Jakie są rodzaje murowanych ścian zewnętrznych?

Ściany zewnętrzne izolują budynek do pod względem termicznym i akustycznym. Przede wszystkim jednak są one bardzo ważnym elementem konstrukcji domu i razem z wewnętrznymi ścianami nośnymi odpowiadają zarówno za bezpieczne przeniesienie na fundamenty wszystkich obciążeń występujących w budynku, jak i za jego sztywność.

Zewnętrzne ściany murowanego domu (Fot. 1) różnią się między sobą budową oraz materiałami, z których są wykonane. Mogą być też wykańczane w różny sposób. Dotyczy to zarówno ich strony zewnętrznej, jak i wewnętrznej, chociaż od środka domu są one zwykle pokrywane tynkiem gipsowym lub cementowo-wapiennym.

Fot. 1 – Ściany zewnętrzne, niezależnie od zastosowanych materiałów i technologii wykonania, muszą spełniać takie same wymagania pod względem nośności i izolacyjności termicznej

Jest jednak coś, co łączy wszystkie rodzaje ścian zewnętrznych. Niezależnie od różnic w budowie i rodzaju zastosowanych materiałów, wszystkie one muszą pod względem izolacyjności termicznej spełniać takie same wymagania. Zgodnie z obowiązującymi od 2017 roku przepisami, w domach jednorodzinnych ich współczynnik przenikania ciepła U nie powinien być większy niż 0,23 W/(m²K), a od 2021 roku – niż 0,20.

RODZAJE ŚCIAN ZEWNĘTRZNYCH

Obecnie zewnętrzne ściany domów murowanych wykonuje się w trzech technologiach: jedno-, dwu- i trójwarstwowej (Rys. 1). Najpopularniejsze są teraz ściany dwuwarstwowe, ale jest wielu inwestorów, którzy decydują się na ściany jedno- i trójwarstwowe.

Rys. 1 – Rodzaje ścian murowanych: jedno-, dwu- i trójwarstwowa

Ściany jednowarstwowe. Ten rodzaj ścian ma w budownictwie największą tradycję. Kiedyś były wykonywane przede wszystkim z cegły. Było tak do czasu zwiększenia wymagań co do izolacyjności przegród zewnętrznych; by je spełnić ściany z cegły pełnej musiałyby być bardzo grube, co byłoby oczywiście nieracjonalne.

Dopiero pojawienie się nowych materiałów ściennych o dobrych właściwościach nie tylko konstrukcyjnych, ale i izolacyjnych – przede wszystkim bloczków z betonu komórkowego (Fot. 2) i pustaków z ceramiki poryzowanej – sprawiło, że ten rodzaj ścian stał się pełnoprawnym rozwiązaniem w budownictwie murowanym. Pod względem wytrzymałościowym i izolacyjności termicznej nie ustępują pozostałym rodzajom ścian, natomiast buduje się je najszybciej.

Niewątpliwą zaletą ścian jednowarstwowych jest też możliwość pełnej kontroli jakości ich wykonania, gdyż są wznoszone w jednej warstwie (Fot. 3) i przed otynkowaniem można je obejrzeć z obu stron. Ściany te szybciej też od pozostałych pozbywają się wilgoci technologicznej, gdyż przez cały czas budowy odsychają na dwie strony.

Fot. 2 – Z bloczków betonu komórkowego można budować ściany, które same z siebie są tak „ciepłe”, że nie trzeba ich dodatkowo ocieplać
Fot. 3 – Ściany jednowarstwowe nie są od zewnątrz osłaniane warstwą ocieplenia, więc w każdym momencie budowy można skontrolować jakość ich wykonania

Ściany jednowarstwowe można od strony zewnętrznej wykończyć zarówno pocienionym tynkiem cementowo-wapiennym, jak i mineralnym, silikatowym lub silikonowym tynkiem cienkowarstwowym, ułożonym na warstwie zaprawy zbrojonej.

Ściany dwuwarstwowe. W tym rozwiązaniu funkcje ściany zewnętrznej zostały rozdzielone: za przenoszenie obciążeń i sztywność budynku odpowiada wewnętrzny mur, wykonany z konstrukcyjnych materiałów ściennych (Fot. 4), a za izolacyjność termiczną – warstwa zewnętrzna wykonana z lekkich materiałów izolacyjnych, takich jak płyty ze styropianu (Fot. 5) lub wełny mineralnej.

Fot. 4 – W ścianach dwuwarstwowych mur nośny – wraz z żelbetowymi słupami i belkami – osłaniany jest na późniejszym etapie budowy warstwą termoizolacji
Fot. 5 – Izolacyjność termiczna ścian dwuwarstwowych zależy przede wszystkich od grubości warstwy ocieplenia i parametrów zastosowanego materiału

Najczęściej ocieplenie takich ścian wykonuje się metodą lekką mokrą (zwaną obecnie ETICS, a wcześniej – BSO). W metodzie tej materiał izolacyjny – płyty styropianu lub wełny mineralnej – jest od zewnątrz osłonięty tynkiem cienkowarstwowym, ułożonym na warstwie zaprawy z siatką zbrojącą.

Ocieplenie ścian dwuwarstwowych można też wykonać metodą lekką suchą, w której materiał izolacyjny układa się pomiędzy elementami zamocowanego do warstwy nośnej metalowego lub drewnianego rusztu i osłania różnego rodzaju oblicówkami, na przykład z drewna, plastiku lub betonu.

Ściany trójwarstwowe. Ściany te (Fot. 6) składają się z dwóch warstw murowanych: – grubszej wewnętrznej – nośnej i cieńszej zewnętrznej – elewacyjnej. Warstwy te przedzielone są termoizolacją z wełny mineralnej lub styropianu i połączone ze sobą za pomocą metalowych kotew.

W takiej ścianie za spełnienie wymagań przepisów, dotyczących izolacyjności termicznej, odpowiada przede wszystkim odpowiednio gruba warstwa izolacji cieplnej. Gdy jest nią wełna mineralna, to – by nie doszło do jej trwałego zawilgocenia – pomiędzy nią a warstwą elewacyjną pozostawia się zazwyczaj szczelinę wentylacyjną.

Ściany trójwarstwowe są bardzo trwałe, szczególnie wtedy, gdy ich warstwa elewacyjna nie jest tynkowana (Fot. 7), lecz wykonana z cegły klinkierowej. W mniejszym stopniu dotyczy to elewacji z cegły silikatowej i licowej cegły ceramicznej. Nie zmienia to jednak faktu, że elewacje domów ze ścianami trójwarstwowymi są zdecydowanie bardziej niż pozostałe odporne na uszkodzenia mechaniczne.

Fot. 6 – Warstwę elewacyjną ścian trójwarstwowych można wykonać z dowolnych materiałów murowych i wykończyć tynkiem cementowo-wapiennym lub wymurować z cegieł klinkierowych, silikatowych lub licowych (bez tynkowania)
Fot. 7 – W tym domu ze ścianami trójwarstwowymi warstwa elewacyjna, w większości wymurowana z cienkich pustaków ceramicznych, została otynkowana – jedynie nadproża i elementy podokienne wykonano z cegieł klinkierowych

* * *
Koszt wykonania ścian jedno- i dwuwarstwowych jest podobny i zdecydowanie niższy niż trójwarstwowych, szczególnie tych, w których elewacja jest wykonana z cegieł klinkierowych. Natomiast pod względem trwałości i odporności na uszkodzenia mechaniczne najlepsze są ściany trójwarstwowe, choć jedynie niewiele ustępują im jednowarstwowe. Najgorzej w tej „konkurencji” wypadają ściany dwuwarstwowe. Do tego ich jakość bardzo często pogarsza nie najlepiej wykonana izolacja termiczna – z błędami i ze źle dobranych materiałów.

WIĘCEJ NA TEN TEMAT:

Czy można zrobić ściany z inne niż w projekcie?

Dlaczego nie warto oszczędzać na murowaniu ścian nośnych i działowych?

Czy lepiej murować na cienkie, czy grube spoiny?

Dlaczego podczas murowania ściany trzeba chronić przed deszczem?

Zobacz także
Fot. KFD

Kominek z płaszczem wodnym, nazywany czasem po prostu wodnym, może być źródłem ciepła dla centralnego ogrzewania domu i podgrzewania wody. Przyjęło się jednak uważać, że zgodnie z przepisami nie może być on jedynym urządzeniem grzewczym w domu, gdyż nie jest w stanie ogrzać go samodzielnie. Tymczasem to nieprawda, choć trzeba przyznać, że ogrzewanie domu samym kominkiem jest dość kłopotliwe i musi być spełnionych kilka warunków, żeby to miało sens. Po pierwsze […]

.

Garaż dostawiony do domu piętrowego lub z użytkowym poddaszem ma zwykle płaski stropodach, więc zrobienie na nim szczelnego pokrycia nie wydaje się zadaniem specjalnie trudnym. Dotyczy to także sytuacji, w których dach takiego garażu ma być wykorzystany jako taras, dostępny dla mieszkańców z poziomu piętra. Niezależnie od tego, czy dach nad garażem będzie pełnił dodatkowo funkcje tarasowe, czy nie, najważniejsza jest jego szczelność. Naturalnym materiałem do wykonania izolacji przeciwwilgociowej […]

.

Pompy ciepła są coraz częściej wybierane przez osoby budujące lub modernizujące swoje domy. Powodów tego jest wiele. Przede wszystkim są to urządzenia, które do wytworzenia ciepła wykorzystują głównie energię odnawialną, znajdującą się w powietrzu, gruncie i wodzie. Dzięki temu nie tylko przyczyniają się do oszczędzania paliw nieodnawialnych, których zasoby na Ziemi gwałtownie się kończą, ale i nie zanieczyszczają powietrza w okolicy. Na szybki wzrost popularności pomp ciepła ma też wpływ […]

.

Znajdujące się w pomieszczeniach wloty do kanałów wywiewnych wentylacji naturalnej (grawitacyjnej) mają perforowane osłony, nazywane popularnie kratkami. Powinny być one na tyle duże, by ich przekrój netto – liczony pomiędzy ich zewnętrzną ramką i wewnętrznymi szczeblinkami – nie był mniejszy od przekroju poprzecznego kanału wywiewnego. Niestety jest z tym zwykle problem i rzadko kiedy wykonany w ścianie otwór wentylacyjny i osłaniająca go kratka są na tyle duże […]

.