Jak zrobić płytę fundamentową na słabym gruncie?
16 października 2020

Wciąż jeszcze rzadko się zdarza, by fundament domu jednorodzinnego miał postać żelbetowej płyty. Zazwyczaj wybierane jest tradycyjne rozwiązanie, czyli ściany fundamentowe wymurowane na betonowych, zbrojonych podłużnie ławach. Tak jest po prostu łatwiej dla projektantów i przeważnie także dla wykonawców. Również inwestorzy czują się zwykle bezpieczniej, gdy ich dom ma takie same fundamenty jak domy sąsiadów.

Tymczasem żelbetowa płyta fundamentowa lepiej niż ławy i ściany fundamentowe chroni dom z jednej strony przed ucieczką ciepła, a z drugiej – przed wilgocią gruntową.

Jej zrobienie może być także tańsze od tradycyjnych fundamentów. Jest tak jednak tylko wtedy, gdy do jej wykonania wystarczy jedynie zastąpienie kilkudziesięciocentymetrowej warstwy ziemi roślinnej, która znajduje się pod przyszłym budynkiem, odpowiednio zagęszczonym żwirem lub pospółką (zobacz: Jak zrobić płytę fundamentową pod budynek murowany?).

Największą zaletą płyty fundamentowej jest jednak to, że – dzięki jej znacznej powierzchni – nawet przy dużym i ciężkim budynku, naciski przekazywane przez nią na grunt są niewielkie.

To właśnie dlatego na budowę domu na płycie fundamentowej projektanci decydują się przeważnie dopiero wtedy, gdy na działce jest niestabilny grunt o bardzo małej nośności lub wysoki poziom wód gruntowych, albo – co też ma często miejsce na trudnych działkach – oba te zjawiska występują jednocześnie.

PŁYTA FUNDAMENTOWA NA TRUDNEJ DZIAŁCE

Przebieg prac podczas wykonania samej żelbetowej płyty fundamentowej nie zależy od tego, czy grunt na działce jest mocny czy słaby. W obu sytuacjach trzeba bowiem przygotować pod nią solidnie zagęszczony podkład ze zróżnicowanych frakcji żwirowych lub pospółki.

Oczywiście wtedy, gdy na działce są trudne warunki gruntowe, wykonanie podkładu pod płytę jest nie tylko bardziej kosztowne, ale i może być znacznie trudniejsze. Wiąże się to bowiem z usunięciem ziemi roślinnej w obrysie budynku oraz części gruntu jałowego (zobacz: Jak na trudnej działce przygotować podłoże gruntowe pod płytę fundamentową?).

O tym, do jakiej głębokości powinien być wymieniony grunt na konkretnej działce oraz z czego i jak grube powinny być poszczególne żwirowe warstwy podkładu, decyduje projektant konstrukcji domu na podstawie opinii geotechnicznej.

Zwykle w takich sytuacjach w wykopie na rodzimym gruncie układa się warstwy przepuszczalnego dla wód gruntowych tłucznia (Fot. 1), zwłaszcza wtedy, gdy ich poziom na działce w niektórych porach roku bywa wysoki. Dopiero na starannie zagęszczonej i wyrównanej warstwie żwiru, układa się pospółkę (Fot. 2), którą też się warstwowo zagęszcza.

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 1 – Po usunięciu słabego gruntu, w wykopie najpierw układa się warstwy zagęszczonego tłucznia
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 2 – Na zagęszczonym żwirze układa się w jednej lub dwóch warstwach pospółkę, starannie ją zagęszczając

Gdy górna warstwa podkładu jest wypoziomowana i wyrównana (Fot. 3), można przystąpić do wykonywania płyty fundamentowej. Zanim to jednak nastąpi, trzeba w warstwie pospółki rozprowadzić wszystkie podejścia instalacyjne (Fot. 4), które muszą się znaleźć pod podłogą parteru. To bardzo ważne prace, ponieważ – w przeciwieństwie do tradycyjnych fundamentów – poprowadzenie ich już po zrobieniu płyty żelbetowej jest praktycznie niemożliwe.

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 3 – Wykonana z pospółki wierzchnia warstwa podkładu żwirowego, który zastąpił słaby grunt na działce, musi być starannie wypoziomowana i wyrównana
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 4 – Przed przystąpieniem do wykonywania płyty żelbetowej trzeba w warstwie pospółki rozprowadzić wszystkie przewody instalacyjne, które mają się pod nią znaleźć

Gdy po ułożeniu przewodów podkład zostanie wyrównany, można zacząć prace związane z wykonaniem samej płyty fundamentowej. Rozpoczyna je ułożenie – na całej powierzchni obrysu domu – płyt z twardego i praktycznie nienasiąkliwego polistyrenu ekstrudowanego. Z niego też robi się obrzeża płyty, które pełnią funkcję nie tylko jej bocznego ocieplenia, ale i deskowania.

Po tych pracach można już przystąpić do zgodnego z projektem konstrukcyjnym montażu zbrojenia płyty fundamentowej (Fot. 5). Gdy będzie ono gotowe, pozostaje tylko jej zabetonowanie (Fot. 6). Używa się do tego celu oczywiście mieszanki betonowej, przygotowanej w wytwórni i podawanej do formy za pomocą pompy do betonu.

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 5 – Gdy grunt na działce został wymieniony, można przystąpić do układania płyt z polistyrenu ekstrudowanego, które stanowić będą ocieplenie płyty oraz do montażu jej zbrojenia
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 6 – Do betonowania płyty fundamentowej nawet na budowie domu jednorodzinnego używa się mieszanki betonowej przygotowanej w wytwórni i dostarczonej na budowę betonowozami

Podczas betonowania trzeba oczywiście uważać, by nie doszło do rozfrakcjonowania kruszywa w mieszance betonowej oraz pamiętać o jej starannym zagęszczeniu za pomocą wibratorów wgłębnych (Fot. 7). Ostatnią pracą jest staranne wyrównanie i wypoziomowanie górnej powierzchni płyty (Fot. 8).

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 7 – Mieszanka betonowa, podawana na deskowanie płyty za pomocą pompy, musi zostać starannie rozprowadzona oraz zagęszczona za pomocą wibratora buławowego
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 8 – Należy zadbać nie tylko o właściwe zagęszczenie betonu płyty fundamentowej, ale też o dokładne wyrównanie i wypoziomowanie jej powierzchni

Nie wolno oczywiście zapominać, że przez kilka pierwszych dni świeżo wykonana płyta fundamentowa (Fot. 9) powinna być pielęgnowana – do czasu stwardnienia betonu trzeba ją zraszać wodą i osłaniać od wiatru.

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 9 – Przez kilka pierwszych dni od wykonania płyty, trzeba pielęgnować świeży beton przez okresowe zraszanie

Patrząc na gotową płytę fundamentową, nie da się ocenić, czy została ona wykonana na słabym, czy na mocnym gruncie. Ale dla stabilności i trwałości wybudowanego na niej domu nie będzie to miało oczywiście żadnego znaczenia.

Zobacz także
Okap to jeden z podstawowych elementów wyposażenia kuchni, który należy dostosować do warunków lokalowych....
Kiedyś wszystkie ościeża, czyli otwory w ścianach zewnętrznych, w których miały być zamontowane okna, z...
Fot. Vaillant
Wszystkie urządzenia grzewcze trzeba okresowo serwisować. Dotyczy to oczywiście także powietrznych pomp ciepła....
Fot. archiwum Czytelnika
Nie jest przyjemne dla mieszkańców, gdy co pewien czas ich kuchnia wypełnia się obcymi zapachami kuchennymi,...