Jak naprawić starą podłogę na legarach?

Kiedyś w niepodpiwniczonych domach, nie tylko drewnianych, podłogę parteru wykonywano z desek na legarach. Od gruntu oddzielała ją kilkudziesięciocentymetrowa przestrzeń, wentylowana przez pozostawione w zewnętrznych ścianach fundamentowych otwory. Dzięki stałej wymianie powietrza nie dochodziło do zawilgocenia drewnianej podłogi – ani od strony gruntu, ani od wnętrza domu.

Usuwanie wilgoci z przestrzeni podpodłogowej miało jednak miejsce tylko od wiosny do zimy. Podłoga na legarach, opartych na ścianach i dodatkowo na ceglanych słupkach, nie była bowiem izolowana termicznie (Rys. 1) i nie chroniła parteru przed ucieczką ciepła. Gdy więc robiło się zimno, zatykano otwory wentylacyjne w ścianach fundamentowych (Fot. 1).

Rys. 1 – Klasyczna wersja drewnianej podłogi parteru: deski, najczęściej łączone na wpust i wypust, układane były na legarach, wspartych na ścianach fundamentowych i ceglanych słupkach
Archiwum Czytelnika
Fot. 1 – Wentylację przestrzeni podpodłogowej zapewniały otwory w ścianach fundamentowych, osłonięte od zewnątrz kratkami dla ochrony przed gryzoniami i większymi owadami

W czasie zimy wilgoć, która wraz z ciepłem przemieszczała się z domu w kierunku gruntu, gromadziła się pod podłogą, powodując jej zawilgocenie. Nic zatem dziwnego, że po kilkudziesięciu latach takiej eksploatacji domu deski podłogowe – a czasem także drewniane legary – butwiały i podłoga parteru się zapadała.

Tak właśnie stało się w drewnianym domu, liczącym ponad siedemdziesiąt lat. Zniszczenie w nim podłogi parteru, również nad niewielką piwniczką (Fot. 2), przyspieszyło przykrycie desek popularną jeszcze kilkadziesiąt lat temu wykładziną typu lentex, a także to, że zdarzały się okresy, w których dom – zwłaszcza zimą – nie był zamieszkały.

Archiwum Czytelnika
Fot. 2 – W starych domach często wykonywano pod częścią parteru niewielką piwniczkę, do której właz znajdował się w przykrywającej ją drewnianej podłodze

NAPRAWA PODŁOGI

Odtwarzanie podłogi parteru w takim samym kształcie, jak zbudowano ją kilkadziesiąt lat temu, nie miałoby oczywiście większego sensu. Przede wszystkim jak na dzisiejsze wymagania byłaby ona po prostu zbyt „zimna”.

Można by wprawdzie wykonać ją w wersji stosowanej w domach, budowanych w technologii lekkiego szkieletu drewnianego, nazywanej kanadyjską, ale nie byłoby to rozwiązanie tanie i łatwe do wykonania w istniejącym domu (zobacz: Jak powinien być zbudowany strop nad przestrzenią wentylowaną?).

Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem jest rozebranie starej podłogi i zastąpienie jej – także nad niespecjalnie potrzebną w dzisiejszych czasach piwniczką – podłogą w wersji, jaką stosuje się obecnie w domach niepodpiwniczonych. Wymaga to usunięcia wszystkich elementów starej podłogi, łącznie z legarami i podpierającymi je słupkami z cegły. Należy też zamurować otwory wentylacyjne w ścianach fundamentowych, gdyż nie będą już potrzebne.

Na wstępie ze znajdującego pod podłogą gruntu, należy usunąć wszelkie części organiczne, jak kawałki słomy, trzciny czy drewna (Fot. 3). Zawilgocone mogłyby bowiem butwieć i zmniejszać swoją objętość, przez co gruntowe podłoże mogłoby osiadać pod warstwami podłogowymi.

Następnie należy wyrównać istniejący grunt do takiego poziomu, by po jego mechanicznym zagęszczeniu pozostało na tyle dużo miejsca, by wierzch nowej podłogi znalazł się na poziomie poprzedniej i by nie trzeba było podcinać drzwi do pomieszczeń (Fot. 4).

Archiwum Czytelnika
Fot. 3 – Przed przystąpieniem do wykonywania nowej podłogi trzeba z gruntu znajdującego się pod starą podłogą usunąć wszelkie części organiczne, a następnie mocno go zagęścić, najlepiej mechanicznie
Archiwum Czytelnika
Fot. 4 – Poziom zagęszczonego mechanicznie gruntu „rodzimego” powinien znajdować się w takiej odległości od projektowanego wierzchu nowej podłogi, by znalazło się miejsce dla wszystkich jej warstw

Nową podłogę można zrobić w wersji pełnej, czyli takiej, jaką wykonuje się w nowych domach (Rys. 2). Dolną jej warstwę stanowiłby podkład betonowy o grubości około 10 cm. Na nim należałoby położyć izolację przeciwwilgociową na przykład z folii budowlanej, która powinna zostać wywinięta na ścianę fundamentową aż do istniejącej izolacji z papy.

Ocieplenie podłogi o grubości minimum 8-10 cm powinno się wykonać z płyt styropianowych, najlepiej ułożonych w dwóch warstwach z przesunięciem krawędzi. Na nim należy wykonać wylewkę betonową o grubości około 4 cm, która będzie stanowić podłoże pod posadzkę parteru. Wylewka powinna być wykonana z mieszanki betonowej o konsystencji mokrego piasku, zbrojonej rozproszonymi włóknami z polipropylenu. Można ją też zazbroić dodatkowo siatkami stalowymi o oczkach 15 x 15 cm, wykonanymi z prętów o średnicy 3-4 mm.

Rys. 2 – Pełna wersja podłogi na gruncie: na podkładzie betonowym ułożona jest izolacja przeciwwilgociowa, a na niej ocieplenie z twardszych płyt styropianowych, przykryte cementową wylewką i posadzką (warstwą wykończeniową)
Rys. 3 – Wersja „lekka” podłogi na gruncie: podkład betonowy jest w niej zastąpiony warstwą podsypki piaskowej, stabilizowanej cementem i ubitej mechanicznie za pomocą zagęszczarki talerzowej – pozostałe warstwy jak w wersji pełnej

Nową podłogę można też wykonać w wersji „lekkiej” (Rys. 3), ponieważ na jej betonowym podkładzie nie będą stawiane ścianki działowe. W tej wersji byłby on zastąpiony warstwą zagęszczonej podsypki piaskowej, stabilizowanej małą ilością cementu. Kolejne warstwy pozostają bez zmian, z tym że izolacja przeciwwilgociowa z folii budowlanej mogłaby być tutaj ułożona na styropianie, zamiast pod nim. Taka zmiana ułożenia izolacji nie powinna zaszkodzić ani podłodze, ani styropianowi, ponieważ będzie się on znajdował powyżej terenu i na warstwie piasku.

WIĘCEJ NA TEN TEMAT:

Jak powinien być zbudowany strop nad przestrzenią wentylowaną?

Co warto, a czego nie opłaca się modernizować w istniejącym domu?

Czy warto robić izolację przeciwwilgociową podłogi na gruncie?

Jak powinno się ułożyć wylewki podłogowe, żeby nie pękały i nie „wstawały”?

Dlaczego wylewek betonowych nie powinno się wylewać?

Zobacz także

Odpowiedź na to pytanie wydaje się być prosta. Ściany dwuwarstwowe, najczęściej obecnie wykonywane, powinno się ocieplać dopiero po całkowitym zakończeniu prac na dachu. Od wszystkich zasad są jednak wyjątki, tak więc i tutaj bywają sytuacje, kiedy o ociepleniu ścian należy pomyśleć przed ułożeniem pokrycia na dachu. Budowa domu do stanu surowego otwartego zakłada, że ściany nośne domu i ewentualnie jego stropy oraz schody, są zabezpieczone dachem przed opadami atmosferycznymi. Taki dach […]

.

W większości domów murowanych strome dachy dwuspadowe mają konstrukcję krokwiowo-jętkową. Takie więźby dachowe zazwyczaj podparte są wyłącznie na dwóch przeciwległych ścianach kolankowych, tworząc na poddaszu łatwą do zagospodarowania, otwartą przestrzeń. Rozwiązanie to – atrakcyjne z architektonicznego punktu widzenia – wymaga jednak odpowiedniego wzmocnienia ścian kolankowych. Ściany murowane przystosowane są przede wszystkim do przenoszenia naprężeń ściskających – ich wytrzymałość na rozciąganie i zginanie jest bowiem […]

.
Fot. EDIN Architektura Krajobrazu

Nie ma co ukrywać, że dbanie o zieleń w ogrodzie wymaga sporo czasu i pracy. Jeśli więc wśród domowników nie ma zbyt wielu miłośników prac ogrodniczych, warto na fragmentach ogrodu ułożyć zróżnicowane pod względem wyglądu nawierzchnie z kamieni i żwiru. Ich pielęgnowanie nie będzie na pewno tak uciążliwe jak trawnika i rabat – oczywiście pod warunkiem, że zostały wykonane właściwie. Dodatkowym atutem nawierzchni kamiennych i żwirowych jest to, że prezentują się jednakowo ładnie przez cały […]

.

Pompy ciepła, czerpiące energię odnawialną z powietrza, bardzo dobrze nadają się do przygotowania w domu ciepłej wody. Są bezobsługowe i wydajne, a ich użytkowanie jest bardzo ekonomiczne. Modele powietrznych pomp ciepła, które przeznaczone są tylko do podgrzewania wody, szczególnie nadają się do domów jednorodzinnych ogrzewanych węglem i drewnem lub stosunkowo drogimi paliwami, jakimi są pelety oraz gaz płynny i olej opałowy. W domach ogrzewanych węglem lub drewnem […]

.