Dlaczego w każdym pokoju na poddaszu powinna być kratka wentylacyjna?
13 czerwca 2022

W większości domów jednorodzinnych w Polsce jest wentylacja naturalna (grawitacyjna), mimo że w coraz lepiej ocieplonych domach, zarówno nowych, jak i remontowanych, jest ona zimą – jeśli tylko działa poprawnie – źródłem dużych strat ciepła. Jeszcze większym problemem jest to, że w rzadko którym domu jednorodzinnym, zbudowanym w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat, wentylacja naturalna spełnia wymagania obowiązującej obecnie normy wentylacyjnej.

Dotyczy to przede wszystkim popularnych domów ze stromym dachem, pod którym znajdują się pomieszczenia mieszkalne, ale także tych z płaskim stropodachem. Zgodnie ze wspomnianą normą (punkt 2.1.1b), w takich budynkach kratki wentylacyjne, czyli wloty do przewodów wywiewnych, powinny znajdować się nie tylko w kuchni, łazienkach, toaletach, garderobach czy pomieszczeniach technicznych, ale także w każdym z pokoi położonych bezpośrednio pod dachem.

Zobacz: W których pomieszczeniach powinny być kratki wentylacyjne?

Przestrzeganie tego przepisu normowego oznaczałoby, że nad stromym lub płaskim dachem musiałoby się pojawić znacznie więcej kominów wentylacyjnych niż ma to miejsce obecnie (Fot. 1). To oczywiście wiązałoby się z dodatkowymi – i to wcale niemałymi – wydatkami, a przede wszystkim burzyłoby przekonanie wielu inwestorów, że wentylacja naturalna – w przeciwieństwie do mechanicznej – nic nie kosztuje.

Fot. 1 – Gdyby wentylacja naturalna w domu z poddaszem była zaprojektowana zgodnie z przepisami, to na jego dachu musiałoby być więcej kominów wentylacyjnych

Jednak wymóg wyposażenia każdego pokoju na ostatniej kondygnacji domu w wywiewny kanał trudno uznać za przesadny i należy jedynie żałować, że nie jest przestrzegany ani przez projektantów, ani przez nadzór budowlany. Obecność większej liczby kanałów wentylacyjnych na piętrze przyczyniłaby się do skuteczniejszej wymiany powietrza w domu, tak niezbędnej dla dobrego samopoczucia i zdrowia mieszkańców.

Zobacz: Dlaczego w domu musi być zapewniona stała wymiana powietrza?

Problemy z wentylacją naturalną

Wentylacja naturalna ze swej natury jest instalacją wyjątkowo „grymaśną”. Przede wszystkim działa jedynie przez część roku, ponieważ do tego, by w kanałach wywiewnych powstał odpowiednio silny ciąg powietrza, temperatura na zewnątrz musi być wyraźnie niższa niż wewnątrz domu. Do tego nawet wtedy łatwo ją „popsuć”, częściowo lub całkowicie odcinając napływ świeżego powietrza do domu przez okna i nawiewniki, co podczas mroźniej zimy wydaje się domownikom nie tylko usprawiedliwione, ale i racjonalne.

Nic zatem dziwnego, że w większości nie tylko domów jednorodzinnych, ale i mieszkań w blokach z taką wentylacją, nie ma poprawnej (czytaj: wystarczającej) wymiany powietrza. Niestety większość mieszkańców tym się specjalnie nie przejmuje, chyba że niedziałająca lub bardzo słaba wentylacja powoduje wykraplanie się wilgoci – w pierwszej kolejności na szybach, zwłaszcza po nocy w sypialniach, a później w narożnikach ścian lub na nadprożach okiennych, stwarzając dogodne warunki do rozwoju grzybów pleśniowych.

Jednak nawet wtedy, gdy mieszkańcy są świadomi potrzeby wymiany powietrza w domu i dbają, żeby w miejsce usuwanego powietrza, do pomieszczeń – przez nawiewniki lub rozszczelnione okna – napływało świeże z zewnątrz, mogą mieć problemy z wentylacją. By działała ona poprawnie, ciąg powietrza w kanałach wywiewnych „obsługujących” pomieszczenia o podobnej kubaturze musi być mniej więcej taki sam, a to oznacza, że powinny mieć one podobną długość, liczoną od kratki pod sufitem pomieszczenia do wylotu ponad dachem.

Zobacz: Dlaczego kominy wentylacyjne powinny być jak najdłuższe?

W domach piętrowych i z mieszkalnym poddaszem jest to oczywiście trudne do uzyskania. Z natury rzeczy kanały „obsługujące” piętro są mniej więcej o 3 metry krótsze od tych na parterze. Do tego jest ich z reguły znacznie mniej niż na parterze. Nic więc dziwnego, że pomieszczenia na poddaszu są gorzej wentylowane. Ponadto bardzo często „silniejsze” kanały parteru odwracając ciąg w kanałach piętrowych, wdmuchują ich całą brudną zawartość do wnętrza domu. Istotne jest też, że w takich momentach kanały te nie biorą udziału w wymianie powietrza na poddaszu, przez co pozostaje ono niewentylowane.

Jednym ze sposobów uniknięcia takich sytuacji jest przymykanie wlotu do kratek na parterze, by zmniejszyć w nich szybkość przepływu powietrza, gdy na zewnątrz domu jest bardzo chłodno. Nie jest to jednak rozwiązanie zbyt praktyczne: po pierwsze – wymaga czujności i zaangażowania mieszkańców, a pod drugie – rzadko spotyka się w domach i mieszkaniach kratki regulowane, choć wymaga tego norma wentylacyjna.

Zobacz: Jakie powinny być regulowane kratki wentylacyjne?

Więcej kanałów wywiewnych na piętrze

Dużo skuteczniejszym rozwiązaniem problemu odwrotnego ciągu w kanałach na piętrze jest wykonanie ich w każdym pomieszczeniu pod dachem, tak jak tego wymaga norma wentylacyjna. Przy większej liczbie kanałów wywiewnych na piętrze nie tylko znajdujące się tam pomieszczenia będą lepiej wentylowane, ale też mniejsze jest niebezpieczeństwo odwrócenia w nich ciągu przez dłuższe od nich kanały „obsługujące” parter (Rys. 1).

Jeśli więc zdarzy się dom, w którym nie tylko w łazience czy garderobie na piętrze, ale także w każdej zlokalizowanej tam sypialni, są takie same kratki wentylacyjne jak na przykład w kuchni lub łazience na parterze (Fot. 2), to będzie znaczyło, że projektant zadbał o to, by mieszkańcy oddychali świeżym powietrzem. Oczywiście jedynie w takim stopniu, w jakim może to zagwarantować poprawnie działająca wentylacja naturalna.

Rys. 1 – Gdyby każdy pokój na poddaszu miał – zgodnie z normą – swój kanał wywiewny, to wymiana powietrza w nim byłaby z pewnością skuteczniejsza
Fot. 2 – Zgodnie z przepisami budowlanymi w każdym pokoju na poddaszu powinny być takie same kratki wentylacyjne jak na przykład w kuchni na parterze
Zobacz także
Bardzo wiele osób, budujących lub modernizujących teraz swoje domy, decyduje się na montaż w nich pompy...
Beton komórkowy, dzięki swoim właściwościom technicznym, znakomicie nadaje się do budowy domów. Wykonane z...
Projekty domów o powierzchni użytkowej do 100 metrów kwadratowych to bardzo szeroka oferta. Na stronie...
Romantyczny, wiejski dom w Salzburgu został odrestaurowany w ścisłej współpracy z Urzędem ds. Zabytków i...