Jakie powinny być regulowane kratki wentylacyjne?
5 grudnia 2019

Znajdujące się w pomieszczeniach wloty do kanałów wywiewnych wentylacji naturalnej (grawitacyjnej) mają perforowane osłony, nazywane popularnie kratkami. Powinny być one na tyle duże, by ich przekrój netto – liczony pomiędzy ich zewnętrzną ramką i wewnętrznymi szczeblinkami – nie był mniejszy od przekroju poprzecznego kanału wywiewnego.

Niestety jest z tym zwykle problem i rzadko kiedy wykonany w ścianie otwór wentylacyjny i osłaniająca go kratka są na tyle duże (Fot. 1), by nie ograniczyć ilości zużytego powietrza, usuwanego z pomieszczenia kanałem wywiewnym na zewnątrz (zobacz: Jakie powinny być kratki na początku i końcu kanałów wentylacyjnych?).

Bardzo często się zdarza, że sam kanał wentylacyjny ma wprawdzie przekrój poprzeczny zgodny z przepisami, ale zamontowana na jego końcu kratka wyraźnie ogranicza przepływ powietrza. Jest tak na przykład wtedy, gdy przekrój netto osłony – także takiej, która ma średnicę wewnętrzną identyczną jak kanał – zmniejszają jej liczne szczeblinki (Fot. 2).

Fot. 1 – Kratka powinna mieć powierzchnię brutto o około 50% większą niż przekrój poprzeczny kanału wywiewnego, by nie zmniejszać jego przepustowości
Fot. 2 – Gdy suma otworów w kratce jest mniejsza niż przekrój poprzeczny kanału wentylacyjnego, napływ powietrza do niego będzie przez nią zmniejszany

Zmniejszenie przepływu powietrza przez kanały wywiewne – spowodowane przez zbyt małe kratki – ogranicza wentylację w domu szczególnie wtedy, gdy temperatura na zewnątrz jest wyższa niż 12ºC. Przyjmuje się bowiem, że przy takiej temperaturze ciąg w kanałach jest optymalny, jeśli tylko mają one przekrój zgodny z przepisami (powyżej 160 cm²), są proste i mają długość co najmniej 4 m. Oczywiście jest tak tylko wtedy, gdy do domu lub mieszkania zapewniony jest odpowiednio duży dopływ świeżego powietrza z zewnątrz.

Gdy różnica pomiędzy temperaturą w domu i na zewnątrz maleje, zmniejsza się siła ciągu w kanałach wywiewnych, więc ograniczenie ich przepustowości przez kratki pogarsza wymianę powietrza w pomieszczeniach. Niestety taki stan jest często akceptowany przez domowników, którzy nie wiążą swojego złego samopoczucia ze złą wentylacją w domu.

KRATKI REGULOWANE

Inaczej jest, gdy na zewnątrz domu robi się chłodniej, a nawet mroźnie. W poprawnie wykonanych kanałach wywiewnych ciąg powietrza jest wtedy większy niż potrzeba dla poprawnej wentylacji pomieszczeń.

To dlatego w normie dotyczącej wentylacji pomieszczeń mieszkalnych i użyteczności publicznej (PN-83/B-03430 – pkt. 5.1.4.) wymaga się, by otwory wentylacyjne miały „wyposażenie umożliwiające redukcję wolnego przekroju do 1/3, obsługiwane z poziomu podłogi”.

Oznacza to, że kratki wentylacyjne, montowane na wlotach do kanałów wywiewnych, powinny mieć możliwość regulacji (Fot. 3), o czym przeważnie nie wiedzą (albo zapominają) osoby zawodowo związane z budową domów i mieszkań oraz odpowiedzialne za to, by ich stan był zgodny z wymaganiami prawa budowlanego.

Oczywiście powinny to być tylko takie kratki regulowane, które nie dają się całkowicie zamknąć (Fot. 4), a jedynie podczas mroźnej zimy umożliwiać ograniczenie przepływu powietrza w kanałach do jednej trzeciej.

Fot. 3 – Zgodnie z normą wentylacyjną wloty do kanałów wywiewnych powinny być osłonięte kratkami, które umożliwiają redukcję przepływu przez nie powietrza

Fot. 4 – Nie spełniają wymogów kratki regulowane, które dają się całkowicie zamknąć i zupełnie lub częściowo zablokować wymianę powietrza w domu lub mieszkaniu

W żadnym razie nie powinny być to jednak anemostaty (Fot. 5), które montuje się na końcu przewodów wywiewnych wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła. Mają one po prostu zdecydowanie mniejszy przekrój niż kanały wentylacji naturalnej (grawitacyjnej).

Poważnym błędem jest też zmniejszanie ciągu w kanałach wywiewnych przez zaklejanie kratek papierową lub plastikową taśmą (Fot. 6), a już zwłaszcza – ich całkowite zasłonięcie, co niestety wcale nie jest jakimś szczególnym i niespotykanym wyjątkiem!

Fot. 5 – Stosowane w wentylacji mechanicznej regulowane anemostaty – z powodu zbyt małego przekroju – nie nadają się do montażu na wlotach do kanałów wywiewnych
Fot. 6 – Nawet podczas dużych mrozów nie należy zmniejszać ciągu w kanałach wywiewnych przez zaklejanie kratek – jedynym skutkiem tego będzie brak wentylacji pomieszczeń

Uwaga! Oczywiście da się regulować ciągiem powietrza w kanałach wywiewnych za pomocą odpowiedniego przymykania nawiewników okiennych lub ściennych oraz rozszczelniania i uchylania okien. Wymaga to jednak od domowników zwracania uwagi na warunki atmosferyczne, a także świadomości, że właściwa wentylacja pomieszczeń jest im niezbędna dla zdrowia i dobrego samopoczucia. A z tym ostatnim jest niestety najgorzej…

WIĘCEJ NA TEN TEMAT:

W których pomieszczeniach powinny być kratki wentylacyjne?

Jakie powinny być kratki na początku i końcu kanałów wentylacyjnych?

Dlaczego w domu musi być zapewniona stała wymiana powietrza?

Dlaczego w naszych domach czasem pojawia się pleśń?

Dlaczego czasem wieje z kratek wentylacyjnych?

Czy pozytywny wynik kontroli kominiarskiej oznacza, że w domu jest dobra wentylacja?

Jak samodzielnie skontrolować działanie wentylacji naturalnej?

Zobacz także
Gdy na parterze domu zaprojektowano duże, sięgające od podłogi do sufitu okna, to w otworach na nie...
Płaska dachówka stała się symptomem nowoczesnego budownictwa, charakteryzującego się prostą formą, dużymi...
Leżak ogrodowy to obowiązkowe wyposażenie letniego ogrodu – pozwala nam się zrelaksować i skorzystać ze...
Fot. Sokółka Okna I Drzwi
Okna, podobnie jak inne zewnętrzne elementy domu, są stale wystawione na destrukcyjne oddziaływanie czynników...