Jak zaizolować przeciwwilgociowo i ocieplić ściany piwnic starego domu?
30 listopada 2021

Przeciwwilgociowe i termiczne izolowanie od strony gruntu ścian piwnic nowego i starego domu praktycznie przebiega w taki sam sposób. Dotyczy to także wykonywania izolacji ścian fundamentowych domu niepodpiwniczonego – starego i nowego. Różnicą może być – i zazwyczaj jest – tylko to, że w starym domu zewnętrzna powierzchnia ścian, które miały długotrwały kontakt z gruntem, jest bardzo często nierówna i wielu miejscach „nadgryziona zębem czasu”.

Z tego powodu – przed przystąpieniem do prac izolacyjnych – należy zwrócić szczególną uwagę na stan zewnętrznych powierzchni ścian fundamentowych lub piwnicznych, które w starych, kilkudziesięcioletnich domach są przeważnie wykonane z pełnej cegły ceramicznej (Fot. 1 i 2).

Archiwum Czytelnika
Fot. 1 – Powierzchnia ścian piwnic starego domu, wykonanych kilkadziesiąt lat temu z cegły ceramicznej, jest przede wszystkim nierówna
Archiwum Czytelnika
Fot. 2 – Długotrwały kontakt z okresowo wilgotnym gruntem uszkodził część cegieł – ich ruchome okruchy trzeba usunąć z powierzchni ściany

W pierwszej kolejności trzeba usunąć ze ścian odspojone, kruche kawałki cegieł, a ze spoin pomiędzy nimi – osypującą się zaprawę. Następnie powierzchnię ścian należy wyrównać („wyrapować”) za pomocą zaprawy cementowej, do której warto dodać środek uplastyczniający. Dobrze jest też – dla zwiększenia przyczepności nowej zaprawy – oczyszczone do „żywego” ściany piwnic zagruntować zaczynem cementowym.

Uwaga! Wszystkie te prace należy prowadzić odcinkami, których długość zależy od rodzaju i stanu gruntu, jaki jest na działce i stopnia zagłębienia piwnic. Nie można bowiem dopuścić do wypierania gruntu spod ław fundamentowych, gdyż zagrażałoby to stabilności budynku i mogłoby doprowadzić do zarysowania, a nawet pękania jego ścian – także tych, znajdujących się powyżej terenu.

Zobacz: Dlaczego fundamentów domu nie powinno się odkopywać na całej długości?

Gdy zostanie już poprawnie wykonany (czyli będzie mocny i pionowy) podkład pod izolacje przeciwwilgociowe i termiczne ścian piwnic, to po jego związaniu i stwardnieniu dalsze prace przebiegają w taki sam sposób i w takiej samej kolejności jak w nowym domu (Rys.1).

Rys. 1 – Izolację przeciwwilgociową i termiczną ścian piwnic wykonuje się w podobny sposób w starym i nowym domu

Najpierw wyrównaną i wypionowaną powierzchnię ścian fundamentowych lub piwnicznych pokrywa się – najlepiej dwukrotnie – emulsją asfaltowo-kauczukową (Fot. 3). Jest ona wodorozpuszczalna, a więc nie zawiera rozpuszczalników organicznych, które mogłyby działać destrukcyjnie na płyty izolacji termicznej z polistyrenu ekstrudowanego lub twardego styropianu. Te ostatnie przykleja się do ścian zazwyczaj za pomocą zaprawy klejowej lub pianki montażowej (Fot. 4).

Fot. 3 – Wyrównane zaprawą cementową ściany fundamentowe dwukrotnie zabezpiecza się przed wilgocią wodorozpuszczalną emulsją asfaltowo-kauczukową
Fot. 4 – Płyty polistyrenu ekstrudowanego przykleja się starannie do zaizolowanych przeciwwilgociowo ścian za pomocą zaprawy klejowej lub pianki montażowej

Następnie płyty ocieplenia osłania się przed drobnymi gryzoniami oraz korzeniami drzew i krzewów arkuszami folii tłoczonej (Fot. 5), którą układa się wytłoczeniami w kierunku płyt. Chodzi o to, by pomiędzy folią i ociepleniem była szczelina powietrzna. Dzięki niej woda, która po deszczu mogłaby migrować przez folię w kierunku ocieplenia, nie będzie go zawilgacać, tylko spłynie w kierunku ławy fundamentowej.

Jeśli termoizolacja ścian domu ma być wykonana w późniejszym terminie, dobrze jest arkusze folii tłoczonej zabezpieczyć od góry specjalnymi listwami (Fot. 6). Dzięki temu pomiędzy nie a ocieplenie nie dostanie się woda, która po deszczu może spływać po jeszcze nieocieplonych ścianach domu.

Fot. 5 – Płyty ocieplające osłania się arkuszami folii tłoczonej przed gryzoniami i korzeniami drzew – dzięki jej wytłoczeniom, skierowanym zawsze w kierunku płyt, powstaje pomiędzy nimi szczelina
Archiwum Czytelnika
Fot. 6 – Szczelinę pomiędzy ociepleniem i folią dobrze jest osłonić specjalnymi listwami przed wodą spływającą po deszczu po ścianach domu

Generalnie można by więc powiedzieć, że przeciwwilgociowa i termiczna izolacja podziemnych ścian starego domu – niepodpiwniczonego i z piwnicami – nie powinna się różnić od tej, która wykonywana jest w domu nowym (Fot. 7).

Fot. 7 – Przeciwwilgociowa i termiczna izolacja ścian fundamentowych starego i nowego domu nie powinny różnić się od siebie

ŹLE ZAIZOLOWANE PIWNICE STAREGO DOMU

Niezachowanie przedstawionych wyżej zasad podczas izolowania ścian starych piwnic nie da gwarancji, że po wykonaniu tych prac będą one suche, a straty przez nie ciepła – wyraźnie ograniczone. Kluczowe jest staranne wyrównanie i wypionowanie powierzchni ścian piwnicznych za pomocą zaprawy cementowej – bez tego nie uda się wykonać szczelnej powłoki izolacyjnej, która będzie chronić ściany przed wilgocią z gruntu (Fot. 8 i 9).

Fot. 8 – Wykonanie izolacji ścian piwnic starego domu z pewnością jest trudniejsze niż nowego – tym bardziej wszystkie te prace należy prowadzić ze szczególną starannością
Fot. 9 – Bez wyrównania powierzchni starych ścian z cegły nie da się skutecznie zaizolować ich przed wilgocią, a także pionowo ułożyć na nich płyt ocieplenia

Na nierównych ścianach piwnic nie da się też tak ułożyć płyt polistyrenu ekstrudowanego, by ich krawędzie nie odchylały się od ścian domu na wysokości cokołu (Fot. 10 i 11). Na niewiele zda się też uszczelnianie szczelin za pomocą pianki poliuretanowej, ponieważ prędzej lub później dostanie się do nich woda deszczowa, spływająca po ścianach domu. Również ułożone nierówno i bez zachowania poziomu krawędzie płyt nie ułatwią wykonania późniejszego ocieplenia ścian domu.

Fot. 10 – Gdyby wyrównano wcześniej powierzchnię ścian piwnic zaprawą cementową, nie trzeba by później uszczelniać płyt ocieplenia pianką poliuretanową
Fot. 11 – Największym błędem jest nie tylko osłonięcie ocieplenia krótkimi kawałkami folii, ale przede wszystkim ułożenie jej wytłoczeniami na zewnątrz

Do ocieplenia ścian piwnic nie powinno się też – ze względów ekonomicznych – stosować płyt polistyrenu ekstrudowanego o niewielkiej grubości, a już na pewno błędem jest nie tylko układanie folii tłoczonej wytłoczeniami w stronę gruntu, ale i wykorzystywanie do tego celu jej krótkich kawałków.

Zobacz: Jak poprawnie osłonić fundamenty folią tłoczoną?

Zobacz także
W domach jednorodzinnych najczęściej stosowane są stropy gęstożebrowe – z częściowo prefabrykowanymi...
Wióry osikowe, podobnie jak wykonane z różnych gatunków drzew gonty, należą z pewnością do materiałów...
Fot. Vaillant
Można oczywiście – nawet w sposób komfortowy – ogrzewać dom niewielkim kosztem. Jest to jednak...
Fot. Sokółka Okna i Drzwi
Myli się ten, kto myśli, że w oknach drewniano-aluminiowych część profili jest wykonanych z drewna, a...