JAKĄ ROLĘ PEŁNIĄ WIEŃCE STROPOWE W BUDYNKU MUROWANYM?

Połączone ze sobą monolityczne belki, stanowiące zwieńczenie stropów żelbetowych w miejscach ich oparcia na ścianach murowanych, nazywane są wieńcami. Pełnią one w domach murowanych wiele funkcji i stosuje się je niezależnie od tego, czy strop jest monolityczny (wykonywany w całości na placu budowy) czy też w pełni lub częściowo prefabrykowany.

Dzięki wieńcom, które wykonuje się nie tylko na zewnętrznych, ale i wewnętrznych ścianach nośnych, stropy w miarę równomiernie przekazują obciążenia na ściany domu oraz usztywniają je w poziomie. Głównym jednak zadaniem wieńców jest takie usztywnienie budynku w pionie (Fot. 1), by jego ściany nie rysowały się i nie pękały pod wpływem nierównomiernego osiadania gruntu lub jego drgań. W tej roli pełnią one podobną funkcję, jak ławy fundamentowe, na których stoi dom.

Fot. 1 – Obwodowe wieńce stropowe usztywniają budynek i chronią jego ściany przed zarysowaniem, spowodowanym nierównomiernym osiadaniem gruntu

PRZEKRÓJ I ZBROJENIE WIEŃCÓW

Wieńce stropowe, tak samo jak ławy fundamentowe, powinny być przede wszystkim odpowiednio sztywne. Dlatego muszą mieć one możliwie duży przekrój poprzeczny, gdyż to przede wszystkim beton, a nie zbrojenie decyduje o ich sztywności.

Wysokość ich przekroju powinna być równa wysokości stropu, ale nie mniejsza niż 20-24 cm. W stropach gęstożebrowych wieniec ma zazwyczaj taką samą wysokość jak strop. Natomiast wokół żelbetowych płyt monolitycznych o grubości mniejszej niż 20 cm warto zrobić wieniec „opuszczony”, który będzie miał większą wysokość niż grubość stropu.

Szerokość przekroju wieńca nie powinna być mniejsza niż 20 cm. W ścianach dwuwarstwowych jest ona zwykle równa grubości muru, natomiast w jednowarstwowych – wieniec jest od strony zewnętrznej osłonięty warstwą izolacji termicznej i elementem murowym, wykonanym z takiego samego materiału, jak ściana (Fot. 2).

Wieńce nie są klasycznymi belkami, podpartymi lub zamocowanymi na końcach. Spoczywają bowiem na ścianach, więc nie wiadomo, w których miejscach mogą w nich wystąpić naprężenia rozciągające i spowodować ich zarysowanie. Dlatego wieńce stropowe zbroi się konstrukcyjnie – jednakowo górą i dołem na całej długości (Fot. 3).

Fot. 2 – W domu ze ścianami jednowarstwowymi wieniec jest od zewnątrz ocieplony i osłonięty materiałem ściennym
Fot. 3 – Zbrojenie wieńca składa się przeważnie z czterech prętów o średnicy 12 mm, połączonych strzemionami

Podłużne zbrojenie wieńców składa się przeważnie z 4 prętów – gładkich lub żebrowanych – o średnicy 12 mm, połączonych ze sobą strzemionami o średnicy 4,5-6 mm, rozstawionymi co 33 cm (3 na 1 metr długości wieńca). Zbrojenie to, podobnie jak w ławach fundamentowych, powinno być właściwie zakotwione w narożach i skrzyżowaniach wieńców, by także w tych miejscach nie doszło do ich zarysowania.

Czasem wieńce zbroi się jeszcze dodatkowo dołem. Jest tak wtedy, gdy są one przesklepieniem otworów okiennych i drzwiowych i pełnią również rolę nadproży. Dotyczy to jednak tylko otworów o stosunkowo małej szerokości, gdyż nad większymi trzeba poniżej wieńca wykonać oddzielne nadproże, które często łączy się z nim w jedną całość.

ZAMOCOWANIE STROPU NA PODPORACH

Gdy wieńce stropowe dociśnięte są od góry ścianami piętra lub ścianami kolankowymi i ciężarem dachu, to strop na podporze nie ma swobody obrotu. By nie zarysował się w takich miejscach, daje się w nim górą zbrojenie podporowe, które kotwi się w wieńcu (Fot. 4). Ma to korzystny wpływ nie tylko na nośność stropu (zmniejsza się wartość momentu zginającego w środku jego rozpiętości), ale i na jego ugięcia, co może na przykład uchronić wymurowane na nim ściany działowe przed zarysowaniem.

WZMOCNIENIE ŚCIAN KOLANKOWYCH

W domach z użytkowym poddaszem więźba dachowa przenosi – przez murłaty i wieńce dachowe – obciążenia z dachu na ściany kolankowe. Są one nie tylko pionowe, ale i poziome (rozpór). Dlatego, by ściany kolankowe się nie wywróciły, wzmacnia się je – co mniej więcej 1,5 m – słupkami żelbetowymi, których zbrojenie zakotwione jest właśnie w wieńcach stropowych (Fot. 5).

Fot. 4 – W wieńcach stropowych kotwi się górne zbrojenie podporowe, które przejmuje naprężenia rozciągające, występujące wzdłuż – dociśniętej od góry ścianą – krawędzi stropu
Fot. 5 – W domach z użytkowym poddaszem w wieńcach kotwi się zbrojenie słupków żelbetowych, które przejmują rozpór przekazywany przez więźbę dachową na ściany kolankowe

Uwaga! Oczywiście wieńce stropowe spełnią swoje funkcje tylko wtedy, gdy – podobnie jak całe stropy – będą wykonane z mieszanki betonowej, do której wytworzenia użyto pewnego cementu, wyprodukowanego w cementowni. Beton wieńców musi mieć bowiem nie tylko odpowiednio dużą wytrzymałość, ale i wysoką wartość modułu odkształcalności. Użycie do zrobienia wieńców stropowych i samych stropów, betonów przygotowanych z różnego rodzaju mieszanek cementowo-popiołowych może nie tylko nie uchronić ścian przed pękaniem i zarysowaniem, ale też zagrażać bezpieczeństwu mieszkańców.

WIĘCEJ NA TEN TEMAT:

Dlaczego na budowie domu warto używać tylko prawdziwego cementu?

Dlaczego wylewek betonowych nie powinno się wylewać?

Do czego w konstrukcjach żelbetowych stal jest potrzebna betonowi, a beton – stali?

Dlaczego w elementach żelbetowych pręty zbrojeniowe muszą być właściwie zakotwione w betonie?

 

Materiał promocyjny Stowarzyszenie Producentów Cementu

www.polskicement.pl; www.pewnycement.pl

Zobacz także
Fot. Vaillant

W ciągu jednego dnia Słońce dostarcza na Ziemię tyle energii, że – gdybyśmy umieli ją w całości zagospodarować – wystarczyłaby ludziom do pokrycia potrzeb energetycznych przez co najmniej 25 lat! Wprawdzie jeszcze na taką skalę nie potrafimy tego zrobić, ale już teraz można i warto energię słoneczną wykorzystać do wytworzenia przynajmniej części prądu elektrycznego, niezbędnego na przykład w domu jednorodzinnym. Dzięki instalacji z ogniwami fotowoltaicznymi (Fot. 1) każdy właściciel domu może […]

.

Okapy kuchenne mogą pracować jako pochłaniacze zapachów lub w trybie wyciągu. W pierwszym wariancie zasysane przez okap powietrze jest oczyszczane przez filtry i wraca do pomieszczenia. Natomiast w drugim – zanieczyszczone powietrze jest usuwane bezpośrednio na zewnątrz domu. By było to możliwe rura wylotowa okapu musi być podłączona do kanału wywiewnego. Okap pracujący w trybie wyciągu (Fot. 1) podłącza się najczęściej do drugiego kanału wywiewnego w kuchni, który – w domach z wentylacją […]

.

Większość budowanych w Polsce domów jednorodzinnych jest posadowiona na ławach fundamentowych. Jeśli dom nie jest podpiwniczony, to na ławach wykonuje się ściany fundamentowe. Mogą być one wymurowane z bloczków betonowych lub wylane z betonu w deskowaniu. Wykonanie ich niezgodnie z projektem może stwarzać problemy przy murowaniu ścian parteru. Kontrola zgodności wykonania ścian fundamentowych o rzucie prostokątnym (najczęściej spotykana sytuacja) z projektem budowlanym wydaje się sprawą banalnie […]

.

Głębokość, na jakiej znajduje się zwierciadło wody gruntowej na działce, ma – obok rodzaju, uwarstwienia i stanu znajdujących się na niej gruntów – bardzo duże znaczenie dla budowanego domu, a przede wszystkim jego fundamentów. Przy czym dotyczy to nie tylko domów z głębokimi piwnicami, ale i niepodpiwniczonych, których fundamenty wykonuje się stosunkowo płytko. Wprawdzie praktycznie w każdych warunkach gruntowo-wodnych da się zbudować dom, jednak przy wysokim poziomie wód […]

.