Czy drewno z sinizną nadaje się na więźbę dachową?
23 stycznia 2023

Bywa, że część przywiezionego na budowę drewna, przeznaczonego na więźbę dachową, ma wyraźne oznaki sinizny. Najczęściej ma ona postać różnej wielkości plam i smug o barwie od szarej do czarnej i bywa widoczna nie tylko na świeżo przetartych belkach i krawędziakach, ale nawet na tych, które zostały powierzchniowo zaimpregnowane. Takie drewno nie wygląda ładnie, nic więc dziwnego, że inwestorzy nie chcą się zgodzić, by w ich budowanym domu konstrukcję dachu wykonać z takich zasinionych elementów.

Zasinienie, wywołane przez różnego rodzaju grzyby, dotyczy szczególnie elementów z drewna sosnowego, a więc takich, z których w domach murowanych prawie zawsze wykonuje się więźby dachowe (Fot. 1). Choć ocenia się, że sinizna nie obniża parametrów konstrukcyjnych drewna, braku zgody inwestorów na zastosowanie zaatakowanych przez nią elementów w swoim nowym domu, nie należy tłumaczyć jedynie aspektami estetycznymi.

Fot. 1 – W domach murowanych więźby dachów stromych buduje się najczęściej z pojedynczych elementów, wykonanych z drewna sosnowego

Wystarczającym powodem niechęci do takiego drewna może być to, że wydając duże pieniądze na budowę swojego domu, nikt nie chce, by zostały w niego wbudowane zagrzybione elementy. Dlatego nie przekonują go zapewnienia, że sinizna (Fot. 2 i 3) nie ma zauważalnego wpływu na wytrzymałość drewna, a zatem nie obniża bezpieczeństwa wykonanych z niego konstrukcji.

Fot. Archiwum Czytelnika
Fot. 2 – Sinizna ma postać różnego rodzaju smug o barwie od szarej do czarnej
Fot. Archiwum Czytelnika
Fot. 3 – Uważa się, że sinizna nie obniża parametrów konstrukcyjnych drewna

Sinizna dotyka drewna o dużej wilgotności, zazwyczaj wyraźnie większej niż 20%, a z takiego wilgotnego drewna nie powinno się wykonywać więźby dachowej. Podczas jego wysychania – już w gotowej więźbie dachowej – osłabieniu ulegają bowiem połączenia jej elementów, co może negatywnie odbijać się na nośności całego dachu. Dotyczy to zwłaszcza najbardziej popularnych więźb krokwiowo-jętkowych, w których od solidnego połączenia jętek z krokwiami oraz murłat ze ścianami kolankowymi zależy stabilność całej konstrukcji dachowej.

Zobacz: Dlaczego nie należy używać mokrego drewna do zrobienia więźby dachowej?

Najlepszym dowodem związku dużej wilgotności drewna i sinizny jest to, że praktycznie nie występuje ona w elementach drewnianych, z których wykonuje się konstrukcję domów, budowanych w technologii lekkiego szkieletu drewnianego, nazywanej kanadyjską. Dotyczy to również prefabrykowanych więźb dachowych, stanowiących czasem także konstrukcję dachów domów murowanych (Fot. 4). Jest tak dlatego, że używane do ich produkcji drewno jest wcześniej suszone komorowo, a także czterostronnie strugane i ma sfazowane krawędzie. Dzięki temu praktycznie nie zdarza się, by było ono dotknięte sinicą.

Zobacz: Jak poprawnie powinien być zbudowany dach „kanadyjczyka”?

Fot. 4 – Oznak sinizny raczej nie spotyka się na prefabrykowanych wiązarach dachowych, wyprodukowanych z suszonego komorowo drewna

Zasinienie drewna na budowie

Bywa, że elementy drewniane, które w tartaku lub składzie budowlanym nie miały oznak sinizny, dostają jej już na placu budowy. Zwykle jest tak wtedy, gdy drewno – z powodu niewłaściwego przechowywania na budowie – nie ma odpowiednich warunków do wysychania i przy ciepłej pogodzie bardzo szybko zaczyna sinieć.

Dlatego – zwłaszcza jeśli elementy drewniane zostały przywiezione na budowę na długo przed przystąpieniem do montażu więźby dachowej – należy zadbać o to, by miały dobre warunki do pozbywania się wilgoci i nie ulegały przy tym zwichrowaniu. Jest to ważne, ponieważ jeśli takie drewno pokryje się sinizną, której wcześniej nie miało, to niestety nie da się go reklamować.

Nie oznacza to jednak, że jeśli drewno zasiniało na budowie, to musimy z niego w takim stanie wykonywać więźbę dachową. Są bowiem łatwo dostępne środki chemiczne, zazwyczaj na bazie chloru, dzięki którym zasinione elementy drewniane – po pomalowaniu pędzlem – odzyskują swoją naturalną barwę. Najlepiej jest to oczywiście zrobić przed przystąpieniem do montażu więźby dachowej i usunąć zasinienia z pojedynczych elementów jeszcze wtedy, gdy są składowane na placu budowy.

Da się wprawdzie usunąć zasinienie z drewna, gdy więźba jest już gotowa, jednak taki zabieg jest znacznie trudniejszy do przeprowadzenia, a poza tym niektóre fragmenty jej elementów nie będą już dostępne. Gdy jednak zasinienie dotyczy jedynie desek, z których wykonano sztywne poszycie dachu (Fot. 5), to da się to w miarę łatwo zrobić. Przy okazji można spróbować usunąć także objawy zasinienia z widocznych fragmentów krokwi, jętek i murłat (Fot. 6).

Uwaga! Proces usuwania sinizny z drewna za pomocą preparatów chemicznych powinien być przeprowadzony z zachowaniem wszystkich środków ostrożności, zalecanych przez ich producenta.

Fot. Archiwum Czytelnika
Fot. 5 – Zdarza się, że podczas nieobecności inwestora na budowie, więźba dachowa została wykonana z elementów dotkniętych sinizną
Fot. Archiwum Czytelnika
Fot. 6 – Z powierzchni zasinionych elementów więźby dachowej da się usunąć siniznę za pomocą specjalistycznych środków chemicznych

Bez sinizny

Jak z tego widać usuwanie sinizny z drewna nie jest zajęciem łatwym i bezpiecznym. Lepiej więc zadbać o to, by dostarczone na budowę elementy drewniane nie były narażone na zasinienie oraz zachowały swój kształt i naturalny wygląd. Dotyczy to zwłaszcza desek, z których ma być wykonane później sztywne poszycie dachu. Mają one stosunkowo mały – w porównaniu z belkami czy krawędziakami – przekrój poprzeczny, więc gdy nie mają warunków do wysychania, łatwo zarażają się sinizną. Dlatego dobrze je od razu po przywiezieniu z tartaku lub składu ułożyć pod zadaszeniem – przedzielając warstwy przekładkami (Fot. 7).

Fot. 7 – Jeśli zaraz po przywiezieniu elementy drewniane będą właściwie składowane na budowie, to jest duża szansa, że nie pojawi się na nich sinizna
Zobacz także
Kominek najczęściej ogrzewa jedynie pomieszczenie, w którym stoi. Zazwyczaj jest to pokój dzienny. Istnieje...
Szeroko rozumiana energooszczędność powoli staje się budowlanym standardem, a inwestorom zależy na świadomym...
Fot. FOCUS-KOPERFAM
Do spalania drewna kominki potrzebują dużych ilości powietrza. Najwięcej zużywają go oczywiście kominki tradycyjne z...
Urządzasz łazienkę? Pamiętaj, że oprócz kafli, miski WC, wanny czy brodzika, potrzebujesz także dodatków. Akcesoria...