Kiedy poziom wód gruntowych na działce można uważać za wysoki?

Głębokość, na jakiej znajduje się zwierciadło wody gruntowej na działce, ma – obok rodzaju, uwarstwienia i stanu znajdujących się na niej gruntów – bardzo duże znaczenie dla budowanego domu, a przede wszystkim jego fundamentów. Przy czym dotyczy to nie tylko domów z głębokimi piwnicami, ale i niepodpiwniczonych, których fundamenty wykonuje się stosunkowo płytko.

Wprawdzie praktycznie w każdych warunkach gruntowo-wodnych da się zbudować dom, jednak przy wysokim poziomie wód gruntowych (Fot. 1) może to być przedsięwzięcie bardzo kosztowne. Konieczne będzie bowiem okresowe obniżenie ich zwierciadła (Fot. 2), co jest nie tylko znacznym, dodatkowym wydatkiem, ale może także stanowić zagrożenie dla budynków stojących na sąsiednich działkach (zobacz: Dlaczego wypompowywanie wody z wykopu może być zagrożeniem dla domu sąsiada?).

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 1 – Napływająca do wykopu fundamentowego woda gruntowa może bardzo podnieść koszty budowy domu i wydłużyć jej czas
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 2 – Zwierciadło wody gruntowej można na czas budowy obniżyć za pomocą pompy i igłofiltrów, ale nie jest to tani zabieg

Ponadto w takich „zanurzonych” w wodzie budynkach trzeba wykonać szczelną izolację fundamentów. Przy czym powinna to być izolacja przeciwwodna, a nie tylko przeciwwilgociowa, jaką stosuje się zazwyczaj w domach jednorodzinnych. Dlatego w takich sytuacjach lepiej jest zrezygnować z tradycyjnych ław fundamentowych i posadowić dom płycej – na płycie żelbetowej (Fot. 3).

Wybudowanie domu na działce, na której jest wysokie zwierciadło wody gruntowej – choćby ze względu na jego okresowe wahania – obarczone jest również sporym ryzykiem. Także jego późniejsze użytkowanie może być zakłócone walką z zawilgoceniem ścian. Dlatego najlepiej jest unikać stawiania domu na działce, na której jest wysoki poziom wód gruntowych.

WYSOKI, CZYLI JAKI

Popularne określenie „wysoki poziom wód gruntowych” nie jest oczywiście precyzyjne – wiele zależy od tego, jaki budynek chcemy postawić na działce. Zawsze jednak chodzi o zwierciadło, które w ostatnich latach znalazło się najbliżej powierzchni działki. Tak naprawdę da się to ustalić dopiero w badaniu geotechnicznym, gdyż podlega ono okresowym wahaniom, więc obserwacja chwilowego poziomu wody – na przykład w starej studni, jeśli taka akurat znajduje się na działce – może prowadzić do fałszywych wniosków.

Oczywiście, jeśli zwierciadło wód gruntowych znajduje 50 cm poniżej terenu, to jest ono wysoko niezależnie od tego, czy chcemy wybudować dom niepodpiwniczony czy z piwnicami oraz czy na działce są grunty piaszczyste, czy gliniaste.

Gdy dom jest niepodpiwniczony, to za wysoki poziom wód gruntowych możemy uznać taki, który jest bliżej projektowanego spodu ław fundamentowych niż 15-20 cm (Fot. 4). Przy gruntach wysadzinowych (spoistych) będzie to – w zależności od rejonu Polski – odległość mniejsza od 1 m do 1,6 m od poziomu terenu.

Fot. 3 – Gdy poziom wód gruntowych jest wysoki, bezpieczniej i taniej jest wybudować dom na płycie fundamentowej
Fot. 4 – Jeśli poziom wód gruntowych nie jest wysoki, to nie ma problemów z wykonaniem wykopów pod ławy fundamentowe

Gdy na działce są grunty piaszczyste (niewysadzinowe) ta odległość może być mniejsza, czyli poziom wód gruntowych wyższy. Za wysoki uznamy dopiero taki, który jest w mniejszej odległości od powierzchni działki niż 70 cm. Będzie tak jednak tylko wtedy, gdy konstruktor zdecyduje się na fundamenty zagłębione w gruncie jedynie na głębokości 50 cm (co zdarza się obecnie bardzo rzadko). Jeśli niezależnie od korzystnych warunków gruntowych zaprojektuje on spód ław poniżej strefy przemarzania gruntu, to wysoki poziom wód będzie już na takiej samej głębokości, jak przy gruntach wysadzinowych.

USTALENIE POZIOMU WÓD GRUNTOWYCH

Przed zakupem działki warto więc sprawdzić, jaki jest na niej najwyższy poziom zwierciadła wód gruntowych. Pomóc mogą nam w tym rozmowy z właścicielami domów, zbudowanych na sąsiednich działkach.

Pewne informacje możemy mieć też z obserwacji roślinności na działce (Fot 5). Jeśli rosną na niej sosny, to jest wielce prawdopodobne, że woda gruntowa jest nisko. Inaczej będzie, jeśli na działce są rośliny spotykane zazwyczaj na terenach podmokłych.

Jednak naprawdę rzetelnych informacji na temat najwyższego, wieloletniego poziomu wód gruntowych dostarczy nam dopiero wynik badania geotechnicznego. Przy czym nie ma znaczenia, czy zostało ono wykonane w porze „suchej”, czy „mokrej” – geotechnik, na podstawie obserwacji materiału z odwiertów jest w stanie określić najwyższy i najniższy poziom wód gruntowych w znacznym przedziale czasowym.

Warto więc zlecić geotechnikowi wykonanie badania warunków gruntowo-wodnych na działce, zwłaszcza że do zaprojektowania fundamentów domu potrzebne będą nam nie tylko informacje o poziomie wody gruntowej, ale i – a raczej przede wszystkim – na temat nośności gruntu i zaleceń dotyczących wykonania bezpiecznych i stabilnych fundamentów.

Wykonanie trzech-czterech odwiertów i opracowanie wyników badania warunków gruntowych i wodnych na działce to koszt rzędu 1000-1500 zł. Na pewno warto je wydać, szczególnie wtedy, gdy działka jest „trudna”. Na przykład jej powierzchnia nie jest płaska, lecz ze spadkiem (Fot. 6) albo jest położona w zagłębieniach terenu lub w miejscu, w którym kiedyś było koryto rzeki.

Fot. 5 – Niektóre rodzaje drzew i roślin rosnących na działce mogą być źródłem informacji na temat tego, czy jest ona sucha, czy podmokła
Fot. 6 – Na działce ze spadkiem zwierciadło wody gruntowej może układać się bardzo różnie – wiele zależy od rodzaju i uwarstwienia gruntu

WIĘCEJ NA TEN TEMAT:

Dlaczego wypompowywanie wody z wykopu może być zagrożeniem dla domu sąsiada?

Jak na trudnej działce przygotować podłoże gruntowe pod płytę fundamentową?

Czy da się zrobić piwnice bez izolacji przeciwwodnych?

Czy warto budować piwnice?

Zobacz także

W domach ze ścianami jednowarstwowymi, wymurowanymi z bloczków betonu komórkowego Ytong Energo+, wewnętrzne ściany nośne wykonuje się z bloczków cięższych odmian, na przykład Ytong Acura lub Ytong Solid. Dla sztywności konstrukcji domu i jego odporności na nierównomierne osiadanie gruntu bardzo duże znaczenie ma dobre połączenie ze sobą zewnętrznych ścian nośnych z wewnętrznymi. Jednowarstwowe ściany zewnętrzne, wykonane z bloczków betonu komórkowego Ytong Energo+, pełnią jednocześnie funkcję […]

.

Gdy buduje się dom, wszystkie jego elementy powinny być wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną. To podstawowy warunek, żeby budynek nie tylko był bezpieczny, ale też by już po kilku miesiącach nie wymagał remontu. Jeśliby jednak trzeba byłoby wybrać jeden element domu, który naprawdę należy zrobić dobrze, to jest nim z pewnością pozioma izolacja przeciwwilgociowa, układana w budynkach niepodpiwniczonych na wierzchu ścian fundamentowych (Fot. 1). Jej niestaranne wykonanie lub brak może skończyć […]

.

Większość domów jednorodzinnych o prostopadłościennej bryle przykryta jest stromym, dwuspadowym dachem. Jego połacie mają zwykle znaczne pochylenie, dzięki czemu nawet podczas dużej ulewy taki dach pozostaje szczelny. Jest tak oczywiście jedynie wtedy, gdy dekarze nie popełnią jakichś błędów podczas układania jego pokrycia. Zrobienie szczelnego dachu stromego nie jest specjalnie skomplikowane, jeśli osłania on wszystkie ściany domu (Fot. 1). Dużo trudniejsze jest […]

.

O rodzaju drewna, z jakiego ma być wykonana konstrukcja dachu, decyduje projektant i zapisuje to w projekcie domu. W praktyce jednak bardzo często to inwestor, czasem po konsultacji z wykonawcą, wybiera i kupuje drewno na więźbę. W Polsce wciąż jeszcze większość konstrukcji dachów domów jednorodzinnych wykonuje się tradycyjnie, czyli z pojedynczych elementów, które łączy się na budowie. Najczęściej używanym materiałem na taką więźbę jest przetarte, czterostronnie obrzynane drewno sosnowe, kupione […]

.