Czy warto mieć w domu odkurzacz centralny?

Odkurzacz centralny różni się od przenośnego nie tylko tym, że jest w domu zamontowany na stałe i do sprzątania nie trzeba go przenosić z jednego pomieszczenia do drugiego. Nie jest też najważniejszą różnicą między nimi to, że ten centralny – dzięki mocniejszemu silnikowi – odkurza z dużo większą siłą (czytaj: skuteczniej) niż modele przenośne, tym bardziej że moc tych ostatnich Unia Europejska ograniczyła do 900 W.

Najistotniejsze jest to, że podczas sprzątania odkurzacz centralny nie wznieca za sobą kurzu z podłogi. Nie są w stanie tego zrobić modele przenośne, nawet te, które wyposażono w najdoskonalsze systemy filtrujące powietrze. Każdy odkurzacz przenośny zasysa bowiem przez rurę powietrze, które następnie musi z siebie wyrzucić. Wywołuje to oczywiście ruch powietrza, które unosi kurz z miejsc jeszcze niesprzątniętych i osadza go na meblach, sprzętach i… w płucach jednego lub kilku domowników.

Działający na podobnej zasadzie odkurzacz centralny nie czyni tego, ponieważ powietrze zasysane przez znajdującą się w garażu, piwnicy lub pomieszczeniu technicznym jednostkę centralną (agregat ssący) jest z niej usuwane bezpośrednio rurą wyprowadzoną na zewnątrz domu przez otwór w ścianie (Fot. 1).

Podnoszona do niedawna zaleta odkurzaczy centralnych, polegająca na ich cichej (dla domowników) pracy, nie jest już może tak istotna, ponieważ produkowane obecnie modele przenośne są znacznie cichsze od swoich poprzedników. Są one też teraz stosunkowo lekkie, a ich ciężar da się porównać z wagą długiego węża odkurzaczy centralnych, który stanowi ich mobilny element roboczy, zakończony rurą z końcówkami.

Pozostaje zatem porównanie kosztów obu urządzeń. Nie da się ukryć, że za instalację odkurzacza centralnego trzeba zapłacić zdecydowanie więcej niż za model przenośny. Ten ostatni jest jednak mniej trwały od centralnego i po pewnym czasie trzeba go będzie wymienić na nowy – należy więc wziąć to pod uwagę przy porównywaniu wydatków na oba „systemy sprzątające”.

Fot. 1 – Podczas sprzątania odkurzaczem centralnym zasysane przez niego powietrze jest usuwane na zewnątrz przez otwór w ścianie, a nie krąży po domu
Fot. 2 – Gniazda odkurzacza centralnego montuje się w ścianach w takich miejscach, by po włożeniu do nich końcówki węża, można było odkurzyć cały dom

DZIAŁANIE ODKURZACZA CENTRALNEGO

Podczas sprzątania za pomocą odkurzacza centralnego podłącza się długi, przeważnie 9-metrowy wąż do jednego z gniazd ssących (Fot. 2), osadzonych w ścianach. Powinny się one znaleźć w takich miejscach, by z każdego z nich można było „obsłużyć” możliwie dużą powierzchnię domu.

Gniazda są połączone z jednostką centralną specjalnymi, plastikowymi rurami, które najczęściej układa się w warstwach podłogi. Rury od poszczególnych gniazd łączy się ze sobą i ich wspólny koniec doprowadza się do miejsca zamontowania jednostki centralnej (Fot. 3 i 4) – najczęściej do garażu lub pomieszczenia technicznego.

Fot. 3 – Gniazda na parterze i piętrze łączy się plastikowymi rurami z jednostką centralną, z której – oddzielną rurą – wyprowadza się zużyte powietrze na zewnątrz domu
Fot. 4 – W domu parterowym rury łączące gniazdka z jednostką centralną prowadzi się w ociepleniu podłogi i po połączeniu wyprowadza się na ścianę w miejscu jej zamontowania

Trasy rur, łączących agregat ssący z gniazdami, powinny być jak najkrótsze i możliwie proste. Przy zmianie kierunku ich prowadzenia należy unikać kątów prostych, by w tych miejscach nie dochodziło później do zatykania rur.

Osadzenie gniazd w ścianach i ułożenie rur należy zrobić najlepiej na etapie wykonania instalacji sanitarnych i grzewczych. Wtedy też rozprowadza się przewody elektryczne, służące do uruchamiania odkurzacza centralnego. Dzięki nim jednostka centralna włącza się bezpośrednio po włożeniu końcówki węża w gniazdo lub – w lepszych modelach – dopiero po naciśnięciu włącznika, znajdującego się w jego rękojeści.

RODZAJE JEDNOSTKI CENTRALNEJ

Jednostki centralne różnią się między sobą konstrukcją i sposobem filtracji zasysanego powietrza. Niezależnie od rodzaju, w każdym agregacie ssącym są dwa separatory zanieczyszczeń – wstępny i wtórny.

W urządzeniach typu split silnik (Fot. 5) oraz separator zanieczyszczeń z cyklonicznym filtrem i zbiornikiem na kurz (Fot. 6) umieszczone są w oddzielnych obudowach. Mają one także dodatkowy filtr do włosów, dzięki któremu nie dochodzi do częstego zatykania się odkurzacza.

Fot. 5 – W jednostkach centralnych typu split silnik zasysający powietrze oddzielony jest od separatora i zbiornika zanieczyszczeń
Fot. 6 – Nad separatorem zanieczyszczeń znajduje się filtr na włosy, a poniżej niego – duży zbiornik na kurz z plastikowym workiem

Innym modelem jednostki centralnej jest odkurzacz cykloniczny, w którym wszystkie elementy znajdują się w jednej obudowie. Charakteryzuje się on jednakową wydajnością, niezależną od ilości kurzu w zbiorniku zanieczyszczeń.

Kompaktową obudowę ma również stosunkowo niedrogi odkurzacz z workiem odwróconym, który pełni rolę filtra wtórnego (wstępnym jest separator cykloniczny). Worek odwrócony, w którym zbiera się drobny kurz, wymaga od czasu do czasu ręcznego czyszczenia.

ODKURZACZ CENTRALNY I WENTYLACJA

Związek odkurzacza z wentylacją w domu wydaje się być raczej luźny. Tymczasem nie chodzi o to, a przynajmniej nie tylko, że w regularnie sprzątanym domu łatwiej o czyste powietrze do oddychania.

Wspomniano wcześniej, że przenośne wersje odkurzacza nie są pod tym względem udanym rozwiązaniem, ponieważ usuwając kurz z jednej strony pomieszczenia, powodują unoszenie się go w drugiej. W dodatku zanim on opadnie na podłogę czy półki z książkami, sprzątanie przenosi się już do innego pokoju.

Niestety odkurzacz centralny w domach z wentylacją naturalną nie jest pod tym względem lepszym rozwiązaniem. Dzięki dużej sile jednostki centralnej zasysa on bowiem powietrze z wnętrza domu i usuwa rurą bezpośrednio na zewnątrz. W chłodnych porach roku, gdy okna są zamknięte, powstaje wtedy w domu podciśnienie. Powoduje ono odwrotny ciąg w przewodach wywiewnych i wciąganie do domu całej ich szkodliwej dla zdrowia domowników zawartości.

Mamy wtedy do czynienia ze skutkami podobnymi do włączenia w takich domach kuchennego okapu, pracującego w trybie wyciągu (zobacz: Kiedy okap w kuchni zakłóca działanie wentylacji?).

Sytuacja jest tutaj jednak o tyle groźniejsza, że silnik odkurzacza centralnego jest bez porównania mocniejszy od tego, który znajduje się w okapie. Z tego powodu odwrotny ciąg w przewodach wywiewnych jest o wiele silniejszy, a więc spowodowane tym szkodliwe zanieczyszczenia powietrza w domu – dużo bardziej intensywne.

Trudno byłoby jednak podczas mroźnej zimy namówić mieszkańców, by uchylali w domu okna wtedy, gdy zamierzają skorzystać z odkurzacza centralnego.

Uwaga! Użycie odkurzacza centralnego w domu, wyposażonym w mechaniczną wentylację nawiewno-wywiewną jest całkowicie bezpieczne. Świeże powietrze z zewnątrz, ogrzane w wymienniku ciepła, jest bowiem stale dostarczane do pomieszczeń kanałami nawiewnymi, a powstałe w trakcie odkurzania podciśnienie – także z tego powodu – nie jest w stanie odwrócić ciągu w przewodach wywiewnych wentylacji mechanicznej.

WIĘCEJ NA TEN TEMAT:

Kiedy okap w kuchni zakłóca działanie wentylacji?

Dlaczego w domu musi być zapewniona stała wymiana powietrza?

Jak samodzielnie skontrolować działanie wentylacji naturalnej?

Zobacz także

Moda na zdrowy i ekologiczny tryb życia dotarła również do nowo projektowanych budynków mieszkalnych. Do łask powracają pokrycia dachowe wykonane z materiałów naturalnych. Nikogo nie dziwi już nowoczesny budynek pokryty drewnianym gontem, łupkiem czy strzechą. Czy w takich domach da się optymalnie doświetlić wnętrza na poddaszu bez utraty walorów architektonicznych wymienionych pokryć dachowych? Badania wykazały, że niedostateczna ilość światła naturalnego w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi może być […]

.
Fot. Vaillant

Jesteśmy coraz bardziej świadomi tego, że zanieczyszczone powietrze, którym oddychamy w domu i poza nim, ma bardzo negatywny wpływ na nasze samopoczucie i zdrowie. Znacznie trudniej przychodzi nam pogodzić się z tym, że to nie tylko poruszające się po drogach samochody, ale także nasze i naszych sąsiadów domy mogą – zwłaszcza zimą – emitować duże ilości szkodliwych pyłów do atmosfery. Tymczasem niestety tak właśnie jest – nie tylko w dużych miastach, ale i w bardzo wielu mniejszych […]

.

W domach niepodpiwniczonych przeciwwilgociowa izolacja podłogi parteru, starannie połączona z izolacją poziomą, ułożoną na ścianach fundamentowych, ma za zadanie odciąć dom od wilgoci gruntowej. By jednak mogła pełnić taką funkcję, powinna być szczelna na całej swojej powierzchni. W większości poprawnie wybudowanych domów izolacja podłogi na gruncie, wykonywana na etapie prac wykończeniowych, jest połączona – na odpowiednio duży zakład – z poziomą izolacją ścian fundamentowych, wykonaną przed przystąpieniem do murowania […]

.

Gęstożebrowe stropy żelbetowe z częściowo prefabrykowanymi belkami muszą być montażowo jedynie podstemplowane na czas wiązania betonu, ułożonego pomiędzy i nad pustakami wypełniającymi. Inaczej jest ze stropami żelbetowymi, wykonywanymi w całości na placu budowy, które wymagają zrobienia pełnego deskowania, nazywanego popularnie szalunkiem. Obecnie deskowania monolitycznych stropów żelbetowych wykonuje się przeważnie z gotowych elementów systemowych – blatów, które układa się na różnej długości belkach, podpartych stemplami […]

.