Jakie powinny być regulowane kratki wentylacyjne?

Znajdujące się w pomieszczeniach wloty do kanałów wywiewnych wentylacji naturalnej (grawitacyjnej) mają perforowane osłony, nazywane popularnie kratkami. Powinny być one na tyle duże, by ich przekrój netto – liczony pomiędzy ich zewnętrzną ramką i wewnętrznymi szczeblinkami – nie był mniejszy od przekroju poprzecznego kanału wywiewnego.

Niestety jest z tym zwykle problem i rzadko kiedy wykonany w ścianie otwór wentylacyjny i osłaniająca go kratka są na tyle duże (Fot. 1), by nie ograniczyć ilości zużytego powietrza, usuwanego z pomieszczenia kanałem wywiewnym na zewnątrz (zobacz: Jakie powinny być kratki na początku i końcu kanałów wentylacyjnych?).

Bardzo często się zdarza, że sam kanał wentylacyjny ma wprawdzie przekrój poprzeczny zgodny z przepisami, ale zamontowana na jego końcu kratka wyraźnie ogranicza przepływ powietrza. Jest tak na przykład wtedy, gdy przekrój netto osłony – także takiej, która ma średnicę wewnętrzną identyczną jak kanał – zmniejszają jej liczne szczeblinki (Fot. 2).

Fot. 1 – Kratka powinna mieć powierzchnię brutto o około 50% większą niż przekrój poprzeczny kanału wywiewnego, by nie zmniejszać jego przepustowości
Fot. 2 – Gdy suma otworów w kratce jest mniejsza niż przekrój poprzeczny kanału wentylacyjnego, napływ powietrza do niego będzie przez nią zmniejszany

Zmniejszenie przepływu powietrza przez kanały wywiewne – spowodowane przez zbyt małe kratki – ogranicza wentylację w domu szczególnie wtedy, gdy temperatura na zewnątrz jest wyższa niż 12ºC. Przyjmuje się bowiem, że przy takiej temperaturze ciąg w kanałach jest optymalny, jeśli tylko mają one przekrój zgodny z przepisami (powyżej 160 cm²), są proste i mają długość co najmniej 4 m. Oczywiście jest tak tylko wtedy, gdy do domu lub mieszkania zapewniony jest odpowiednio duży dopływ świeżego powietrza z zewnątrz.

Gdy różnica pomiędzy temperaturą w domu i na zewnątrz maleje, zmniejsza się siła ciągu w kanałach wywiewnych, więc ograniczenie ich przepustowości przez kratki pogarsza wymianę powietrza w pomieszczeniach. Niestety taki stan jest często akceptowany przez domowników, którzy nie wiążą swojego złego samopoczucia ze złą wentylacją w domu.

KRATKI REGULOWANE

Inaczej jest, gdy na zewnątrz domu robi się chłodniej, a nawet mroźnie. W poprawnie wykonanych kanałach wywiewnych ciąg powietrza jest wtedy większy niż potrzeba dla poprawnej wentylacji pomieszczeń.

To dlatego w normie dotyczącej wentylacji pomieszczeń mieszkalnych i użyteczności publicznej (PN-83/B-03430 – pkt. 5.1.4.) wymaga się, by otwory wentylacyjne miały „wyposażenie umożliwiające redukcję wolnego przekroju do 1/3, obsługiwane z poziomu podłogi”.

Oznacza to, że kratki wentylacyjne, montowane na wlotach do kanałów wywiewnych, powinny mieć możliwość regulacji (Fot. 3), o czym przeważnie nie wiedzą (albo zapominają) osoby zawodowo związane z budową domów i mieszkań oraz odpowiedzialne za to, by ich stan był zgodny z wymaganiami prawa budowlanego.

Oczywiście powinny to być tylko takie kratki regulowane, które nie dają się całkowicie zamknąć (Fot. 4), a jedynie podczas mroźnej zimy umożliwiać ograniczenie przepływu powietrza w kanałach do jednej trzeciej.

Fot. 3 – Zgodnie z normą wentylacyjną wloty do kanałów wywiewnych powinny być osłonięte kratkami, które umożliwiają redukcję przepływu przez nie powietrza
Fot. 4 – Nie spełniają wymogów kratki regulowane, które dają się całkowicie zamknąć i zupełnie lub częściowo zablokować wymianę powietrza w domu lub mieszkaniu

W żadnym razie nie powinny być to jednak anemostaty (Fot. 5), które montuje się na końcu przewodów wywiewnych wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła. Mają one po prostu zdecydowanie mniejszy przekrój niż kanały wentylacji naturalnej (grawitacyjnej).

Poważnym błędem jest też zmniejszanie ciągu w kanałach wywiewnych przez zaklejanie kratek papierową lub plastikową taśmą (Fot. 6), a już zwłaszcza – ich całkowite zasłonięcie, co niestety wcale nie jest jakimś szczególnym i niespotykanym wyjątkiem!

Fot. 5 – Stosowane w wentylacji mechanicznej regulowane anemostaty – z powodu zbyt małego przekroju – nie nadają się do montażu na wlotach do kanałów wywiewnych
Fot. 6 – Nawet podczas dużych mrozów nie należy zmniejszać ciągu w kanałach wywiewnych przez zaklejanie kratek – jedynym skutkiem tego będzie brak wentylacji pomieszczeń

Uwaga! Oczywiście da się regulować ciągiem powietrza w kanałach wywiewnych za pomocą odpowiedniego przymykania nawiewników okiennych lub ściennych oraz rozszczelniania i uchylania okien. Wymaga to jednak od domowników zwracania uwagi na warunki atmosferyczne, a także świadomości, że właściwa wentylacja pomieszczeń jest im niezbędna dla zdrowia i dobrego samopoczucia. A z tym ostatnim jest niestety najgorzej…

WIĘCEJ NA TEN TEMAT:

W których pomieszczeniach powinny być kratki wentylacyjne?

Jakie powinny być kratki na początku i końcu kanałów wentylacyjnych?

Dlaczego w domu musi być zapewniona stała wymiana powietrza?

Dlaczego w naszych domach czasem pojawia się pleśń?

Dlaczego czasem wieje z kratek wentylacyjnych?

Czy pozytywny wynik kontroli kominiarskiej oznacza, że w domu jest dobra wentylacja?

Jak samodzielnie skontrolować działanie wentylacji naturalnej?

Zobacz także

W domach ze ścianami jednowarstwowymi, wymurowanymi z bloczków betonu komórkowego Ytong Energo+, wewnętrzne ściany nośne wykonuje się z bloczków cięższych odmian, na przykład Ytong Acura lub Ytong Solid. Dla sztywności konstrukcji domu i jego odporności na nierównomierne osiadanie gruntu bardzo duże znaczenie ma dobre połączenie ze sobą zewnętrznych ścian nośnych z wewnętrznymi. Jednowarstwowe ściany zewnętrzne, wykonane z bloczków betonu komórkowego Ytong Energo+, pełnią jednocześnie funkcję […]

.

Gdy buduje się dom, wszystkie jego elementy powinny być wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną. To podstawowy warunek, żeby budynek nie tylko był bezpieczny, ale też by już po kilku miesiącach nie wymagał remontu. Jeśliby jednak trzeba byłoby wybrać jeden element domu, który naprawdę należy zrobić dobrze, to jest nim z pewnością pozioma izolacja przeciwwilgociowa, układana w budynkach niepodpiwniczonych na wierzchu ścian fundamentowych (Fot. 1). Jej niestaranne wykonanie lub brak może skończyć […]

.

Większość domów jednorodzinnych o prostopadłościennej bryle przykryta jest stromym, dwuspadowym dachem. Jego połacie mają zwykle znaczne pochylenie, dzięki czemu nawet podczas dużej ulewy taki dach pozostaje szczelny. Jest tak oczywiście jedynie wtedy, gdy dekarze nie popełnią jakichś błędów podczas układania jego pokrycia. Zrobienie szczelnego dachu stromego nie jest specjalnie skomplikowane, jeśli osłania on wszystkie ściany domu (Fot. 1). Dużo trudniejsze jest […]

.

O rodzaju drewna, z jakiego ma być wykonana konstrukcja dachu, decyduje projektant i zapisuje to w projekcie domu. W praktyce jednak bardzo często to inwestor, czasem po konsultacji z wykonawcą, wybiera i kupuje drewno na więźbę. W Polsce wciąż jeszcze większość konstrukcji dachów domów jednorodzinnych wykonuje się tradycyjnie, czyli z pojedynczych elementów, które łączy się na budowie. Najczęściej używanym materiałem na taką więźbę jest przetarte, czterostronnie obrzynane drewno sosnowe, kupione […]

.