JAKIE SĄ ZALETY NADPROŻY Z BETONU KOMÓRKOWEGO W ŚCIANACH JEDNOWARSTWOWYCH?
10 kwietnia 2022

Na styku ościeżnic i ościeży, czyli bocznych powierzchni otworów na okna i drzwi wejściowe, powstają w ścianach zewnętrznych większe lub mniejsze mostki cieplne. Obniżają one rzeczywistą wartość współczynnika przenikania ciepła U ścian, dlatego na etapie budowy domu warto zadbać o to, by były one jak najmniejsze. Dotyczy to szczególnie nadproży, które pod względem termicznym są zwykle najsłabszym elementem obudowy otworów, pozostawionych w ścianach na stolarkę okienną i drzwiową.

Nadproża – w przeciwieństwie do bocznych powierzchni ościeży – są elementami zginanymi. Dlatego, jeśli ściany domu nie są wykonywane z cegły ceramicznej (co obecnie zdarza się rzadko), są one najczęściej belkami żelbetowymi. Przy stale zwiększających się wymaganiach w zakresie izolacyjności termicznej ścian zewnętrznych, nie jest to korzystne rozwiązanie, ponieważ beton bardzo dobrze przewodzi ciepło. Mówiąc prościej, żelbetowe nadproża to mostek termiczny, przez który ucieka ciepło z wnętrza domu.

Problem ten jest szczególnie istotny w ścianach jednowarstwowych, ponieważ oprócz funkcji konstrukcyjnej, muszą one równocześnie bardzo dobrze izolować dom przed ucieczką ciepła. Dotyczy to na przykład ścian z betonu komórkowego Ytong EnergoUltra+ i Ytong JumboUltra+, które na rynku budowlanym wyróżniają się swoimi parametrami mechanicznymi i termicznymi oraz łatwością i szybkością budowania.

Pierwsze z tych ścian wykonywane są z drobnowymiarowych bloczków Ytong EnergoUltra+ (Fot. 1). Już przy grubości 36,5 cm ich współczynnik przenikania ciepła U nie przekracza wartości 0,2 W/(m²K), czyli maksymalnej, jaką zgodnie z obowiązującymi Warunkami Technicznymi 2021 mogą mieć zewnętrzne ściany domów. Przy grubości 48 cm wartość ich współczynnika U wynosi jedynie 0,15 W/(m²K), co oznacza, że są to najcieplejsze ściany jednowarstwowe na rynku, znakomicie nadające się do budowy domów o bardzo niskim zapotrzebowaniu na energię do ogrzewania, a nawet zeroenergetycznych.

Zobacz: Dlaczego ściany jednowarstwowe są tańsze w budowie niż wielowarstwowe?

Fot. 1 – Domy z jednowarstwowymi ścianami z bloczków Ytong EnergoUltra+ nie tylko buduje się szybciej niż z dwuwarstwowymi, ale też panują w nich bardziej przyjazne warunki do mieszkania

Takie same pod względem nośności i izolacyjności termicznej są ściany jednowarstwowe wykonywane z bloków Ytong JumboUltra+ (Fot. 2). Ponieważ bloki te mają trzy razy większą wysokość niż bloczki Ytong EnergoUltra+, więc – przy pomocy systemowego miniżurawia – ściany z nich buduje się dużo szybciej i mniejszą liczbą pracowników. Jest to szczególnie korzystne na budowie osiedli domów jednorodzinnych – zarówno wolnostojących, jak i w zabudowie bliźniaczej i szeregowej.

Zobacz: Jak przyspieszyć budowę domów ze ścianami jednowarstwowymi z betonu komórkowego?

Fot. Ytong Xella
Fot. 2 – Z wielkowymiarowych bloków Ytong JumboUltra+ domy buduje się nie tylko szybko, ale i mniejszym nakładem pracy

Ściany Ytong EnergoUltra+Ytong JumboUltra+ mają budowę jednowarstwową – nie jest więc możliwe przekrycie w nich otworów na okna i drzwi wejściowe żelbetowymi nadprożami, stosowanymi w ścianach dwuwarstwowych. Dlatego firma Xella, producent bloczków Ytong EnergoUltra+ i bloków Ytong JumboUltra+, ma w swojej ofercie gotowe elementy nadprożowe z betonu komórkowego.

Umożliwiają one wykonanie nadproży okiennych i drzwiowych nie tylko o odpowiedniej nośności, ale i – co bardzo ważne – „ciepłych”, czyli o bardzo dobrej izolacyjności termicznej. Dzięki zastosowaniu w budowanym domu nadproży systemowych (Fot. 3), mostki termiczne wokół okien i drzwi są bardzo niewielkie i nie mają praktycznego wpływu na rzeczywistą wartość współczynnika przenikania ciepła U jednowarstwowych ścian z betonu komórkowego. Nie bez znaczenia jest też to, że takie nadproża wykonuje się szybciej niż tradycyjne, z betonu wylewanego na budowie.

Zobacz: Dlaczego w jednowarstwowych ścianach z betonu komórkowego mostki cieplne wokół okien są dużo mniejsze niż w innych?

Fot. 3 – W jednowarstwowych ścianach z betonu komórkowego do przekrywania standardowych i dużych otworów okiennych powinno się używać wyłącznie systemowych elementów nadprożowych

NADPROŻA PREFABRYKOWANE YTONG YN

W ścianach jednowarstwowych Ytong EnergoUltra+Ytong JumboUltra+ do przekrywania otworów o szerokości do 175 cm wykorzystuje się przede wszystkim prefabrykowane nadproża Ytong YN o szerokości 24 i 36,5 cm. Są one wykonane z betonu komórkowego, zbrojonego prętami stalowymi i mają wysokość 25 cm i długości 130, 150, 175, 200 i 225 cm. Przy czym nawet belki o największej długości ważą na tyle mało, że montuje się je się ręcznie z rusztowania.

W ścianach o grubości 36,5 cm stosuje się pojedyncze belki (Fot. 4), natomiast w tych o grubości 48 cm – dwie o szerokości 24 cm (Fot. 5). W nadprożach składających się z podwójnych belek, pionową szczelinę pomiędzy nimi wypełnia się systemową zaprawą do cienkich spoin. Nadproża te mają bardzo dobrą izolacyjność termiczną i po ułożeniu na ścianach nie wymagają dodatkowego ocieplenia.

Po ułożeniu, gotowe nadproża Ytong YN można od razu obciążać – nie są więc potrzebne żadne przerwy technologiczne, a dzięki ich zastosowaniu, jednowarstwowe ściany Ytong EnergoUltra+ i Ytong JumboUltra+ mają jednolitą budowę także w obrębie otworów okiennych i drzwiowych.

Fot. 4 – Do przekrywania otworów okiennych w ścianach o grubości 36,5 cm używa się pojedynczych belek prefabrykowanych, które mają taką samą jak one szerokość
Fot. 5 – W jednowarstwowych ścianach o grubości 48 cm nadproża nad otworami okiennymi i drzwiowymi wykonuje się z dwóch prefabrykowanych belek o szerokości 24 cm

NADPROŻA ZESPOLONE Z PREFABRYKATAMI YTONG YF

Gdy otwory w ścianach mają rozpiętość większą niż 175 cm, można nad nimi wykonać nadproża zespolone z belkami prefabrykowanymi Ytong YF. Są one wykonane ze zbrojonego betonu komórkowego i mają wysokość 12,4 cm oraz dwie szerokości – 11,5 i 17,5 cm. Najdłuższe z tych belek mają długość 300 cm, co – uwzględniając głębokość ich oparcia na murze – pozwala na przekrywanie nimi otworów o szerokość do 250 cm.

W jednowarstwowych ścianach Ytong EnergoUltra+ i Ytong JumboUltra+ nadproże zespolone składa się z dwóch lub trzech (w zależności od grubości ściany) zbrojonych belek Ytong YF oraz ułożonej na nich – na zaprawie Ytong FIX N110 – warstwy bloczków Ytong EnergoUltra+. Podczas wykonywania nadproża zespolonego zaprawą wypełnia się także wszystkie spoiny pionowe, zarówno pomiędzy belkami, jak i bloczkami. Szczególnie ważne są spoiny pomiędzy bloczkami, ponieważ wykonana z nich warstwa w nadprożu zespolonym odpowiada za przenoszenie naprężeń ściskających.

Wykonanie naproża zespolonego nie jest skomplikowane i zwykle nie trwa dłużej niż kilkanaście minut. Gotowe nadproże można od razu obciążać – nie wymaga ono też docieplania.

ŻELBETOWE NADPROŻA W OBUDOWIE Z BETONU KOMÓRKOWEGO

Gdy nadproża okienne w ścianach Ytong EnergoUltra+ i Ytong JumboUltra+ mają dużą, a nawet bardzo dużą rozpiętość – na przykład nad wielkowymiarowymi przeszkleniami od podłogi do sufitu (Fot. 6) lub nad wjazdami do garażu – do ich wykonania można użyć kształtek Ytong U o szerokości 36,5 lub 48 cm.

Kształtki U mają uniwersalne zastosowanie – oprócz nadproży, można w nich też formować żelbetowe belki i wieńce stropowe, a nawet słupy. Dzięki ich zastosowaniu powierzchnia jednowarstwowych ścian z betonu komórkowego ma jednorodną i odporną na uszkodzenia powierzchnię, co jest istotne między innymi przy układaniu na niej tynków gipsowych i cementowo-wapiennych.

Zaletą wykonywania nadproży żelbetowych w kształtkach U jest możliwość ich łatwego docieplenia. Wystarczy od strony zewnętrznej – przed ułożeniem zbrojenia i betonowania nadproża – umieścić w obudowie z betonu komórkowego ocieplenie z mineralnych płyt izolacyjnych Multipor, styropianu lub wełny mineralnej.

Zobacz: Dlaczego nadproża w ścianach jednowarstwowych z betonu komórkowego są „cieplejsze” niż w innych?

Fot. 6 – Nadproża nad wielkowymiarowymi przeszkleniami, najczęściej będącymi jednocześnie wieńcami stropowymi, wykonuje się jako żelbetowe w specjalnych kształtkach z betonu komórkowego

WĘGARKI W JEDNOWARSTWOWYCH ŚCIANACH Z BETONU KOMÓRKOWEGO

Niezależnie od tego, jaki rodzaj nadproży zostanie zastosowany w jednowarstwowych ścianach Ytong EnergoUltra+ i Ytong JumboUltra+, warto, by w wykonanych w nich otworach na okna i drzwi były węgarki z płytek betonu komórkowego (Fot. 7). Dzięki nim styk ościeżnicy okna z ościeżem jest dodatkowo chroniony przed przewiewaniem przez wiatr i zawilgoceniem przez deszcz.

Węgarki wydłużają też drogę ucieczki ciepła z domu, dodatkowo obniżając wartość mostków termicznych w miejscu mocowania okien i drzwi wejściowych w ścianach domu. Przy okazji warto zwrócić uwagę, że takich węgarków nie da się zrobić w ścianach jednowarstwowych, wykonanych z innych materiałów.

Zobacz: Dlaczego ściany jednowarstwowe z betonu komórkowego są optymalne do montażu okien?

Fot. 7 – W ścianach jednowarstwowych węgarki z płytek betonu komórkowego ograniczają ucieczkę ciepła z domu oraz dodatkowo chronią styk okien z murem przed deszczem i podmuchami wiatru

Materiał promocyjny Xella Polska

Zobacz także
Boniowanie, czyli rowkowanie elewacji domu w celu nadania jej wyglądu kamiennych bloków, ma wielowiekową...
Współczesne okna mają coraz lepsze parametry termiczne. Dotyczy to zarówno ich pakietów szybowych, jak i...
Fot. FAKRO
Kolor odgrywa bardzo ważną rolę w codziennym życiu. Ma ogromny wpływ na nasze samopoczucie, a nawet na...
Fot. SOKÓŁKA OKNA I DRZWI
Ze względu na swoje znaczne rozmiary, okna są istotnym elementem nie tylko wystroju wnętrz, ale i elewacji...