Czy do wykonania ocieplenia ścian niezbędne są listwy startowe?
24 czerwca 2021

Przyjęło się uważać, że wykonywanie ocieplenia ścian dwuwarstwowych powinno zawsze rozpoczynać się od montażu aluminiowych listew startowych, o szerokości równej jego grubości. Przy czym nie miało znaczenia, czy izolacja termiczna ścian miała być wykonana z płyt styropianowych, czy wełny mineralnej. Tymczasem obecnie coraz częściej wykonawcy rezygnują z montażu listew startowych, uważając nawet, że – ze względu na znaczną rozszerzalność termiczną – mogą być one podczas upalnego lata powodem zarysowań i pęknięć tynku cienkowarstwowego.

Poziomo zamocowane do ścian parteru aluminiowe listwy startowe (Fot. 1) z pewnością ułatwiają przyklejanie płyt ocieplenia i chronią ich dolną, zewnętrzną krawędź przed mechanicznymi uszkodzeniami. Ich zadaniem jest też uniemożliwienie małym gryzoniom niszczenia – zwłaszcza styropianowej – izolacji termicznej i zakładania w niej gniazd.

Fot. 1 – Listwy startowe mają zawsze szerokość równą grubości ocieplenia i po wypoziomowaniu są przykręcane do murowanej warstwy ścian parteru

Takie listwy, stosowanie których zalecano szczególnie w czasach, gdy przepisy budowlane nie wymagały solidnego ocieplania ścian fundamentowych, montowano pod ociepleniem ścian, wykonanym zarówno pod płytami styropianowymi, jak i z wełny mineralnej (Fot. 2 i 3).

Fot. 2 – Na tej samej listwie startowej wykonane jest ocieplenie ścian ze styropianu i z wełny mineralnej
Fot. 3 – Ocieplenie z wełny mineralnej zastosowano pod detalem elewacyjnym, wykonanym z listew drewnianych

Rzecz w tym, że obecnie izolację termiczną ścian parteru układa się praktycznie zawsze na płytach twardego polistyrenu ekstrudowanego, którymi ociepla się z zasady ściany fundamentowe (Fot. 4). W dodatku – w poprawnie wybudowanym domu – jest on od góry przykryty asfaltową papą termozgrzewalną, będącą wysuniętym na zewnątrz fragmentem poziomej izolacji przeciwwilgociowej ścian fundamentowych (zobacz: Z czego i jak zrobić poziomą izolację ścian fundamentowych?).

Płyty ocieplenia ścian parteru mają więc – nawet bez aluminiowych listew startowych – dobre warunki do podparcia podczas ich układania (Fot. 5). Tym bardziej, że wykonana z nich elewacja domu jest przeważnie – jedynie o kilka centymetrów – wysunięta na zewnątrz z lica ocieplonych fundamentów.

Fot. 4 – Gdy zaczęto izolować termicznie także ściany fundamentowe, przyklejone do nich płyty polistyrenu ekstrudowanego utworzyły mocną podporę pod ocieplenie ścian parteru
Fot. 5 – Pionowa izolacja ścian fundamentowych, wraz z wysuniętą na nią poziomą izolacją ścian fundamentowych, wykonaną z papy asfaltowej, bardzo dobrze zastępuje listwy startowe

Oznacza to, że dolna krawędź ocieplenia ścian domu jest niewielka i można ją łatwo zabezpieczyć przed uszkodzeniami kształtownikami krawędziowymi (Fot. 6), czyli w taki sam sposób, jak narożne krawędzie elewacji (Fot. 7) lub zewnętrzne krawędzie otworów ściennych i drzwiowych. Służą do tego plastikowe lub aluminiowe kątowniki z bocznymi siatkami, które nakleja się zaprawą na krawędzie ocieplenia przed ułożeniem na nim warstwy zbrojącej.

Fot. 6 – Zamiast listew startowych, przed uszkodzeniami mechanicznymi dolną krawędź elewacji chronią teraz plastikowe lub aluminiowe profile krawędziowe z siatkami
Fot. 7 – Takie same profile z siatkami stosuje się teraz do wzmocnienia zarówno dolnych, jak i narożnych krawędzi elewacji, a także tych, które są wokół otworów okiennych i drzwiowych

Dla rezygnacji z aluminiowych listew startowych nie bez znaczenia jest także to, że papa asfaltowa, znajdująca się pomiędzy warstwami ocieplenia ścian parteru i ścian fundamentowych, lepiej niż one uszczelnia ich styk. Dodatkowo dzięki papie, ułożonej na ścianach fundamentowych i ich ociepleniu, woda spływająca w czasie deszczu po elewacji, nawet jeśli podcieknie pod jej dolną krawędź, nie może przenikać do murowanej warstwy ścian parteru i powodować jej zawilgocenia.

Przy okazji warto zauważyć, że podczas wykonywania elewacji ścian jednowarstwowych, wykańczanych tynkiem cienkowarstwowym i wymurowanych na przykład z bloczków betonu komórkowego, stosuje się wyłącznie profile krawędziowe (Fot. 8). Zastosowanie w nich listew startowych byłoby zresztą nie tylko niecelowe, ale i niemożliwe ze względów technicznych.

Fot. 8 – W elewacjach ścian jednowarstwowych zastosowanie listew startowych byłoby nie tylko zbyteczne, ale i niemożliwe technicznie
Zobacz także
Konstrukcje betonowe i żelbetowe zachowują swoje bardzo dobre parametry techniczne zarówno podczas upalnej, jak i...
Fot. Vaillant
Z powodu zmian klimatycznych także w Polsce coraz częściej zdarzają się dłuższe okresy upałów. Życie w...
Fot. VELUX
Niezwykłe możliwości aranżacji, panoramiczny widok, poczucie przestrzeni oraz wnętrza pełna światła i...
Elementy ze świeżego drewna podczas wysychania pozbywają się znajdującej się w nich wilgoci do otoczenia,...