Jak za pomocą wentylacji mechanicznej chłodzić dom latem?

Największą zaletą wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej z odzyskiem ciepła jest zapewnienie wymiany powietrza w domu przez cały rok. Jest tak dlatego, że jej działanie – w przeciwieństwie do wentylacji naturalnej – jest niezależne od warunków atmosferycznych, a jej intensywność może być łatwo dostosowywana do potrzeb mieszkańców.

Ogromnie ważnym – i bardzo często podkreślanym – atutem mechanicznej wentylacji nawiewno-wywiewnej jest oszczędzanie energii, zużywanej do ogrzewania domu zimą. Dzięki niej większością ciepła z usuwanego z domu powietrza zużytego, ogrzewane jest to, które jest do niego wprowadzane z zewnątrz.

Zdecydowanie rzadziej mówi się o tym, że przy odpowiednim posługiwaniu się wentylacją mechaniczną nawiewno-wywiewną można też ochłodzić dom podczas upalnej pogody (Fot. 1). Przy czym jej działanie jest w tym zakresie na tyle skuteczne, że nie ma potrzeby instalowania w domu różnego typu klimatyzatorów.

Fot. 1 – Wentylację mechaniczną nawiewno-wywiewną można latem wykorzystać do chłodzenia domu – trzeba nią tylko odpowiednio sterować

CHŁODZENIE DOMU ZA POMOCĄ WENTYLACJI MECHANICZNEJ

W Polsce nawet podczas gorącego lata temperatura, sięgająca w środku dnia trzydziestu kilku stopni, nocą spada do kilkunastu, a w rejonach podgórskich – zdarza się, że nawet do dziesięciu. Takich nocy, w których do rana temperatura utrzymuje się na poziomie 23 stopni, jest zazwyczaj nie więcej niż kilka w roku.

Jeśli budynek jest wyposażony w wentylację mechaniczną, warto latem wykorzystać to nocne obniżanie się temperatury otoczenia do chłodzenia jego wnętrza. Wystarczy tylko, żeby nocą – gdy robi się chłodniej – wymiana powietrza w domu była zdecydowanie bardziej intensywna niż w ciągu dnia.

Należy więc jedynie pamiętać, by wieczorem ustawić pracę centrali wentylacyjnej na najwyższy bieg, a rano – na najniższy. Wtedy przez anemostaty nawiewne (Fot. 2 i 3) napłynie w nocy tak dużo zimnego powietrza, że wnętrza zostaną skutecznie wychłodzone i nie zdąży ich przesadnie nagrzać w ciągu dnia gorące powietrze, dostarczane z zewnątrz przez wentylację pracującą na wolnym biegu.

Fot. 2 – Przez zakończone anemostatami kanały nawiewne świeże powietrze z zewnątrz napływa do salonu i sypialni
Fot. 3 – Anemostaty nawiewne są tak ukształtowane, by powietrze rozprowadzać równomiernie w płaszczyźnie sufitu

Dotyczy to oczywiście – najczęściej budowanych w Polsce – domów murowanych, ale także tych, wykonanych z jednolitych bali drewnianych. To w nich wychłodzone przez noc ściany, stropy i schody, dzięki swojej dużej akumulacyjności cieplnej, będą utrzymywać w miarę stałą – i komfortową dla mieszkańców – temperaturę.

Z WYMIENNIKIEM CZY BEZ

Wymiennik ciepła, będący głównym elementem centrali wentylacji mechanicznej, zimą zdecydowanie obniża straty ciepła, związane z wymianą powietrza w domu, zmniejszając w ten sposób koszty jego ogrzewania.

Latem jego użyteczność nie jest już tak jednoznacznie pozytywna. Pozostaje on wprawdzie przydatny w ciągu dnia, ponieważ powietrze usuwane z wnętrza domu obniża nieco temperaturę gorącego powietrza, zasysanego z otoczenia domu. Jest to jednak korzyść niewielka.

Latem chodzi nam przede wszystkim o to, by nocą jak najwięcej zimnego powietrza docierało do wnętrza domu i obniżało w nim temperaturę. Gdy takie chłodne powietrze z zewnątrz przechodzi przez wymiennik ciepła, to jest ono ogrzewane przez ciepło powietrza, usuwanego z domu. A właśnie na tym nam latem nie zależy. Byłoby więc lepiej, gdyby „nocne” powietrze nie przechodziło wtedy przez wymiennik.

Tak naprawdę latem wymiennika ciepła mogłoby wcale nie być. Tak właśnie było w starszych modelach central wentylacyjnych. Na lato wyjmowało się z nich wymiennik krzyżowy i zastępowało go prostokątnym arkuszem blachy, usztywnionym przez odpowiednio wyprofilowane krawędzie. Dzięki temu strumienie powietrza świeżego i usuwanego były w centrali wentylacyjnej od siebie oddzielone i prawie nie miały ze sobą kontaktu.

Nawiasem mówiąc blacha ta była popularnie nazywana „wymiennikiem letnim”, choć jej działanie polegało jedynie na tym, by nie dochodziło do wymiany ciepła pomiędzy powietrzem usuwanym z domu i zasysanym z zewnątrz.

W nowszych modelach central wentylacyjnych (Fot. 4) przeważnie nie ma potrzeby wyjmowania wymiennika ciepła. Zamontowane w nich jest bowiem specjalne obejście (baypass), dzięki któremu przy gorącej pogodzie powietrze zużyte jest – całkowicie lub częściowo – wyprowadzane z domu z pominięciem wymiennika. Może to też dotyczyć powietrza świeżego, które zostaje wprowadzane do domu bezpośrednio – bez kontaktu z wymiennikiem ciepła.

Fot. Vaillant
Fot. 4 – W nowoczesnych centralach wentylacyjnych są przeważnie zamontowane specjalne obejścia, dzięki którym nocą zimne powietrze z zewnątrz nie jest ogrzewane w wymienniku ciepłem powietrza usuwanego z domu

W zaawansowanych technologicznie urządzeniach możliwe jest też ustawienie minimalnej temperatury, przy której – w bardzo zimne noce – obejście zostanie wyłączone, by nie wychłodzić przesadnie domu. Wtedy centrala wentylacyjna działa tak samo jak zimą, czyli zimne powietrze, napływające do domu, jest w wymienniku ogrzewane ciepłem powietrza usuwanego.

WIĘCEJ NA TEN TEMAT:

Dlaczego w domu musi być zapewniona stała wymiana powietrza?

Jaki rodzaj wentylacji wybrać?

Gdzie najlepiej zrobić czerpnię i wyrzutnię powietrza do wentylacji mechanicznej?

Jak najlepiej rozmieścić przewody wentylacji mechanicznej w domu z użytkowym poddaszem?

Czy warto instalować gruntowy wymiennik ciepła?

Zobacz także

Przyjęło się uważać, że popularne kratki, czyli wloty do kanałów wywiewnych wentylacji naturalnej (grawitacyjnej), powinny znajdować się w pomieszczeniach „mokrych” lub „brudnych”. Takimi – z pewnością nie do końca eleganckimi określeniami – nazywane są kuchnie, łazienki, toalety, garderoby, spiżarnie i pomieszczenia techniczne. Niestety, nawet ta prosta (i nie do końca precyzyjna) zasada bardzo często nie jest stosowana w projektach domów jednorodzinnych (zobacz: Jak zapewnić właściwą wentylację naturalną […]

.
Fot. Wiśniowski

Budynki nie mają jedynie czysto praktycznego charakteru. Wie o tym każdy, kto kiedykolwiek stanął przed zadaniem postawienia własnego domu. Użyteczność – mimo że jej rola w architekturze znacznie wzrosła w ostatnich dekadach – musi łączyć się z dobrym designem i harmonijnym projektem. W ciągu ostatnich lat dużą uwagę przykłada się do stylistycznej spójności bram, okien, drzwi i ogrodzeń domów. Ważną rolę w tym, jak prezentuje się budynek […]

.

Na funkcjonalność budynku wpływa wiele elementów, w tym także układ jego pomieszczeń oraz odpowiednie dopasowanie przeszkleń. Mają one również duże znaczenie dla energooszczędności obiektu i komfortu domowników. Jak zatem zaaranżować dom „otwarty na świat”, w którym wnętrza będą dobrze doświetlone, a jednocześnie chronione przed nadmiernym nasłonecznieniem? W własnym domu chcemy się czuć bezpiecznie i komfortowo przez całą dobę, a szczególnie w ciągu dnia – od wschodu do zachodu słońca. Pomoże w tym […]

.
Fot. TECH Sterowniki

Temat zarządzania temperaturą w pomieszczeniach jest coraz częściej poruszany zarówno w kontekście oszczędności, jak i wygody. Nowoczesne urządzenia do sterowania ciepłem dają użytkownikom wiele możliwości i pozwalają uniknąć przegrzewania, jak i niedogrzania pomieszczeń. Fot. TECH Sterowniki Do zarządzania grzejnikami polecanym rozwiązaniem jest nowoczesny system grzejnikowy firmy TECH Sterowniki. Jak działa? Jakie korzyści przynosi swoim użytkownikom? Sprawdźcie odpowiedzi na 10 najczęściej zadawanych pytań na ten temat. 1. […]

.