Jaki dach jest lepszy: stromy czy płaski?

listek54Zadaniem dachu jest ochrona domu przed opadami atmosferycznymi. Dlatego w naszym klimacie, gdzie jest ich stosunkowo dużo, najbardziej popularne są dachy strome, nazywane też wysokimi albo spadzistymi. Dachy płaskie, dominujące w krajach o gorącym klimacie, można u nas spotkać przede wszystkim w budynkach o nowoczesnej architekturze.

Nie zawsze jednak tak było. W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych zbudowano u nas bardzo dużo domów jednorodzinnych z płaskimi dachami. Budynki te, nazywane „kostkami” ze względu na prostopadłościenną bryłę, są wciąż jeszcze obecne w naszym krajobrazie.

Ich właściciele nie zaliczają się pewnie do zwolenników płaskich dachów, gdyż z własnymi – wykonanymi w złej technologii i z kiepskich materiałów – mają do dzisiaj poważne kłopoty. Wciąż zdarza się, że dachy te przeciekają i przemarzają lub ich sufity pokrywają się w chłodniejszych porach roku wilgotnymi plamami. Chyba że zostały one już gruntownie przebudowane lub zastąpione… dachami stromymi.

To prawdopodobnie właśnie w reakcji na „domy-kostki”, większość z wybudowanych w ciągu ostatnich dwudziestu pięciu lat domów ma dachy strome, choć nie należy też zapominać, że są one bardzo mocno osadzone w naszej kulturze materialnej (Fot. 1 i 2).

Fot. 1 – Dachy domów krytych słomianą strzechą musiały mieć duży spadek, bo inaczej przeciekałyby albo zawaliły się pod ciężarem śniegu
Fot. 2 – Nawet niewielkie budynki gospodarcze przykrywano kiedyś dachami stromymi, które nie przeciekały nawet przy niezbyt szczelnym pokryciu

SZCZELNE I TRWAŁE

Obecnie nie ma już problemów materiałowych i technicznych, by zarówno dach stromy, jak i płaski, wykonać w sposób szczelny i trwały oraz taki, żeby nie tylko nie przemarzał, ale doskonale chronił przed ucieczką ciepła z domu. Jeśli zdarza się, że – niezależnie od rodzaju – z którymś z nowych dachów są kłopoty, to wynikają one zwykle z błędów wykonawczych lub zastosowania nieodpowiednich materiałów.

Dachy strome. Najłatwiej jest oczywiście zrobić dach stromy, pod którym nie ma mieszkalnego poddasza (Rys. 1a). Ocieplenie jest wtedy ułożone na stropie parteru. Gdyby nawet, przez nieszczelne pokrycie dachu, nakapało na nie trochę wody, to nie stanie się nic złego, gdyż bardzo szybko wyschnie ono pod dobrze przewietrzanym dachem.

Trudniej jest oczywiście, gdy przestrzeń pod dachem ma być zamieszkała (Rys. 1b), bo ociepleniu i konstrukcji dachu grozi wtedy zawilgocenie zarówno z zewnątrz (przez pokrycie), jak i z wnętrza domu (przez zabudowę poddasza).

Dachy płaskie. Kiedyś dach płaski najłatwiej można było uchronić przed przeciekaniem, gdy wykonane z małym spadkiem pokrycie, chroniące go przed opadami atmosferycznymi, było oddzielone od ułożonego na stropie ocieplenia wentylowaną przestrzenią (Rys. 1c).

Dzisiaj, dzięki produkcji płyt polistyrenu ekstrudowanego, można zbudować dach płaski o odwróconym układzie warstw. W takim dachu (Rys. 1d), ułożoną bezpośrednio na stropie izolację przeciwwilgociową na przykład z papy termozgrzewalnej, chroni – praktycznie nienasiąkliwe – ocieplenie z polistyrenu ekstrudowanego, osłonięte od góry warstwą żwiru lub substratu glebowego, obsadzonego roślinnością („zielony dach”).

Rys. 1 – Najpopularniejsze rodzaje dachów stromych i płaskich

WPŁYW DACHU NA ARCHITEKTURĘ DOMU

Dach ma ogromny wpływ na wygląd domu. Przede wszystkim oczywiście dach stromy, który bardzo często jest dominującym elementem bryły budynku. Ale dach płaski też ma znaczący wpływ na architekturę, właśnie przez to, że go nie widać.

Na to, jaki będzie dach naszego domu, największy wpływ mamy oczywiście my sami jako inwestorzy, wybierając projekt z katalogu lub zamawiając jego wykonanie u architekta. Przed podjęciem ostatecznej decyzji przyjrzyjmy się jednak, jakie dachy mają domy w najbliższej okolicy naszej działki, by nasz dom nie wyróżniał się jak „złoty ząb”. Oczywiście nie oznacza to, że nie da się tak zaprojektować domu na przykład z płaskim dachem, by dobrze wkomponował się w towarzystwo budynków strzeliście krytych dachówką ceramiczną czy drewnianym gontem.

1
Zobacz także

Piękny, komfortowy i funkcjonalny dom, który nie wymaga dodatkowego ogrzewania? Budynek, którego energia pozyskiwana jest ze źródeł odnawialnych i przebywających w nim mieszkańców? Utopijna wizja rodem z science fiction, czy realna inwestycja? Współczesne obiekty wznoszone z wysokiej jakości materiałów budowlanych, wyposażone w szereg innowacyjnych rozwiązań mogą być jak maszyna, składająca się z dobrze dopasowanych elementów, której głównym celem jest spełnienie rygorystycznych wymagań budownictwa energooszczędnego, także pasywnego. Na początek skupmy […]

.

W nowych domach i mieszkaniach bardzo często – zamiast wolnostojących szaf i komód – wybiera się szafy z przesuwnymi drzwiami, zajmujące całą przestrzeń od podłogi do sufitu. Nie tylko pozwalają one na maksymalne wykorzystanie przestrzeni, przeznaczonej w pomieszczeniu na przechowywanie rzeczy, ale też nadają wnętrzu nowoczesny wygląd. Bardzo często miejsce na taką szafę jest w poszczególnych pomieszczeniach od razu zaplanowane przez projektanta. Może to być na przykład wnęka w korytarzu przy drzwiach wejściowych do domu […]

.

W domach jednorodzinnych i mieszkaniach nie instaluje się już kotłów z otwartą komorą spalania. Zastąpiły je kotły kondensacyjne, które są od nich znacznie sprawniejsze i bezpieczniejsze. Co najważniejsze jednak – podczas pracy nie pobierają one powietrza z pomieszczenia, w którym zostały zamontowane. Mają bowiem zamkniętą komorę spalania, do której powietrze dostarczane jest bezpośrednio z zewnątrz oddzielnym przewodem. W wielu wcześniej zbudowanych domach kotły z otwartą komorą spalania wciąż jednak jeszcze […]

.
Fot. EDIN Architektura Krajobrazu

Człowiek zajmuje dla siebie coraz więcej pól, lasów i łąk. Nic więc dziwnego, że w naszych przydomowych ogrodach pojawiają się zwierzęta, które jeszcze do niedawna można było w nich spotkać rzadko albo wcale. Takimi gośćmi są na przykład jeże i dotyczy to ogrodów nie tylko w małych miejscowościach, ale i dużych miastach. Jeże są zwierzętami nie tylko uroczymi i sympatycznymi, ale i pożytecznymi dla właścicieli przydomowych ogrodów. Odżywiają się przede wszystkim owadami żerującymi na roślinach, a także […]

.