Dlaczego w naszych domach czasem pojawia się pleśń?
4 kwietnia 2018

Czarne, nieusuwalne wodą kropeczki, pokrywające czasem mniejsze lub większe fragmenty ścian w niektórych domach i mieszkaniach, to grzyby pleśniowe, nazywane popularnie pleśniami. Oczywiście w domu możemy na nie trafić nie tylko na ścianach czy sufitach. Znacznie częściej przecież spotykamy pleśń na różnych produktach spożywczych, także na tych nieprzeterminowanych i przechowywanych w lodówce. Niekoniecznie mają wtedy czarny kolor, ale zawsze ich widok budzi w nas odrazę.

To dobrze, że jesteśmy przekonani o szkodliwości pleśni, bo mogą być one przyczyną wielu chorób układu oddechowego, pokarmowego i wątroby, a także tych, związanych z osłabieniem układu odpornościowego.

W tym miejscu będziemy się oczywiście zajmować się jedynie pleśniami „budowlanymi”, do których powstawania przyczynia się nadmierna wilgotność. Może być ona spowodowana bardzo różnymi czynnikami.

Powódź. Najbardziej skrajną przyczyną zawilgocenia domu jest powódź, zwłaszcza długotrwała. Statystycznie dotyka ona jednak stosunkowo małej liczby domów, a pojawienie się pleśni z tego powodu jest daleko na liście nieszczęść, które wtedy dotykają ich mieszkańców.

Usterki budowlane. Częstą przyczyną pojawiania się pleśni wewnątrz domu jest zawilgocenie ścian zewnętrznych, spowodowane na przykład przeciekającym dachem lub nieszczelnymi rynnami i rurami spustowymi (Fot. 1). Niezwłoczna naprawa cieknącego dachu lub orynnowania jest pierwszym krokiem do trwałego usunięcia pleśni i ochrony elewacji przed dalszym niszczeniem. Taką przyczyną może być także podciąganie wilgoci z gruntu, najczęściej z powodu braku lub uszkodzenia poziomej izolacji na ścianach fundamentowych (Fot. 2). Tutaj problem jest poważniejszy i o sposobie naprawy powinien zadecydować doświadczony inżynier budowlany, być może wsparty opinią geotechnika.

Fot. 1 – Czasem powodem poważnego zawilgocenia ściany zewnętrznej, także od środka, może być przeciekająca rynna lub rura spustowa, której w porę nie naprawiono
Fot. 2 – Jeśli na ścianie fundamentowej nie ma poziomej izolacji przeciwwilgociowej, może kapilarnie podciągać wilgoć z gruntu nawet na wysokość parteru

Awaria instalacji. Czasem plamy pleśni pojawiają się także na ścianach wewnętrznych (np. działowych). Przyczyną ich występowania jest zwykle nieszczelna instalacja wodna, kanalizacyjna lub grzewcza (Fot. 3 i 4), którą po prostu należy jak najszybciej naprawić.

Fot. 3 – Plamy pleśni i wilgoci pojawiające się na ścianach wewnętrznych są bardzo często spowodowane przez nieszczelną instalację sanitarną
Fot. 4 – Charakterystyczne dla zawilgoceń wywołanych awarią instalacji wodnych, jest to, że mokre plamy pojawiają się w miejscach oddalonych od podłogi

Złe ocieplenie. Niewystarczające lub wykonane z błędami (mostkami termicznymi) ocieplenie zewnętrznych przegród domu może prowadzić do zawilgocenia fragmentów ścian lub sufitów nawet wtedy, gdy wilgotność powietrza w pomieszczeniach nie jest bardzo wysoka. Choć oczywiście w domach o niskim standardzie energetycznym wilgoć w pierwszej kolejności wykrapla się zazwyczaj na wewnętrznych szybach okien.

Zła wentylacja. Jednak główną przyczyną powstawania pleśni budowlanej w naszych domach jest nadmierna wilgotność powietrza. Dotyczy to oczywiście przede wszystkim okresu od późnej jesieni do wczesnej wiosny, gdy staramy się uszczelnić budynek ze względu na panujące wtedy na zewnątrz niskie temperatury. Latem, gdy jest gorąco, nie mamy bowiem problemów z wietrzeniem domów i mieszkań.

A że człowiek jest ogromnym producentem wilgoci – oddychając, myjąc się, gotując, piorąc, sprzątając i podlewając kwiatki – nic dziwnego, że jeśli nie jest ona usuwana na zewnątrz, będzie jej gromadzić się w uszczelnionym domu coraz więcej. Gdy poziom wilgotności powietrza jest duży, para wodna zaczyna się wykraplać na chłodniejszych elementach zewnętrznych przegród budynku, czyli najczęściej w narożach ścian, na ich styku z podłogami i sufitami, a także na nadprożach i we wnękach okiennych.

Zobacz także
Fot. Vaillant
Wśród wszystkich gazowych urządzeń grzewczych kotły kondensacyjne wyróżniają się bardzo wysoką sprawnością. Jest to...
Fot. Porta
Remontujesz mieszkanie lub odświeżasz jego wystrój? Nie zapominaj o drzwiach – wbrew pozorom ten element...
W wentylacji naturalnej (grawitacyjnej) zużyte powietrze usuwane jest z domów i mieszkań kanałami...
Bezpośrednie sąsiedztwo z ulicą czy lokalną drogą bywa uciążliwe. Jeśli jest ona jedynie utwardzona, to w...