Czy lepiej ogrzewać dom grzejnikami czy podłogówką?

Grzejniki to tradycyjny sposób ogrzewania domów i mieszkań, w których ciepło dostarczane jest centralnie. Obecnie w coraz większej liczbie domów jednorodzinnych grzejniki zastąpiło wodne ogrzewanie podłogowe, nazywane popularnie „podłogówką”. Jest ono instalowane nie tylko na parterze, ale również na piętrze lub poddaszu, czyli tam, gdzie zwykle zlokalizowane są sypialnie.

Podstawowa różnica pomiędzy tymi dwoma sposobami ogrzewania wynika przede wszystkim z wielkości ich powierzchni grzejnej, a rosnąca popularność ogrzewania podłogowego jest najlepszym dowodem na to, że musi mieć ono więcej zalet i mniej wad niż grzejniki.

Ogrzewanie podłogowe (Fot. 1) – podobnie jak ścienne i sufitowe – zaliczane jest do ogrzewania płaszczyznowego. Dzięki dużej powierzchni grzejnej do utrzymania komfortowej temperatury – nawet podczas mroźnej zimy – podłogi w domu muszą być ledwie ciepłe. Dlatego ten rodzaj ogrzewania nazywany jest niskotemperaturowym.

Gdyby w takich samych warunkach pogodowych dom był ogrzewany grzejnikami (Fot. 2), to musiałyby być one bardzo gorące, co odbijałoby się zarówno na komforcie mieszkańców, jak i na wielkości wydatków ponoszonych na ogrzewanie budynku.

Fot. 1 – Ogrzewanie podłogowe to pętle cienkich rur, wypełnionych wodą i zatopionych w wylewce betonowej, do których ciepło dostarcza kocioł grzewczy lub pompa ciepła
Fot. 2 – Grzejnik ma znacznie mniejszą powierzchnię niż podłoga, dlatego musi być zasilany w wodę o dużo wyższej temperaturze niż ta, która płynie do „podłogówki”

SPOSOBY OGRZEWANIA DOMU

Grzejniki ogrzewają pomieszczenia przez konwekcję. Oznacza to, że ogrzane przez nie powietrze unosi się najpierw do góry, a następnie – opływając pomieszczenie – powraca do nich wychłodzone. Dlatego przy ogrzewaniu grzejnikowym najcieplej jest pod sufitem, a najchłodniej – przy podłodze.

Kiedyś grzejniki były montowane przede wszystkim pod oknami (Fot. 3), więc zimą ogrzewały świeże powietrze, które przez nie napływało do wnętrza.

Dzięki temu mieszkańcy nie odczuwali chłodu w pobliżu okien podczas wymiany powietrza w domu. Przy obecnej modzie na duże okna, grzejniki „powędrowały” na boczne ściany (Fot. 4), co niewątpliwie zaburzyło ten korzystny proces ogrzewania i wentylacji pomieszczeń. Zimne powietrze, napływające przez nawiewniki okienne, spływa teraz bezpośrednio na podłogę.

Fot. Sylwia Rudolf
Fot. 3 – Kiedyś grzejniki montowano przede wszystkim pod oknami
Fot. 4 – Przy oknie zajmującym całą ścianę, od podłogi do sufitu, grzejnik najczęściej zawieszany jest z jego boku

Takich problemów nie ma przy „podłogówce”, która przekazuje ciepło do pomieszczenia głównie przez promieniowanie cieplne, praktycznie nie wywołując ruchu powietrza. Przy ogrzewaniu podłogowym rozkład temperatury jest mniej więcej stały na całej wysokości pomieszczenia.

Jedynie przy samej podłodze jest trochę cieplej, co z wielu względów jest korzystne, ponieważ człowiek odczuwa temperaturę przede wszystkim stopami. Dlatego w pomieszczeniach z ogrzewaniem podłogowym można – bez obniżania komfortu cieplnego domowników – utrzymywać temperaturę mniej więcej o 2°C niższą niż gdy są w nich grzejniki.

WSPÓŁPRACA Z URZĄDZENIAMI GRZEWCZYMI

Nie ma zwykle problemów z zasilaniem grzejników w ciepło, gdy urządzeniami grzewczymi są starsze modele kotłów na gaz, olej czy paliwa stałe. Trzeba jednak pamiętać, że nie są one tak sprawne (i przyjazne dla środowiska) jak nowoczesne kotły kondensacyjne czy pompy ciepła, więc koszty ogrzewania nimi domu będą znaczne.

W przeciwieństwie do grzejników, niskotemperaturowe ogrzewanie podłogowe bardzo dobrze współpracuje z kotłem kondensacyjnym, który przy „podłogówce” uzyskuje swoją najwyższą sprawność. Gdy ma dostarczać do grzejników wodę o temperaturze przekraczającej 55°C, to jego sprawność wyraźnie spada, głównie dlatego, że wtedy w kotle nie dochodzi do kondensacji pary wodnej.

Podobnie jest z pompą ciepła, zarówno gruntową, jak i powietrzną. Bardzo dobrze poradzi sobie ona z dostarczeniem ciepła do instalacji podłogowej, natomiast będzie miała problemy, gdy będą to grzejniki.

Jak z tego widać, najniższe koszty ogrzewania będą wtedy, gdy ogrzewanie podłogowe zrobimy w całym domu, a więc w domach piętrowych i z użytkowym poddaszem – nie tylko na parterze (Fot. 5), ale i na poddaszu (Fot. 6).

Fot. 5 – Przyjęło się – błędnie – uważać, że miejscem dla ogrzewania podłogowego jest tylko parter domu
Fot. 6 – Tymczasem instalację ogrzewania podłogowego można bez żadnych obaw zrobić także na piętrze

KOSZT INSTALACJI

Uważa się, że sama instalacja grzewcza (bez źródła ciepła) jest przy „podłogówce” trochę droższa od tej z grzejnikami. Będzie tak z pewnością, gdy dom ogrzewany jest kotłem na paliwa stałe, bo wtedy instalacja z grzejnikami jest mniej skomplikowana, a przez to – tańsza.

Przeważnie jednak koszt wykonania instalacji ogrzewania podłogowego i montażu grzejników jest podobny. Oczywiście pod warunkiem, że inwestorzy nie zechcą mieć w domu designerskich grzejników, z których jeden może kosztować nawet kilka tysięcy złotych.

Warto też zdawać sobie sprawę, że najdroższy inwestycyjnie jest wariant mieszany – na przykład na parterze „podłogówka”, a na piętrze – grzejniki. Dlatego ze względów ekonomicznych warto wybrać jedno z tych rozwiązań i zastosować je w całym domu.

Przy czym nie należy się obawiać zastosowania „podłogówki” na piętrze (Fot. 7) – ze względu na dodatkowe obciążenie stropu. Wylewka betonowa na ogrzewaniu podłogowym (Fot. 8) ma tam zwykle grubość niewiele większą niż wtedy, gdy w warstwach izolacji akustycznej ukryte są rury, doprowadzające ciepło do znajdujących się tam grzejników.

Fot. 7 – Przy montażu instalacji ogrzewania podłogowego na piętrze wylewka betonowa jest niewiele grubsza niż przy grzejnikach
Fot. 8 – Na piętrze akumulatorem ciepła jest także żelbetowy strop, więc wylewka ogrzewania podłogowego może mieć mniejszą grubość niż na parterze

KOSZT OGRZEWANIA DOMU

Pod względem kosztów eksploatacyjnych ogrzewanie domu za pomocą „ciepłej podłogi” jest znacznie tańsze niż grzejnikami. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy ciepło do niej dostarcza kocioł kondensacyjny lub pompa ciepła.

ZDROWIE I SAMOPOCZUCIE MIESZKAŃCÓW

Ogrzewanie podłogowe nie powoduje – jak to ma miejsce przy grzejnikach – unoszenia się w powietrzu kurzu, który podrażnia drogi oddechowe domowników. Jest zatem przyjazne także dla alergików. Już choćby z tego powodu jest ono rozwiązaniem dużo korzystniejszym dla mieszkańców niż grzejniki.

Ważne też, że od ogrzewania podłogowego nie puchną nogi. Nie utrudnia ono też spania, dlatego bardzo dobrze sprawdza się ono nie tylko w salonie, kuchni i łazienkach, ale także w sypialniach (zobacz: Czy ogrzewanie podłogowe może być szkodliwe dla domowników?).

ARANŻACJA WNĘTRZ

Gdy w domu nie ma grzejników, z pewnością łatwiej jest urządzić jego wnętrza. Nie ma też problemów z rozmieszczaniem mebli na „ciepłej podłodze”, ale lepiej, żeby stały one na nóżkach i nie ograniczały przepływu ciepła z podłogi do pomieszczenia.

Nie będzie natomiast pożytku z instalacji ogrzewania podłogowego, ułożonej pod kuchenną wyspą (Fot. 9) i stojącymi w kuchni szafkami, więc po prostu w tych miejscach nie układa się rur grzejnych. Dotyczy to także tych miejsc w łazienkach, w których stać będą wanna lub brodzik (Fot. 10).

Fot. 9 – W kuchni pętli grzejnych nie układa się pod wyspą i szafkami stojącymi
Fot. 10 – Podobnie w łazience pętli grzejnych nie układa się pod wanną i brodzikiem

RODZAJ PODŁÓG

Przy grzejnikach nie ma oczywiście znaczenia, jakie będą podłogi w poszczególnych pomieszczeniach. Ale również przy ogrzewaniu podłogowym rodzaj posadzki nie jest ograniczony, choć najlepiej sprawdzają się oczywiście posadzki ceramiczne i kamienne, czyli wykonane z materiałów, które łatwo przewodzą ciepło.

Jednak zwolennicy innych rodzajów podłóg nie będą musieli się ograniczać – ważne jedynie by wybrali te produkty, które są przeznaczone na ogrzewanie podłogowe (są one specjalnie oznakowane). Mogą to być nie tylko deski, parkiet czy panele, ale także wykładziny dywanowe. Ważne jedynie, by na ogrzewanych podłogach nie rozkładać grubych, puszystych dywanów.

STEROWANIE OGRZEWANIEM

Natura ogrzewania podłogowego jest taka, że betonowa (lub anhydrytowa) wylewka, w której znajdują się przewody z ciepłą wodą, nagrzewa się powoli, ale też wolno stygnie. Dlatego trudniej jest nim sterować niż grzejnikami, które mają stosunkowo małą pojemność wodną.

Jednak dzięki zastosowaniu nowoczesnej automatyki pogodowej i pokojowej, która steruje pracą kotła grzewczego lub pompy ciepła, w domu z ogrzewaniem podłogowym da się bez problemów osiągnąć taki sam komfort cieplny jak przy grzejnikach.

CHŁODZENIE DOMU

Instalację ogrzewania podłogowego, do której ciepło dostarcza pompa ciepła, można też wykorzystać do chłodzenia domu tanim kosztem. Wystarczy jedynie, że pompa będzie pracować w odwrotnym kierunku, czyli zabierać ciepło z domu i oddawać go do dolnego źródła – gruntu lub powietrza. Takiej funkcji na pewno nie zapewnią grzejniki, więc w tym zakresie „podłogówka” nie ma konkurencji.

WIĘCEJ NA TEN TEMAT:

Czy ogrzewanie podłogowe może być szkodliwe dla domowników?

Czy ogrzewanie podłogowe w całym domu to dobre rozwiązanie?

Czy wodne ogrzewanie sufitowe to dobre rozwiązanie?

Czy na ogrzewaniu podłogowym można postawić meble lub szafki kuchenne?

Jak dogrzewać łazienkę w domu z ogrzewaniem podłogowym?

Czy pod prysznicem bez brodzika można zrobić ogrzewanie podłogowe?

Czy warto zrobić ogrzewanie podłogowe w płycie fundamentowej?

Zobacz także

Okna w domach są przeważnie prostokątne lub kwadratowe. Stosunkowo rzadko zdarzają się przeszklenia okrągłe lub półokrągłe. Gdy jednak w projekcie domu przewidziano takie okna, to okazuje się, że nie jest łatwo zrobić na nie otwory w ścianach zewnętrznych. Wyjątkiem są ściany jednowarstwowe z betonu komórkowego, w których wykonanie nieprostokątnych otworów okiennych nie jest wcale kłopotliwe. Okna okrągłe znów wracają do łask. Popularne były szczególnie w międzywojniu, kiedy domy budowano w stylu […]

.

Stolarka okienna dobrej jakości będzie nam służyć przez wiele lat, dlatego jej wybór nie powinien być przypadkowy. Energooszczędne i wysokiej jakości okna dachowe nie tylko zapewnią nam komfort na lata – wpuszczą do pomieszczenia więcej światła czy zapewnią optymalną wentylację – ale też pomogą zmniejszyć rachunki. Jednocześnie mogą one znacząco podnieść standard mieszkania czy domu. Duża ilość światła dziennego ma bardzo istotny wpływ na zdrowie, produktywność […]

.

Polska należy raczej do tych krajów, w których domy jednorodzinne muszą być ogrodzone, jeśli ich właściciele nie chcą, by osoby postronne wchodziły nieproszone na teren ich działki. Ten szczególny brak poszanowania dla cudzej własności sprawia, że praktycznie wszystkie posesje są u nas oddzielone – nie tylko od drogi publicznej, ale i od bezpośrednich sąsiadów – raczej większymi niż mniejszymi płotami. Pół biedy, jeśli są to ogrodzenia ażurowe, które jedynie wyznaczają […]

.

Prace wykończeniowe na poddaszu oddziela od krycia dachu zwykle co najmniej kilka miesięcy, a czasem nawet ponad rok. Wydawać by się więc mogło, że poczynania dekarza na dachu naszego domu nie mogą mieć wpływu na to, czy wnęki okien dachowych zostaną w nim wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, czy też nie. A jednak czasem tak jest… Generalna zasada wykonywania wnęk z płyt g-k wokół okien dachowych jest taka, że ich dolna powierzchnia […]

.