JAKĄ ROLĘ PEŁNIĄ WIEŃCE STROPOWE W BUDYNKU MUROWANYM?

Połączone ze sobą monolityczne belki, stanowiące zwieńczenie stropów żelbetowych w miejscach ich oparcia na ścianach murowanych, nazywane są wieńcami. Pełnią one w domach murowanych wiele funkcji i stosuje się je niezależnie od tego, czy strop jest monolityczny (wykonywany w całości na placu budowy) czy też w pełni lub częściowo prefabrykowany.

Dzięki wieńcom, które wykonuje się nie tylko na zewnętrznych, ale i wewnętrznych ścianach nośnych, stropy w miarę równomiernie przekazują obciążenia na ściany domu oraz usztywniają je w poziomie. Głównym jednak zadaniem wieńców jest takie usztywnienie budynku w pionie (Fot. 1), by jego ściany nie rysowały się i nie pękały pod wpływem nierównomiernego osiadania gruntu lub jego drgań. W tej roli pełnią one podobną funkcję, jak ławy fundamentowe, na których stoi dom.

Fot. 1 – Obwodowe wieńce stropowe usztywniają budynek i chronią jego ściany przed zarysowaniem, spowodowanym nierównomiernym osiadaniem gruntu

PRZEKRÓJ I ZBROJENIE WIEŃCÓW

Wieńce stropowe, tak samo jak ławy fundamentowe, powinny być przede wszystkim odpowiednio sztywne. Dlatego muszą mieć one możliwie duży przekrój poprzeczny, gdyż to przede wszystkim beton, a nie zbrojenie decyduje o ich sztywności.

Wysokość ich przekroju powinna być równa wysokości stropu, ale nie mniejsza niż 20-24 cm. W stropach gęstożebrowych wieniec ma zazwyczaj taką samą wysokość jak strop. Natomiast wokół żelbetowych płyt monolitycznych o grubości mniejszej niż 20 cm warto zrobić wieniec „opuszczony”, który będzie miał większą wysokość niż grubość stropu.

Szerokość przekroju wieńca nie powinna być mniejsza niż 20 cm. W ścianach dwuwarstwowych jest ona zwykle równa grubości muru, natomiast w jednowarstwowych – wieniec jest od strony zewnętrznej osłonięty warstwą izolacji termicznej i elementem murowym, wykonanym z takiego samego materiału, jak ściana (Fot. 2).

Wieńce nie są klasycznymi belkami, podpartymi lub zamocowanymi na końcach. Spoczywają bowiem na ścianach, więc nie wiadomo, w których miejscach mogą w nich wystąpić naprężenia rozciągające i spowodować ich zarysowanie. Dlatego wieńce stropowe zbroi się konstrukcyjnie – jednakowo górą i dołem na całej długości (Fot. 3).

Fot. 2 – W domu ze ścianami jednowarstwowymi wieniec jest od zewnątrz ocieplony i osłonięty materiałem ściennym
Fot. 3 – Zbrojenie wieńca składa się przeważnie z czterech prętów o średnicy 12 mm, połączonych strzemionami

Podłużne zbrojenie wieńców składa się przeważnie z 4 prętów – gładkich lub żebrowanych – o średnicy 12 mm, połączonych ze sobą strzemionami o średnicy 4,5-6 mm, rozstawionymi co 33 cm (3 na 1 metr długości wieńca). Zbrojenie to, podobnie jak w ławach fundamentowych, powinno być właściwie zakotwione w narożach i skrzyżowaniach wieńców, by także w tych miejscach nie doszło do ich zarysowania.

Czasem wieńce zbroi się jeszcze dodatkowo dołem. Jest tak wtedy, gdy są one przesklepieniem otworów okiennych i drzwiowych i pełnią również rolę nadproży. Dotyczy to jednak tylko otworów o stosunkowo małej szerokości, gdyż nad większymi trzeba poniżej wieńca wykonać oddzielne nadproże, które często łączy się z nim w jedną całość.

ZAMOCOWANIE STROPU NA PODPORACH

Gdy wieńce stropowe dociśnięte są od góry ścianami piętra lub ścianami kolankowymi i ciężarem dachu, to strop na podporze nie ma swobody obrotu. By nie zarysował się w takich miejscach, daje się w nim górą zbrojenie podporowe, które kotwi się w wieńcu (Fot. 4). Ma to korzystny wpływ nie tylko na nośność stropu (zmniejsza się wartość momentu zginającego w środku jego rozpiętości), ale i na jego ugięcia, co może na przykład uchronić wymurowane na nim ściany działowe przed zarysowaniem.

WZMOCNIENIE ŚCIAN KOLANKOWYCH

W domach z użytkowym poddaszem więźba dachowa przenosi – przez murłaty i wieńce dachowe – obciążenia z dachu na ściany kolankowe. Są one nie tylko pionowe, ale i poziome (rozpór). Dlatego, by ściany kolankowe się nie wywróciły, wzmacnia się je – co mniej więcej 1,5 m – słupkami żelbetowymi, których zbrojenie zakotwione jest właśnie w wieńcach stropowych (Fot. 5).

Fot. 4 – W wieńcach stropowych kotwi się górne zbrojenie podporowe, które przejmuje naprężenia rozciągające, występujące wzdłuż – dociśniętej od góry ścianą – krawędzi stropu
Fot. 5 – W domach z użytkowym poddaszem w wieńcach kotwi się zbrojenie słupków żelbetowych, które przejmują rozpór przekazywany przez więźbę dachową na ściany kolankowe

Uwaga! Oczywiście wieńce stropowe spełnią swoje funkcje tylko wtedy, gdy – podobnie jak całe stropy – będą wykonane z mieszanki betonowej, do której wytworzenia użyto pewnego cementu, wyprodukowanego w cementowni. Beton wieńców musi mieć bowiem nie tylko odpowiednio dużą wytrzymałość, ale i wysoką wartość modułu odkształcalności. Użycie do zrobienia wieńców stropowych i samych stropów, betonów przygotowanych z różnego rodzaju mieszanek cementowo-popiołowych może nie tylko nie uchronić ścian przed pękaniem i zarysowaniem, ale też zagrażać bezpieczeństwu mieszkańców.

WIĘCEJ NA TEN TEMAT:

Dlaczego na budowie domu warto używać tylko prawdziwego cementu?

Dlaczego wylewek betonowych nie powinno się wylewać?

Do czego w konstrukcjach żelbetowych stal jest potrzebna betonowi, a beton – stali?

Dlaczego w elementach żelbetowych pręty zbrojeniowe muszą być właściwie zakotwione w betonie?

 

Materiał promocyjny Stowarzyszenie Producentów Cementu

www.polskicement.pl; www.pewnycement.pl

Zobacz także
Fot. Ytong Xella

Ściany zewnętrzne, wraz z zamontowanymi w nich oknami i drzwiami, są – obok dachu i podłogi na gruncie lub stropu nad nieogrzewaną piwnicą – tymi elementami ogrzewanego domu, przez które w chłodnych porach roku ucieka z niego ciepło. Ponieważ jednak powierzchnia ścian jest zwykle większa niż pozostałych przegród zewnętrznych, więc to właśnie ich izolacyjność termiczna ma bardzo istotny wpływ na wysokość rachunków za ogrzewanie domu. Dotyczy to zarówno budynków […]

.

W domach drewnianych, budowanych w technologii lekkiego szkieletu i nazywanych „kanadyjczykami”, nie jest trudno zrobić balkon, którego konstrukcję nośną stanowią końce belek stropowych, wypuszczonych przez ścianę zewnętrzną. Problem zaczyna się wtedy, gdy pomost balkonu ma być równoległy do belek stropowych. Technologia budowy drewnianych domów szkieletowych przewiduje wprawdzie możliwość zrobienia balkonów wspornikowych (albo stropów wykusza) także wzdłuż ściany, na której nie opierają się belki stropowe. Dotyczy to jednak tylko takich […]

.

Jeszcze do niedawna w domach jednorodzinnych wykonywano przeważnie stropy z częściowo prefabrykowanymi belkami i pustakami wypełniającymi. Obecnie coraz częściej zastępują je płytowe stropy żelbetowe, wykonywane w całości na placu budowy, które już od dłuższego czasu stosowane są powszechnie podczas budowy domów wielorodzinnych. Dotyczy to nie tylko budynków piętrowych i z użytkowym poddaszem, ale i tych parterowych, w których nie zrezygnowano z robienia stropu żelbetowego, mimo że nie będą one miały płaskiego dachu, lecz stromy, z połaciami pochylonymi […]

.
Fot. Vaillant

Pompy ciepła, czerpiące energię odnawialną z powietrza, bardzo dobrze nadają się do przygotowania w domu ciepłej wody. Są bezobsługowe i wydajne, a ich użytkowanie jest bardzo ekonomiczne. Modele powietrznych pomp ciepła, które przeznaczone są tylko do podgrzewania wody, znakomicie nadają się do domów jednorodzinnych ogrzewanych kotłami na węgiel i drewno lub na – stosunkowo drogie – gaz płynny i olej opałowy. W domach ogrzewanych węglem lub drewnem musi […]

.