Czy do wykonania ocieplenia ścian niezbędne są listwy startowe?
24 czerwca 2021

Przyjęło się uważać, że wykonywanie ocieplenia ścian dwuwarstwowych powinno zawsze rozpoczynać się od montażu aluminiowych listew startowych, o szerokości równej jego grubości. Przy czym nie miało znaczenia, czy izolacja termiczna ścian miała być wykonana z płyt styropianowych, czy wełny mineralnej. Tymczasem obecnie coraz częściej wykonawcy rezygnują z montażu listew startowych, uważając nawet, że – ze względu na znaczną rozszerzalność termiczną – mogą być one podczas upalnego lata powodem zarysowań i pęknięć tynku cienkowarstwowego.

Poziomo zamocowane do ścian parteru aluminiowe listwy startowe (Fot. 1) z pewnością ułatwiają przyklejanie płyt ocieplenia i chronią ich dolną, zewnętrzną krawędź przed mechanicznymi uszkodzeniami. Ich zadaniem jest też uniemożliwienie małym gryzoniom niszczenia – zwłaszcza styropianowej – izolacji termicznej i zakładania w niej gniazd.

Fot. 1 – Listwy startowe mają zawsze szerokość równą grubości ocieplenia i po wypoziomowaniu są przykręcane do murowanej warstwy ścian parteru

Takie listwy, stosowanie których zalecano szczególnie w czasach, gdy przepisy budowlane nie wymagały solidnego ocieplania ścian fundamentowych, montowano pod ociepleniem ścian, wykonanym zarówno pod płytami styropianowymi, jak i z wełny mineralnej (Fot. 2 i 3).

Fot. 2 – Na tej samej listwie startowej wykonane jest ocieplenie ścian ze styropianu i z wełny mineralnej
Fot. 3 – Ocieplenie z wełny mineralnej zastosowano pod detalem elewacyjnym, wykonanym z listew drewnianych

Rzecz w tym, że obecnie izolację termiczną ścian parteru układa się praktycznie zawsze na płytach twardego polistyrenu ekstrudowanego, którymi ociepla się z zasady ściany fundamentowe (Fot. 4). W dodatku – w poprawnie wybudowanym domu – jest on od góry przykryty asfaltową papą termozgrzewalną, będącą wysuniętym na zewnątrz fragmentem poziomej izolacji przeciwwilgociowej ścian fundamentowych (zobacz: Z czego i jak zrobić poziomą izolację ścian fundamentowych?).

Płyty ocieplenia ścian parteru mają więc – nawet bez aluminiowych listew startowych – dobre warunki do podparcia podczas ich układania (Fot. 5). Tym bardziej, że wykonana z nich elewacja domu jest przeważnie – jedynie o kilka centymetrów – wysunięta na zewnątrz z lica ocieplonych fundamentów.

Fot. 4 – Gdy zaczęto izolować termicznie także ściany fundamentowe, przyklejone do nich płyty polistyrenu ekstrudowanego utworzyły mocną podporę pod ocieplenie ścian parteru
Fot. 5 – Pionowa izolacja ścian fundamentowych, wraz z wysuniętą na nią poziomą izolacją ścian fundamentowych, wykonaną z papy asfaltowej, bardzo dobrze zastępuje listwy startowe

Oznacza to, że dolna krawędź ocieplenia ścian domu jest niewielka i można ją łatwo zabezpieczyć przed uszkodzeniami kształtownikami krawędziowymi (Fot. 6), czyli w taki sam sposób, jak narożne krawędzie elewacji (Fot. 7) lub zewnętrzne krawędzie otworów ściennych i drzwiowych. Służą do tego plastikowe lub aluminiowe kątowniki z bocznymi siatkami, które nakleja się zaprawą na krawędzie ocieplenia przed ułożeniem na nim warstwy zbrojącej.

Fot. 6 – Zamiast listew startowych, przed uszkodzeniami mechanicznymi dolną krawędź elewacji chronią teraz plastikowe lub aluminiowe profile krawędziowe z siatkami
Fot. 7 – Takie same profile z siatkami stosuje się teraz do wzmocnienia zarówno dolnych, jak i narożnych krawędzi elewacji, a także tych, które są wokół otworów okiennych i drzwiowych

Dla rezygnacji z aluminiowych listew startowych nie bez znaczenia jest także to, że papa asfaltowa, znajdująca się pomiędzy warstwami ocieplenia ścian parteru i ścian fundamentowych, lepiej niż one uszczelnia ich styk. Dodatkowo dzięki papie, ułożonej na ścianach fundamentowych i ich ociepleniu, woda spływająca w czasie deszczu po elewacji, nawet jeśli podcieknie pod jej dolną krawędź, nie może przenikać do murowanej warstwy ścian parteru i powodować jej zawilgocenia.

Przy okazji warto zauważyć, że podczas wykonywania elewacji ścian jednowarstwowych, wykańczanych tynkiem cienkowarstwowym i wymurowanych na przykład z bloczków betonu komórkowego, stosuje się wyłącznie profile krawędziowe (Fot. 8). Zastosowanie w nich listew startowych byłoby zresztą nie tylko niecelowe, ale i niemożliwe ze względów technicznych.

Fot. 8 – W elewacjach ścian jednowarstwowych zastosowanie listew startowych byłoby nie tylko zbyteczne, ale i niemożliwe technicznie
Zobacz także
W Polsce większość drewnianych więźb dachowych jest wykonywana przez cieśli z pojedynczych belek...
Przeciwwilgociowe i termiczne izolowanie od strony gruntu ścian piwnic nowego i starego domu praktycznie...
Podobają Ci się kreatywnie urządzone wnętrza, w których widać niebanalne podejście do tematu aranżacji?...
Fot. SOKÓŁKA OKNA I DRZWI
Wraz z nadejściem chłodnej pory roku wielu właścicieli domów i mieszkań ma do wyboru albo marznąć...