Kiedy poziom wód gruntowych na działce można uważać za wysoki?

Głębokość, na jakiej znajduje się zwierciadło wody gruntowej na działce, ma – obok rodzaju, uwarstwienia i stanu znajdujących się na niej gruntów – bardzo duże znaczenie dla budowanego domu, a przede wszystkim jego fundamentów. Przy czym dotyczy to nie tylko domów z głębokimi piwnicami, ale i niepodpiwniczonych, których fundamenty wykonuje się stosunkowo płytko.

Wprawdzie praktycznie w każdych warunkach gruntowo-wodnych da się zbudować dom, jednak przy wysokim poziomie wód gruntowych (Fot. 1) może to być przedsięwzięcie bardzo kosztowne. Konieczne będzie bowiem okresowe obniżenie ich zwierciadła (Fot. 2), co jest nie tylko znacznym, dodatkowym wydatkiem, ale może także stanowić zagrożenie dla budynków stojących na sąsiednich działkach (zobacz: Dlaczego wypompowywanie wody z wykopu może być zagrożeniem dla domu sąsiada?).

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 1 – Napływająca do wykopu fundamentowego woda gruntowa może bardzo podnieść koszty budowy domu i wydłużyć jej czas
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 2 – Zwierciadło wody gruntowej można na czas budowy obniżyć za pomocą pompy i igłofiltrów, ale nie jest to tani zabieg

Ponadto w takich „zanurzonych” w wodzie budynkach trzeba wykonać szczelną izolację fundamentów. Przy czym powinna to być izolacja przeciwwodna, a nie tylko przeciwwilgociowa, jaką stosuje się zazwyczaj w domach jednorodzinnych. Dlatego w takich sytuacjach lepiej jest zrezygnować z tradycyjnych ław fundamentowych i posadowić dom płycej – na płycie żelbetowej (Fot. 3).

Wybudowanie domu na działce, na której jest wysokie zwierciadło wody gruntowej – choćby ze względu na jego okresowe wahania – obarczone jest również sporym ryzykiem. Także jego późniejsze użytkowanie może być zakłócone walką z zawilgoceniem ścian. Dlatego najlepiej jest unikać stawiania domu na działce, na której jest wysoki poziom wód gruntowych.

WYSOKI, CZYLI JAKI

Popularne określenie „wysoki poziom wód gruntowych” nie jest oczywiście precyzyjne – wiele zależy od tego, jaki budynek chcemy postawić na działce. Zawsze jednak chodzi o zwierciadło, które w ostatnich latach znalazło się najbliżej powierzchni działki. Tak naprawdę da się to ustalić dopiero w badaniu geotechnicznym, gdyż podlega ono okresowym wahaniom, więc obserwacja chwilowego poziomu wody – na przykład w starej studni, jeśli taka akurat znajduje się na działce – może prowadzić do fałszywych wniosków.

Oczywiście, jeśli zwierciadło wód gruntowych znajduje 50 cm poniżej terenu, to jest ono wysoko niezależnie od tego, czy chcemy wybudować dom niepodpiwniczony czy z piwnicami oraz czy na działce są grunty piaszczyste, czy gliniaste.

Gdy dom jest niepodpiwniczony, to za wysoki poziom wód gruntowych możemy uznać taki, który jest bliżej projektowanego spodu ław fundamentowych niż 15-20 cm (Fot. 4). Przy gruntach wysadzinowych (spoistych) będzie to – w zależności od rejonu Polski – odległość mniejsza od 1 m do 1,6 m od poziomu terenu.

Fot. 3 – Gdy poziom wód gruntowych jest wysoki, bezpieczniej i taniej jest wybudować dom na płycie fundamentowej
Fot. 4 – Jeśli poziom wód gruntowych nie jest wysoki, to nie ma problemów z wykonaniem wykopów pod ławy fundamentowe

Gdy na działce są grunty piaszczyste (niewysadzinowe) ta odległość może być mniejsza, czyli poziom wód gruntowych wyższy. Za wysoki uznamy dopiero taki, który jest w mniejszej odległości od powierzchni działki niż 70 cm. Będzie tak jednak tylko wtedy, gdy konstruktor zdecyduje się na fundamenty zagłębione w gruncie jedynie na głębokości 50 cm (co zdarza się obecnie bardzo rzadko). Jeśli niezależnie od korzystnych warunków gruntowych zaprojektuje on spód ław poniżej strefy przemarzania gruntu, to wysoki poziom wód będzie już na takiej samej głębokości, jak przy gruntach wysadzinowych.

USTALENIE POZIOMU WÓD GRUNTOWYCH

Przed zakupem działki warto więc sprawdzić, jaki jest na niej najwyższy poziom zwierciadła wód gruntowych. Pomóc mogą nam w tym rozmowy z właścicielami domów, zbudowanych na sąsiednich działkach.

Pewne informacje możemy mieć też z obserwacji roślinności na działce (Fot 5). Jeśli rosną na niej sosny, to jest wielce prawdopodobne, że woda gruntowa jest nisko. Inaczej będzie, jeśli na działce są rośliny spotykane zazwyczaj na terenach podmokłych.

Jednak naprawdę rzetelnych informacji na temat najwyższego, wieloletniego poziomu wód gruntowych dostarczy nam dopiero wynik badania geotechnicznego. Przy czym nie ma znaczenia, czy zostało ono wykonane w porze „suchej”, czy „mokrej” – geotechnik, na podstawie obserwacji materiału z odwiertów jest w stanie określić najwyższy i najniższy poziom wód gruntowych w znacznym przedziale czasowym.

Warto więc zlecić geotechnikowi wykonanie badania warunków gruntowo-wodnych na działce, zwłaszcza że do zaprojektowania fundamentów domu potrzebne będą nam nie tylko informacje o poziomie wody gruntowej, ale i – a raczej przede wszystkim – na temat nośności gruntu i zaleceń dotyczących wykonania bezpiecznych i stabilnych fundamentów.

Wykonanie trzech-czterech odwiertów i opracowanie wyników badania warunków gruntowych i wodnych na działce to koszt rzędu 1000-1500 zł. Na pewno warto je wydać, szczególnie wtedy, gdy działka jest „trudna”. Na przykład jej powierzchnia nie jest płaska, lecz ze spadkiem (Fot. 6) albo jest położona w zagłębieniach terenu lub w miejscu, w którym kiedyś było koryto rzeki.

Fot. 5 – Niektóre rodzaje drzew i roślin rosnących na działce mogą być źródłem informacji na temat tego, czy jest ona sucha, czy podmokła
Fot. 6 – Na działce ze spadkiem zwierciadło wody gruntowej może układać się bardzo różnie – wiele zależy od rodzaju i uwarstwienia gruntu

WIĘCEJ NA TEN TEMAT:

Dlaczego wypompowywanie wody z wykopu może być zagrożeniem dla domu sąsiada?

Jak na trudnej działce przygotować podłoże gruntowe pod płytę fundamentową?

Czy da się zrobić piwnice bez izolacji przeciwwodnych?

Dlaczego nie warto budować piwnic?

Zobacz także
Fot. Vaillant

Koszt ogrzewania domu i podgrzewania w nim wody kotłem gazowym, który ma więcej niż 15-20 lat, jest stosunkowo duży. Przy czym jest tak nie tylko wtedy, gdy z powodu zużycia zdarzają mu się mniejsze lub większe awarie. Stare kotły są po prostu mniej sprawne od urządzeń obecnie produkowanych. Do tego mają duże straty ciepła przez powierzchnię ich obudowy oraz odprowadzają do atmosfery spaliny o wysokiej jeszcze temperaturze. Przez modernizację instalacji można obniżyć […]

.

Drzwi wejściowe muszą być trwałe oraz mieć dobrą izolacyjność cieplną i akustyczną. Powinny się też łatwo otwierać i zamykać, ale jednocześnie stanowić solidną zaporę dla włamywacza. Dobrze też, jeśli są ładne i pasują do całej elewacji (Fot. 1) – przez niektórych są bowiem uważane za wizytówkę domu. Drzwi wejściowe powinny mieć skrzydło o szerokości co najmniej 90 cm. Dobrze jest jednak, jeśli będzie to 100 cm, ale gdy taki wymiar […]

.

Wylewki podłogowe, układane na stropie i betonowym podkładzie podłogi na gruncie, nie mogą pękać, powinny być równe i mieć dużą wytrzymałość. Ich powierzchnia nie może się też kruszyć i pylić, bo wtedy nie da się do niej mocno i trwale przykleić podłogi. Od kiedy cementowe wylewki podłogowe zaczęto wykonywać za pomocą urządzenia nazywanego „mixokretem”, ich jakość poprawiła się zdecydowanie. Dzięki temu, że podawana za pomocą pompy mieszanka betonowa ma […]

.

Jednowarstwowe ściany domów jednorodzinnych buduje się najczęściej z bloczków betonu komórkowego. W ścianach dwuwarstwowych beton komórkowy ma większą konkurencję – ich warstwę nośną można wymurować też z elementów ceramicznych, wapienno-piaskowych (silikatowych) lub keramzytobetonowych. Świeżo wykonane bloczki z betonu komórkowego, zarówno te przeznaczone do murowania ścian jednowarstwowych, jak i dwuwarstwowych, zawierają pewną ilość wody technologicznej. W procesie produkcyjnym są one bowiem poddawane autoklawizacji, […]

.