Jak zrobić ogrodzenie z gabionami?

Moda na ogrodzenia z gabionami (z włoskiego: gabbione – duża klatka) ma w Polsce co najmniej kilkanaście lat, choć oczywiście historia ich samych jest zdecydowanie dłuższa i sięga czasów starożytnych. Gabiony, czyli kosze wypełnione kamieniami, już wtedy były używane nie tylko budownictwie lądowym i wodnym do stabilizacji skarp i umacniania koryt rzek, ale także – a może przede wszystkim – do celów wojskowych, głównie do budowy fortyfikacji.

Używane do wykonywania ogrodzeń gabiony mają najczęściej kształt prostopadłościanów, zrobionych z metalowych kształtowników i siatki ze sztywnych prętów. Wnętrze ich koszy wypełnione jest kamieniami polnymi (otoczakami) albo mniej lub bardziej regularną kostką, pochodzącą z rozdrobnienia skał magmowych, pozyskanych z kamieniołomów. Najczęściej jest to granit, bazalt, sjenit lub gnejs. Elementy metalowe, z których wykonane są kosze, muszą być oczywiście trwale zabezpieczone przed korozją.
Z gabionów można wykonać ogrodzenia pełne lub zrobić z nich jedynie wolnostojące ściany (Fot. 1 i 2), pomiędzy którymi są zamocowane przęsła z metalowej siatki lub drewnianych desek. Metalowe słupki, stabilizujące położenie gabionów, muszą być zabetonowane w fundamencie. Może być on wykonany równo z terenem lub wystawać z niego na 20-30 cm – wtedy gabiony nie są narażone na bezpośredni kontakt z gruntem, a także na zachlapywanie po deszczu, jeśli ogrodzenie znajduje się przy drodze gruntowej. Właśnie ten drugi wariant przyjęto, wykonując ogrodzenie z gabionami wokół działki, na której stoi jeden z podwarszawskich domów.

Fot. INDESTA – WYKONAWCA GABIONÓW
Fot. 1 – Gabiony, czyli wypełnione kamieniami kosze z metalowej siatki, to coraz częściej spotykane elementy ogrodzeń wokół domów jednorodzinnych
Fot. INDESTA – WYKONAWCA GABIONÓW
Fot. 2 – Dwa gabiony przedzielone furtką prowadzącą do domu – razem ze ścieżką wykonaną z podobnych kamieni stanowią interesujące elementy ogrodowej architektury

FUNDAMENT

Metalowe elementy ogrodzenia, którego poszczególne części zostały specjalnie dobrane do wymiarów działki, miały być zamontowane na betonowym fundamencie, którego wystająca ponad teren część bywa zazwyczaj nazywana murkiem, co nie jest może najszczęśliwsze, ponieważ się jej nie muruje. Pomijając jednak kwestię nazwy, podstawa, w której ma być zamocowane ogrodzenie powinna być mocna i stabilna, szczególnie ze względu na duży ciężar i sporą wysokość gabionów. Z tego powodu fundament pod takie ogrodzenie powinien być osadzony dość głęboko w gruncie. Zwykle zaleca się, by jego podstawa znalazła się poniżej głębokości przemarzania gruntu, choć akurat to – często występujące zimą – zjawisko, samo z siebie nie spowoduje raczej uszkodzeń ogrodzenia, zwłaszcza jeśli betonowy fundament zostanie zazbrojony podłużnie stalowymi prętami. W przeciętnych warunkach gruntowych można jednak przyjąć, że spód takiej betonowej ściany powinien się znaleźć na głębokości co najmniej 1 metra. Przy czym dotyczy to także sytuacji, gdy na działce jest czysty piasek, czyli grunt niewysadzinowy, na którym – zgodnie z normami budowlanymi – można by postawić dom już na głębokości pół metra! Chodzi bowiem o to, by odpowiednio głęboko osadzony w gruncie fundament, nie pozwolił na wywrócenie się ciężkich gabionów, zakotwionych w nim za pomocą metalowych słupków.
Jeśli warunki gruntowe na to pozwalają, dolną część fundamentu ogrodzenia można betonować bezpośrednio w wykopie, a jedynie górną – powyżej terenu – w deskowaniu (Fot. 3). Przed betonowaniem należy taką ścianę zazbroić podłużnie, czterema prętami stalowymi o średnicy 10-12 cm, połączonymi ze sobą strzemionami (Fot. 4), podobnie jak robi się to w ławach fundamentowych. Takie zbrojenie ochroni ją przed pękaniem, a jednocześnie sprawia, że większa szerokość fundamentu bierze udział w ochronie gabionów przed wywróceniem.

Fot. 3 – Gdy w gruncie da się zrobić stabilne, wąskie wykopy, to w deskowaniu wystarczy wykonać tylko górną, wystającą ponad teren, część cokołu, w którym będą osadzone metalowe słupki ogrodzenia z gabionami
Fot. 4 – Umieszczone w górnej części cokołu podłużne zbrojenie uchroni go przed pękaniem oraz zapewni większą stabilność metalowym słupkom ogrodzeniowym, przede wszystkim tym, do których zamocowane są gabiony

Pomiędzy pręty zbrojeniowe wkłada się słupki ogrodzeniowe, które w miejscu, w którym będą się stykać z cokołem, osłania się folią budowlaną, by nie zostały zabrudzone betonem. Następnie – korzystając z niwelatora – ustawia je w jednej linii i na jednej wysokości, po czym stabilizuje się je na czas betonowania.
Fundament ogrodzenia można betonować bezpośrednio z betonowozu (Fot. 5), rezygnując z zamawiania pompy do betonu i używając do tego celu jedynie samochodowej rynny. Ważne jest oczywiście, by świeży beton dokładnie zagęścić, najlepiej mechanicznie za pomocą wibratorów wgłębnych (Fot. 6).

Fot. 5 – Betonowanie cokołu znajdującego się tuż przy drodze może odbywać się bezpośrednio z betonowozu, bez korzystania z pompy do betonu – jak widać słupki ogrodzeniowe są zabezpieczone na ten czas folią
Fot. 6 – Świeżo ułożony beton trzeba starannie zagęścić, najlepiej mechanicznie za pomocą elektrycznych wibratorów wgłębnych (buławowych) – bez tego boczne powierzchnie cokołu nie będą gładkie i bez „raków”
1
Zobacz także

Podczas wykańczania wnętrz tynkiem gipsowym należy zwracać uwagę, by nie miał on bezpośredniego kontaktu z niezabezpieczoną antykorozyjnie stalą, gdyż przyczynia się on do jej szybkiej korozji. To dlatego na przykład wypukłe krawędzie ścian lepiej wzmacniać kątownikami aluminiowymi niż stalowymi, nawet jeśli te ostatnie wykonane są z blachy ocynkowanej. Dobrze wykonane tynki gipsowe, ułożone na ścianach i sufitach (Fot. 1), a także słupach i belkach (Fot. 2) powinny być […]

.

Jednowarstwowe ściany domów, które zostały wybudowane kilkanaście lat temu z bloczków betonu komórkowego, mają współczynnik przenikania ciepła U nieco mniejszy niż 0,3 W/(m²K). Ich izolacyjność termiczna jest oczywiście mniejsza niż wymagają tego od ścian zewnętrznych obecnie obowiązujące przepisy, ale trudno je uznać za „zimne”. Gdy po ponad piętnastu latach właściciele jednego z takich domów (Fot. 1 i 2) zauważyli kilka drobnych rys na jego elewacji, […]

.

Bramy przesuwne są coraz częściej wybierane przez właścicieli domów jednorodzinnych. Przemawia za nimi to, że podczas otwierania i zamykania nie zajmują miejsca na podjeździe – można więc bezpiecznie zaparkować na nim samochód. Ma to szczególne znaczenie wtedy, gdy odległość domu od ogrodzenia wzdłuż ulicy – a więc i długość podjazdu – nie jest zbyt duża. Mające wielowiekową tradycję bramy uchylne, zwane też skrzydłowymi, nie mają […]

.

Żelbet jest kompozytem dwóch materiałów – betonu i stali, stosowanej w postaci prętów zbrojeniowych. Dzięki pomysłowi, by połączyć w jedną całość ich właściwości, sto kilkadziesiąt lat temu powstał materiał, który zrewolucjonizował budownictwo. Podstawowym warunkiem współpracy betonu i stali w konstrukcjach żelbetowych jest ich wzajemna przyczepność. Bez niej byłyby to tylko dwa oddzielne, niepowiązane ze sobą materiały – masywny, ale kruchy beton oraz bardzo wytrzymałe, ale wiotkie pręty […]

.