Czy warto budować piwnice?

Obecnie domy jednorodzinne buduje się przeważnie bez podpiwniczenia. Zdarzają się jednak tacy inwestorzy, którzy decydują się na budowę domu z piwnicami. Gdy ich zapytać: – Po co im piwnica?, najczęściej odpowiadają: – Jak to, po co? Tutaj w okolicy wszyscy budują domy z piwnicami!

Jeszcze trzydzieści lat temu bardzo często budowano domy podpiwniczone. Teraz jednak trudno zrozumieć, skąd takie decyzje. Należy mieć nadzieję, że ten spotykany tu i ówdzie powrót piwnic to tylko jakaś chwilowa moda.

W końcu obecnie żaden system grzewczy nie wymaga umieszczenia kotłowni poniżej parteru, ponieważ transport gorącej wody do grzejników odbywa się teraz nie grawitacyjnie, lecz za pomocą pompy. Dotyczy to także współczesnych kotłów na paliwa stałe, które funkcjonują bardzo dobrze również w kotłowni, usytuowanej w poziomie parteru.

Nikt też już chyba nie kupuje kilku worków ziemniaków, by przechować je w piwnicy na zimę. To samo dotyczy słoików z domowymi przetworami.

Jednak to nie z tych powodów można mieć zastrzeżenia do budowania piwnic. Ważniejsze są doświadczenia osób z różnych stron Polski, u których od pewnego czasu stoi woda w piwnicy. Są tym zaskoczeni, bo nie mieszkają na terenach zalewowych, a do najbliższej rzeki jest daleko.

Ich domy mają przeważnie po kilkadziesiąt lat i przez prawie cały ten czas piwnice w nich były suche (Rys. 1). Aż tu nagle kilka lat temu pojawiła się w nich wilgoć, a teraz – woda. To samo stało się u ich sąsiadów.

Takie sytuacje obserwujemy w ostatnich latach często. Za sprawą zmian klimatycznych i w Polsce trafiają się teraz okresy intensywnych deszczy, które są przyczyną wylewania rzek. Podtopienia dotykają jednak również tych, którzy wcale nie mieszkają w ich pobliżu. Wystarczy niedostrzegane na co dzień obniżenie terenu, by kilkudniowa ulewa wypełniła je wodą i zalała piwnice.

Niekiedy do pojawienia się wilgoci w suchych przez dziesięciolecia piwnicach wystarczy podniesienie się poziomu wód gruntowych w okolicy (Rys. 2). Powody takich zmian mogą być różne. Czasem może to być pobliska budowa tunelu pod drogą szybkiego ruchu lub dużego apartamentowca z wielopoziomowymi podziemnymi garażami.

Rys. 1 – Dopóki poziom wód gruntowych jest dużo poniżej fundamentów to nawet przy okresowych jego wahaniach piwnicom nic nie grozi
Rys. 2 – Jeśli piwnice zostały zalane z powodu podniesienia się w okolicy poziomu wód gruntowych, trudno coś sensownego zrobić, by znowu były suche

OSTROŻNIE Z POMPOWANIEM WODY

Najgorsze w tym wszystkim jest jednak to, że dla właścicieli zalanych piwnic trudno o dobre rady. Pół biedy, jeśli w piwnicy jest szczelna izolacja podłogi, starannie połączona z izolacją na ławach fundamentowych (Fot. 1), a woda do piwnicy wlała się przez okienka. Wystarczy bowiem wypompować wodę i poczekać aż piwnice wyschną.

Gdy jednak powodem pojawienia się wody w piwnicy było podniesienie się poziomu wód gruntowych na działce, a drogą jej migracji – nieszczelności izolacji przeciwwilgociowej podłogi (co jest niestety powszechnym zjawiskiem), to mamy problem. Wypompowywanie wody z takich piwnic jest nie tylko nieskuteczne (bo jeśli izolacja podłogi jest nieszczelna lub jej po prostu nie ma – woda z zewnątrz będzie stale napływać), ale takie działanie może też skończyć się podmyciem fundamentów (Rys. 3), co grozi popękaniem ścian, a w skrajnych sytuacjach – nawet awarią całego budynku.

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 1 – Piwnica będzie szczelna tylko wtedy, gdy – wykonana na jej ławach – izolacja pozioma z papy asfaltowej, zostanie szczelnie połączona na odpowiednio duże zakłady z izolacjami przeciwwodnymi jej ścian i podłogi
Rys. 3 – Jeśli woda dostała się do piwnicy przez nieszczelności w jej podłodze, to przy jej wypompowywaniu będą wymywane drobne cząstki gruntu spod ław fundamentowych co może skończyć się ich nierównomiernym osiadaniem, a nawet katastrofą budowlaną

Z kolei czasowe obniżenie zwierciadła wody gruntowej, a następnie wykonanie nowej szczelnej i trwałej izolacji przeciwwodnej to koszt często znacznie przewyższający wartość całego, zwykle już wiekowego domu.

CO ROBIĆ?

Są dwie możliwości – albo czekać, że klimat się poprawi i woda gruntowa sama opadnie poniżej fundamentów, albo… zasypać piwnicę piaskiem, co wbrew pozorom nie jest wcale absurdalnym czy nieracjonalnym rozwiązaniem.

Oczywiście, że nie są to rady, które można przyjąć z wdzięcznością. Ale ponieważ wykonanie trwale szczelnych piwnic w nowo budowanym domu (Fot. 2) jest też kosztowne i trudne technicznie, dlatego wszystkim nowo budującym radzimy, by zrezygnowali z tego pomysłu.

Fot. archiwum Czytelnika
Fot. 2 – Nawet w nowo budowanym domu wykonanie szczelnych piwnic nie jest sprawą łatwą

Uwaga! Dla wszystkich, którzy obawiają się promieniotwórczego radonu jest jeszcze dodatkowa zaleta domu bez piwnic: pozioma izolacja przeciwwilgociowa podłogi na gruncie, dociśnięta wylewką betonową, doskonale chroni go przed przenikaniem tego rakotwórczego gazu do wnętrza domu.

WIĘCEJ NA TEN TEMAT:

Dlaczego nie należy zostawiać nieocieplonych ścian piwnic?

Jak się zabezpieczyć przed radonem z gruntu?

Czy da się zrobić piwnice bez izolacji przeciwwodnych?

Kiedy poziom wód gruntowych na działce można uważać za wysoki?

Jak powinno się ocieplać tradycyjne fundamenty domu niepodpiwniczonego?

Zobacz także

Współczesne okna ścienne, podobnie jak dachowe, mają bardzo dobrą izolacyjność i chronią wnętrza domu nie tylko przed zimnem i zacinającym deszczem, ale także przed silnymi podmuchami wiatru. Dotyczy to jednak tylko tych okien, które zostały poprawnie zamontowane i w żadnym miejscu styku ich ościeżnicy z otworem w ścianie nie ma nawet niewielkiej nieszczelności. Gdy okna ścienne mają standardowe wielkości, to zwykle nie ma problemów z ich szczelnością – zwłaszcza jeśli montażem zajmowała się […]

.

Gdy ganek wejściowy jest wysunięty z bryły budynku, to zazwyczaj wykonuje się nad nim daszek nawiązujący wyglądem do dachu przykrywającego cały dom. Dotyczy to nie tylko kąta nachylenia połaci oraz rodzaju pokrycia, ale także wielkości wysunięcia jego okapów. Czasem jednak takie dachowe powtórzenia – z pewnością słuszne z architektonicznego punktu widzenia – mogą okazać się kłopotliwe w realizacji. Tak właśnie było z daszkiem, wykonanym nad niezbyt dużym, wejściowym gankiem (Fot. 1). Przykrywał […]

.
Fot. Ytong Xella

Domy ze ścianami jednowarstwowymi, wykonanymi z bloczków betonu komórkowego Ytong Energo i Ytong Energo+, nie tylko buduje się krócej niż budynki, w których ściany zewnętrzne są dwuwarstwowe. Szybciej też pozbywają się one wilgoci technologicznej – zarówno tej znajdującej się w ścianach, jak i w żelbetowych stropach i schodach, a także w tynkach i wylewkach podłogowych. Szybsze wysychanie świeżo wybudowanych domów ze ścianami jednowarstwowymi ma bezpośredni związek z tym, że na żadnym etapie budowy nie są […]

.

Wydawałoby się, że odpowiedź na postawione pytanie jest oczywista: skoro dom jest tylko parterowy, to po co robić w nim ciężki strop żelbetowy, skoro można przykryć go drewnianym dachem z poziomymi belkami, do których da się zamocować sufit. Tymczasem w wielu murowanych domach parterowych są stropy żelbetowe. Zwykle jest to decyzja projektanta, ale czasem zamiana stropu drewnianego na żelbetowy bywa inicjatywą inwestorów (Fot. 1). Fot. 1 – W projekcie ten dom […]

.