralnej i wykańcza od zewnątrz tynkiem […]

.

Światło dzienne ma istotny wpływ na nasze zdrowie, produktywność oraz samopoczucie. W czasach, w których coraz więcej czasu spędzamy w budynkach, potrzeba naturalnego doświetlenia miejsc nabiera szczególnego znaczenia. W każdym domu są bowiem ciemne łazienki, korytarze lub garderoby, w których nie można zainstalować okien, choć światło dzienne korzystnie ożywiłoby ich przestrzeń w sposób, który nie jest możliwy przy użyciu lampy. Nie oznacza to jednak, że musimy rezygnować z naturalnego oświetlenia – dobrym […]

.