Dlaczego właściwe otulenie prętów zbrojeniowych jest dla konstrukcji żelbetowych takie ważne?
27 czerwca 2022

Wzajemna przyczepność betonu i prętów stalowych ma dla żelbetu podstawowe znaczenie. Bez niej konstrukcje wykonane z betonu i prętów stalowych nie miałyby praktycznie żadnej nośności na zginanie, a także oczekiwanej sztywności i trwałości. Dlatego wszystkie zatopione w betonie pręty zbrojeniowe muszą być na całej swojej powierzchni dokładnie otoczone odpowiedniej grubości otuliną, która dodatkowo chroni je przed korozją, a także – w razie pożaru – przed destrukcyjnym oddziaływaniem wysokiej temperatury.

Wykonane z żelbetu konstrukcje budowlane wyróżniają się nie tylko sztywnością, trwałością i odpornością na działanie ognia. Mają one też dużą nośność, którą zawdzięczają między innymi temu, że żelbet jest jedynym materiałem budowlanym, z którego można wykonywać elementy konstrukcyjne połączone ze sobą monolitycznie. Dotyczy to na przykład żelbetowych ram, składających się ze słupów i belek, lub wieloprzęsłowych stropów płytowych.

Zobacz: Dlaczego konstrukcje monolityczne można wykonywać tylko z żelbetu?

Jest tak jednak tylko wtedy, gdy elementy żelbetowe są wykonane z mieszanki betonowej, do której przygotowania użyto wyłącznie pewnego cementu, wyprodukowanego w cementowni. Także ich zbrojenie musi być nie tylko poprawnie zaprojektowane, ale i – po powiązaniu w zgodne z projektem szkielety – tak ułożone w deskowaniu, żeby po zabetonowaniu elementu wszystkie pręty były w nim całkowicie otulone odpowiednio grubą warstwą betonu (Fot. 1 i 2).

Fot. 1 – W poprawnie wykonanych słupach i belkach żelbetowych wszystkie pręty zbrojeniowe są na całej swojej powierzchni otoczone betonem
Fot. 2 – Podobnie jest z dobrze wykonanymi żelbetowymi stropami płytowymi – na ich dolnej, gładkiej powierzchni nie widać prętów zbrojeniowych

Najlepszym dowodem na to, że elementy żelbetowe zostały źle wykonane, są pręty zbrojeniowe, widoczne na ich bocznych lub dolnych powierzchniach po rozebraniu deskowań (Fot. 3 i 4).

Zobacz: Dlaczego do budowy domu należy używać tylko pewnego cementu?

Fot. 3 – W tym wieńcu dachowym część prętów ma zbyt małą otulinę, a część – z powodu złego betonowania – nie ma jej wcale
Fot. 4 – Jeśli na spodzie stropu widoczne są pręty zbrojeniowe, to znak, że ułożono je na deskowaniu bez podkładek dystansowych

Otulina zbrojenia

Minimalna grubość otuliny to najmniejsza odległość między zewnętrzną powierzchnią elementu żelbetowego a głównymi prętami zbrojeniowymi, decydującymi o jego nośności. Jej wielkość zależy od rodzaju elementu oraz od stopnia szkodliwości dla betonu środowiska, w którym ma on funkcjonować.

Przykładowo pręty nośne w żelbetowych stropach płytowych mają z reguły mniejszą otulinę niż w belkach lub słupach konstrukcyjnych. Z kolei w porównaniu z nimi większe otulenie mają pręty w ławach i ścianach fundamentowych, które są zagłębione w gruncie. Przy czym dotyczy to także takich sytuacji, w których fundamenty te są chronione pionowymi izolacjami przeciwwilgociowymi przed korozyjnym oddziaływaniem wód gruntowych, w których mogą znajdować się destrukcyjne dla betonu kwasy organiczne.

Jest tak dlatego, że nie praktykuje się przeciwwilgociowego izolowania podstawy ław fundamentowych – i to nawet wtedy, gdy są one wykonywane w deskowaniu na podkładzie z chudego betonu. Po podniesieniu poziomu wód gruntowych może się więc zdarzyć, że dolna część zbrojonych podłużnie betonowych ław zostanie przez nie na długo zawilgocona…

Uwaga! Dla właściwego otulenia betonem, w wykonywanych elementach żelbetowych pręty zbrojeniowe nie mogą też być zbyt blisko siebie. Ich rozstaw powinien uwzględniać wymiar największych ziaren kruszywa, użytego do przygotowania mieszanki betonowej – ich zbyt duża bliskość mogłaby też utrudniać całkowite wypełnienie betonem deskowania.

Zobacz: Do czego w konstrukcjach żelbetowych stal jest potrzebna betonowi, a beton – stali?

Sposoby zapewnienia właściwego otulenia prętów betonem

Najlepszym sposobem zagwarantowania właściwego otulenia betonem prętów zbrojeniowych, które znajdują się najbliżej powierzchni elementów, jest zastosowanie odpowiedniej wielkości dolnych i bocznych podkładek dystansowych. Najlepiej, jeśli są one plastikowe (Fot. 5 i 6) i mają taką budowę, że po pierwsze – podtrzymywane przez nie pręty nie będą się przemieszczać podczas betonowania, a po drugie – po demontażu deskowań nie będą widoczne na powierzchni wykonanych elementów żelbetowych.

Fot. 5 – Pręty zbrojeniowe belek powinny być odsunięte od deskowania za pomocą podkładek dystansowych – najlepiej jeśli są one nie tylko od dołu, ale i z boków
Fot. 6 – Jeśli zbrojenie stropu żelbetowego jest ułożone na plastikowych podkładkach dystansowych, to po rozdeskowaniu jego dolna powierzchnia będzie gładka

Za podkładki nie powinny służyć kawałki cegieł, a także kostki, wycięte z bloczków betonu komórkowego. Nie tylko ułożone na nich pręty nie będą stabilne, ale i – z powodu zdecydowanie większej niż betonu nasiąkliwości ceramiki i betonu komórkowego – w miejscu styku z nimi stal nie będzie chroniona przed korozją powłoką ochronną z zaczynu cementowego.

Dla zapewnienia otuliny prętom podłużnego zbrojenia ław (Fot. 7) można natomiast użyć na przykład przyciętych kawałków betonowej kostki, stosowanej na ścieżki i podjazdy. Z podanych wyżej powodów nie powinny być to kawałki cegieł – niedobre są też obłe kamienie polne, ponieważ podczas betonowania szkielet zbrojeniowy mógłby się z nich zsuwać.

Zbyt małe otulenie prętów zbrojeniowych betonem, a nawet ich całkowite odkrycie, nie musi wynikać tylko z niezastosowania podkładek dystansowych. Takie wady wykonawcze (Fot. 8) mogą spowodować także niewłaściwe układanie mieszanki betonowej w deskowaniu orhttps://pewnycement.pl/az jej niedostateczne zagęszczanie.

Zobacz: Dlaczego mieszankę betonową po ułożeniu w formie trzeba starannie zagęścić?

Fot. 7 – W ławach fundamentowych otulina prętów jest stosunkowo duża – za podkładki dystansowe mogą posłużyć tutaj kawałki kostki brukowej
Fot. 8 – Powodem braku otuliny na części prętów zbrojeniowych płyty balkonowej były błędy wykonawcze popełnione podczas jej betonowania

Uwaga! Przyczepność do betonu oraz skuteczną ochronę przed korozją prętom zbrojeniowym zapewnia tylko taka mieszanka betonowa, która została przygotowana z pewnego cementu, wyprodukowanego w cementowni. Gdyby zamiast niego została do tego celu użyta mieszanka cementowo-popiołowa, to zrobiony z niej beton nie chroniłby w wystarczającym stopniu prętów zbrojeniowych. Mogłoby się nawet zdarzyć, że taki „mieszankowy” beton nie tylko przyspiesza korozję zbrojenia, ale i sam zaczyna korodować. Byłoby tak wtedy, gdyby w popiołach, użytych do wyprodukowania mieszanki cementowo-popiołowej, znajdowały się cząstki organiczne, na przykład kawałki niespalonego węgla lub drewna.

Materiał promocyjny Stowarzyszenie Producentów Cementu

www.polskicement.pl      www.pewnycement.pl

 

 

 


Zobacz filmy

DOBRY BETON DO BUDOWY DOMU

Zobacz także
Projekty domów o powierzchni użytkowej do 100 metrów kwadratowych to bardzo szeroka oferta. Na stronie...
Romantyczny, wiejski dom w Salzburgu został odrestaurowany w ścisłej współpracy z Urzędem ds. Zabytków i...
Dla ochrony niepodpiwniczonego domu przed wilgocią gruntową najważniejsza jest pozioma izolacja przeciwwilgociowa,...
Prysznic lub wanna to podstawa w każdej łazience. Ze względu na wiele różnych przyczyn coraz chętniej...