Jak zrobić obudowę kominka ze starych cegieł rozbiórkowych?

6 marca 2023

Pomysłów na obudowę wkładu kominkowego jest bardzo dużo. Można ją na przykład zrobić z bardzo starych, grubo ponad stuletnich cegieł rozbiórkowych. Wbrew pozorom nie jest to wcale rozwiązanie tanie, nawet jeśli same cegły zostaną pozyskane za darmo. Z oczyszczeniem każdej z nich z zaprawy i wapiennych nalotów jest bowiem na tyle dużo pracy, że być może jedynym, gotowym się tego podjąć, jest… mocno zdeterminowany właściciel budowanego domu.

Jedno jest pewne – obudowa kominka wykonana z takich starych cegieł będzie z pewnością oryginalna. Do tego – co być może zaskakujące – solidna i trwała, bo jak twierdził jeden z wybitnych konserwatorów zabytków: „cegła, która „przeżyła” rozbiórkę, wytrzyma już wszystko…”.

Cegły na kominek

Użyte do wykonania obudowy wkładu kominkowego stare cegły ceramiczne pochodziły ze znajdującej się w centrum Łodzi kamienicy, wybudowanej bardzo dawno, bo w 1850 roku, i obecnie poddawanej gruntownej modernizacji. Cegły, odzyskane z jednej z rozebranych ścian, przywieziono na budowę domu przyczepką samochodową (Fot. 1). Przed użyciem trzeba było najpierw każdą z nich starannie oczyścić ze śladów zaprawy (Fot. 2), a później dokładnie zaimpregnować.

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 1 – Rozbiórkowa cegła, przeznaczona na obudowę kominka, zmieściła się na przyczepce samochodowej
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 2 – Przed przystąpieniem do wykonywania obudowy kominka trzeba ją było oczyścić z wapiennej zaprawy

Wkład kominkowy

Żeliwny wkład kominkowy, który miał być obudowany cegłami, został wyprodukowany przez jedną z najstarszych i najbardziej znanych na świecie firm, oferujących piece, wkłady kominkowe i kominki wolnostojące. Jest to, jak na dzisiejsze standardy, dość stary model, którego produkcja ruszyła w 1980 roku i została zakończona w 2003. Kupiony przez właścicieli domu kominek był jednym z ostatnich egzemplarzy tego modelu, które jeszcze były w sprzedaży (Fot. 3 i 4).

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 3 – W przeciwieństwie do nowszych modeli tej markowej firmy, zakupiony kominek pobiera powietrze do spalania bezpośrednio z pomieszczenia, w którym stoi
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 4 – Poza pobieraniem powietrza z zewnątrz bezpośrednio do komory spalania, ten kominek ma takie same zalety, jak inne modele tego producenta

Powietrze do spalania drewna

Przy wszystkich zaletach, niewątpliwą wadą tego modelu jest to, że powietrze do komory spalania pobiera bezpośrednio z pomieszczenia, w którym stoi. W nowszych kominkach powietrze to dostarczane jest bezpośrednio do komory spalania z przewodu, którym napływa ono z zewnątrz – dzięki temu nie zużywają one znajdującego się w salonie powietrza, które już wcześniej ogrzały. Przy takim rozwiązaniu kominek nie zakłóca też poprawnej wymiany powietrza we wnętrzu domu, gdyż nie bierze w niej udziału.

Ponieważ komora spalania w instalowanym w tym domu kominku nie jest zasilana w taki sposób, więc dopływ powierza z zewnątrz doprowadzono przewodem w pobliże jego obudowy. Wylot tego przewodu w ścianie zakończony jest przepustnicą (Fot. 5), sterowaną za pomocą elastycznego stalowego cięgna, którego koniec został osadzony w bocznej ścianie kominka, pod dolną półką na drewno (Fot. 6). Osłona cięgna została wypełniona smarem miedziowym, żeby działało bez żadnych zakłóceń.

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 5 – Powietrze z zewnątrz jest dostarczane do wnętrza obudowy kominka przewodem zakończonym przepustnicą
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 6 – Sterowanie przepustnicy odbywa się za pomocą cięgna, którego koniec znajduje się w bocznej ścianie obudowy

Na czas palenia w kominku przepustnica ta będzie otwierana, umożliwiając dopływ do niego powietrza z zewnątrz, natomiast zamykana – po wygaśnięciu w nim ognia. Dzięki zastosowaniu takiego rozwiązania, zimą podczas spalania drewna w kominku zużywane będzie przede wszystkim powietrze z zewnątrz, ponieważ przy zamkniętych oknach opory jego napływu do wnętrza kominkowej obudowy będą mniejsze niż z wnętrza salonu.

Zobacz: Dlaczego powietrze do kominka powinno być doprowadzane bezpośrednio z zewnątrz?

Regulacja szybkości spalania drewna w kominku

W tym modelu kominka szybkość spalania drewna jest regulowana za pomocą stalowej przepustnicy, nazywanej szybrem i stosowanej kiedyś powszechnie w kominkach otwartych oraz piecach i kuchniach na węgiel i drewno.

Szyber zamontowany jest nad kominkiem w czopuchu (Fot. 7), czyli wykonanej ze stali grubościennej rurze, którą spaliny odprowadzane są z komory spalania do przewodu kominowego. Jego położenie ustawia się ręcznie za pomocą stalowego pręta, którego wygięty koniec wyprowadzony jest na zewnątrz przez obudowę kominka (Fot. 8). W zależności od stopnia otwarcia szybru, siła ciągu w kominie jest większa lub mniejsza, a drewno w kominku pali się szybciej lub wolniej.

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 7 – Intensywność spalania drewna w kominku reguluje się za pomocą szybru, znajdującego w stalowej rurze czopucha
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 8 – Pręt, za pomocą którego reguluje się ustawienie przepustnicy szybra, znajduje się w ścianie obudowy kominka

Ceglana obudowa kominka

Przed przystąpieniem do wykonywania obudowy kominka te fragmenty ścian domu, do których będzie przylegał, zaizolowano termicznie kilkucentymetrowej grubości glinokrzemianowymi płytami ceramicznymi (Fot. 9).

Jedynie zewnętrzne warstwy obudowy wykonano ze starej cegły – do murowania jej wnętrza używając już współczesnej cegły pełnej (Fot. 10). Część starych cegieł cięto na pół, ponieważ z połówek łatwiej było wymurować te fragmenty obudowy, które miały kształt walca. Do murowania cegieł obudowy użyto zaprawy zrobionej z białego cementu, która swoją barwą przypomina dawną zaprawę wapienną.

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 9 – Przed przystąpieniem do wykonywania obudowy kominka, przylegające do niego ściany osłonięto płytami termoizolacyjnymi
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 10 – Stare cegły wykorzystano tylko do wykonania zewnętrznej warstwy obudowy – w jej wnętrzu zastosowano współczesne cegły

Z ułożonych wozówką połówek cegieł wykonano też nadproże nad drzwiczkami wkładu kominkowego, murując je na deskowaniu, opartym na jego obudowie (Fot. 11). Po jego usunięciu, cała obudowa ma jednolicie ceglany wygląd (Fot. 12).

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 11 – Nadproże nad drzwiami kominka wymurowano z połówek cegieł, układanych na prostym deskowaniu
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 12 – Po usunięciu deskowania wkład kominkowy jest w całości obudowany murem ze starych cegieł

W dolnej części kominka są dwa osłonięte kratkami wloty (Fot. 13), którymi powietrze z salonu będzie wpływać pod obudowę, by następnie – opływając jego rozgrzany wkład – powrócić już jako gorące przez trzy górne otwory (Fot. 14).

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 13 – W dolnej części obudowy kominka są dwa otwory wlotowe, które osłonięto metalowymi, ozdobnymi kratkami
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 14 – U góry kominka znajdują się trzy otwory wylotowe, którymi ogrzane przez kominek powietrze wraca do salonu

Sklepienie obudowy kominka wykonano z blachy o grubości 4 mm, którą „otynkowano” zaprawą szamotową (Fot. 15). Będzie na nim można latem suszyć grzyby… Jedną z końcowych prac było obłożenie gresowymi płytkami półek (Fot. 16), na których będzie składowane drewno do kominka.

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 15 – Sklepienie obudowy kominka wykonano z grubej blachy, na której ułożono warstwę zaprawy szamotowej
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 16 – Z boku kominka są cztery półki na polana, które wykończono płytkami gresowymi o fakturze drewna

Pozostała jeszcze powtórna impregnacja starych cegieł i kominek będzie cieszył domowników ciepłem i… swoim wyglądem (Fot. 17 i 18).

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 17 – Gotowa obudowa wkładu kominkowego zostanie jeszcze raz zaimpregnowana specjalnym preparatem do cegieł
Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 18 – Za jednym z boków obudowy kominka, oprócz półek na drewno, znajdują się drzwiczki do wyczystki komina
Zobacz także
Fot. SOKÓŁKA OKNA I DRZWI
Dawniej w ścianach domów mieszkalnych, zarówno jedno-, jak i wielorodzinnych, były wyłącznie okna drewniane....
W elewacjach pewnego domu, który stoi na zalesionej działce z wysokimi drzewami, jest wiele rzeczy do...
Fot. Ytong Xella
Wydawać by się mogło, że podczas upalnego lata ściany zewnętrzne nie mają większego wpływu na temperaturę, jaka...
Wyspa kuchenna pojawia się w wielu domach jako praktyczny element wyposażenia kuchnio-salonu. Bywa funkcjonalna,...