Czy domy energooszczędne mogą mieć duże okna?

Ponieważ okna mają ze swej natury większy współczynnik przenikania ciepła U niż ściany czy dach, więc są źródłem większych niż inne przegrody budynku strat energii niezbędnej do jego ogrzewania. Stąd można by wyprowadzić wniosek, że w domach energooszczędnych okna powinny być jedynie na tyle duże, żeby dobrze doświetlały wnętrza naturalnym światłem.

To rozumowanie byłoby poprawne, gdyby pominąć fakt, że okna są też istotnym źródłem ciepła. Ponieważ są to przegrody przezroczyste, więc promieniowanie słoneczne w mniejszym lub większym stopniu ogrzewa wnętrza domu.

Jeśli więc oceniamy okna pod względem energetycznym, zawsze powinniśmy przeprowadzić dla nich bilans nie tylko strat, ale i zysków ciepła. Wynik dla konkretnych okien zależy przede wszystkim od ich wielkości, parametrów technicznych oraz orientacji względem stron świata. Bilans ten w okresie grzewczym nie zawsze jest ujemny, czasem może wyjść na zero, ale często bywa też dodatni, to znaczy więcej ciepła zyskujemy przez okna niż przez nie tracimy.

ZIMĄ I LATEM

Wprawdzie Polska nie należy do krajów, w których upały bywają szczególnie uciążliwe. Jeśli jednak ktoś ma lub miał mieszkanie z oknami na południe, to wie, że w niektóre letnie dni trudno w nim wytrzymać, tak bywa nagrzane słońcem. Mając takie doświadczenia, łatwo przychodzi skłaniać się ku opinii, że mniejsze okna są lepsze niż większe. Jeśli bowiem nie ze względu na mroźne zimy, to choćby z powodu zdarzającego się od czasu do czasu gorącego lata. Czy rzeczywiście taki pogląd jest słuszny?

WIELKIE OKNA

Mamy ostatnio modę na duże okna, nazywane przez ich producentów i architektów wielkowymiarowymi, wielkoformatowymi lub panoramicznymi. Ponieważ częściej spotyka się je w domach o nowoczesnej architekturze (Fot. 1), które w powszechnej opinii uchodzą za „bogatsze” od budynków przykrytych swojskimi stromymi dachami z użytkowym poddaszem, więc można by dojść do wniosku, że na wielkie okna stać jedynie zamożnych inwestorów, którzy nie muszą się martwić wysokimi rachunkami za ogrzewanie domu zimą i chłodzenie – latem. Albo których co najmniej stać na zainstalowanie w takich oknach sterowanych automatycznie zewnętrznych rolet lub żaluzji. Czy jednak rzeczywiście decydując się na większe okna, musimy się liczyć z wysokimi rachunkami za eksploatację domu?

Wizualizacja: Pracownia Architektoniczna Archi +
Fot. 1 – Duże przeszklenia kojarzą się przede wszystkim z domami o nowoczesnej architekturze, ale to wcale nie znaczy, że nie sprawdzą się też w budynkach ze stromymi dachami i o tradycyjnym wyglądzie

ROZWIĄZANIE DLA DUŻYCH OKIEN

Spójrzmy na prosty zabieg architektoniczny, który sprawi, że duże okna zapewnią nam komfort mieszkania przez cały rok, a jednocześnie nie będą obciążeniem finansowym. Wystarczy, że znajdzie się nad nimi nieprzezroczysta przesłona na przykład w postaci balkonu (Rys. 1).

Rys. 1 – Zimą, gdy słońce jest nisko, przez duże okna całe wnętrze ogrzewa się jego ciepłem, natomiast latem, dzięki szerokiemu balkonowi – w domu nie jest gorąco

Bez względu na to, na którą stronę świata wychodzić będą okna, rozwiązanie to działać to będzie tak samo (choć oczywiście największe efekty uzyskamy, gdy będzie to południe, a najmniejsze – gdy północ).

Latem, gdy słońce jest wysoko, balkon na tyle osłania wnętrze domu, że jego promienie ogrzewają jedynie mały fragment podłogi wzdłuż okien, dzięki czemu tylko nieznacznie wzrasta w nich temperatura.

Inaczej jest zimą, gdy zależy nam by słońce nagrzewało pomieszczenia. Ponieważ o tej porze roku jest ono znacznie niżej niż latem, więc balkon nad oknem nie stanowi takiej przegrody jak latem i promieniowanie szybko nagrzewa pomieszczenie, praktycznie wyręczając w tym instalację grzewczą.

Gdy zamiast dużych okien byłyby w tym domu zwykłe okna (Rys. 2), efekt nagrzewania pomieszczeń przez słońce byłby oczywiście zdecydowanie mniejszy.

Rys. 2 – Przy oknach o standardowych wymiarach efekt nagrzewania przez słońce wnętrza domu będzie zdecydowanie mniejszy niż gdy okna są od sufitu do podłogi
1
Zobacz także
Fot. Vaillant

Już teraz można wygodnie i komfortowo mieszkać w domu jednorodzinnym, który nie został przyłączony do sieci energetycznej, choć takie rozwiązanie jest na razie dość drogie. Bez nadmiernego zwiększania kosztów inwestycyjnych da się natomiast wybudować taki dom, który wprawdzie w pewnych okresach będzie korzystał z państwowego prądu, ale w innych odda do sieci na tyle dużo własnego, że bilans wyjdzie na zero. Taki dom nazywany jest zeroenergetycznym. Dzięki wyposażeniu w ogniwa fotowoltaiczne jest […]

.

Garażowe bramy rolowane, nazywane też roletowymi lub żaluzjowymi, zaliczane są do rozwiązań z wyższej półki, nie tylko dlatego, że są droższe od uchylnych i segmentowych. Swoim wyglądem i zasadą działania bardzo przypominają rolety stosowane w oknach i drzwiach balkonowych. Dzięki swojej konstrukcji, podczas zamykania i otwierania bramy te nie zajmują miejsca nie tylko przed wjazdem do garażu (jak uchylne), ale też wewnątrz garażu (jak uchylne i segmentowe). W niektórych sytuacjach – na przykład przy bardzo […]

.

W domach niepodpiwniczonych pozioma izolacja przeciwwilgociowa, ułożona na zewnętrznych i wewnętrznych ścianach fundamentowych, słusznie uważana jest za najważniejszą w budynku. Po szczelnym połączeniu z przeciwwilgociową izolacją podłogi parteru tworzą barierę skutecznie odcinającą nadziemną część budynku od wilgoci gruntowej. Jest tak jednak tylko wtedy, gdy pozioma izolacja zostanie ułożona także pod ścianami działowymi na parterze, które z reguły nie mają swoich ścian i ław fundamentowych. W większości domów ściany te muruje się bowiem […]

.

Nowy kołnierz VELUX EDQ, przeznaczony do montażu okien w dachach krytych blachą na rąbek, jest jedynym takim rozwiązaniem na rynku z płaskim elementem podokiennym, dzięki czemu pięknie komponuje się z dachem. Jest to unikalne rozwiązanie, o wyjątkowej estetyce oraz szczelności. Każdy dekarz z łatwością wkomponuje nowy produkt w pokrycie, bo jego instalacja jest niezwykle prosta. Najważniejszą zasadą dobrego montażu jest właściwe osadzenie okna w konstrukcji dachu, poprawne […]

.