Jak zrobić nadproża w dwuwarstwowych ścianach zewnętrznych?

Nadproża, czyli belki w ścianach nad otworami na okna i drzwi można wykonać z różnych materiałów. W domach drewnianych wykonuje się je oczywiście z drewna. Natomiast w budynkach murowanych są one najczęściej żelbetowe – monolityczne, wykonywane na budowie lub prefabrykowane – uniwersalne albo przypisane konkretnej technologii.

Rodzaj zastosowanych belek nadprożowych w ścianach, zwłaszcza zewnętrznych, zależy przede wszystkim od tego, jaki jest ich rodzaj (jedno-, dwu- lub trójwarstwowe) i z czego są one wykonane (pustaków ceramicznych, bloczków betonu komórkowego, bloków wapienno-piaskowych lub innych materiałów ściennych).
Nadproża najłatwiej zrobić w warstwie nośnej ścian dwuwarstwowych, gdyż nie trzeba zwracać specjalnej uwagi na ich izolacyjność termiczną. Tę zapewni bowiem ocieplenie, wykonane na całych elewacjach.
W ścianach trójwarstwowych wygląda to podobnie, z tym że nadproża muszą być wykonane nie tylko w warstwie nośnej, ale również w elewacyjnej. Powinny być one – podobnie jak warstwy w ścianie – przedzielone izolacją termiczną i odpowiednio ze sobą powiązane.
Jedynie w ścianach jednowarstwowych nadproże musi mieć współczynnik przenikania ciepła U o wartości co najmniej takiej, jak one same.

OBCIĄŻENIA BELEK NADPROŻOWYCH

Nadproża, które swoją nazwę zawdzięczają temu, że w drzwiach znajdują się nad progiem, obciążone są znajdującymi się nad nimi fragmentami ścian oraz opartym na tych ścianach stropem lub dachem. Przy czym belkę nadprożową obciążają jedynie te elementy domu, które znajdują się w polu wyznaczonym przez umownie ustawiony na nich trójkąt równoboczny, o boku równym szerokości otworu w ścianie (Rys. 1).
Najłatwiej jest wykonać nadproża nad niezbyt dużymi otworami. Najtrudniej – nad dużymi przeszkleniami oraz parą okien, wykonanych w narożnikach ścian zewnętrznych bez słupków konstrukcyjnych (Fot. 1). Muszą mieć bowiem wtedy nie tylko dużą nośność, ale i sztywność, by bez znacznych ugięć (które mogłyby zaszkodzić stolarce okiennej) przenieść obciążenia znajdującego się nad nimi naroża domu.

Rys. 1 – Typowe, pojedyncze nadproże (nie będące jednocześnie na przykład wieńcem stropowym) obciąża jedynie ta część ściany, którą wyznacza trójkąt równoboczny o boku równym szerokości ościeża
Fot. 1 – Nadproża nad narożnymi oknami, nieprzedzielonymi słupkiem konstrukcyjnym, muszą być projektowane indywidualnie zarówno pod względem nośności, jak i sztywności (konieczność ograniczenia ugięć)

SZEROKOŚĆ OPARCIA

Nadproże przejmuje obciążenia, które – gdyby nie było w tym miejscu otworu na okno lub drzwi (ościeża) – przekazane byłyby na ścianę. Nie przenosi ono jednak tych obciążeń na fundamenty, lecz na te fragmenty ścian, które przylegają bezpośrednio do ościeża. By nie doszło w tych miejscach do uszkodzenia ścian, oparcie belek nadprożowych musi być z obu stron odpowiednio głębokie (Fot. 2). Przy szerokości otworów okiennych do 1,5 m jest to około 20 cm, a przy większej – 25 i więcej centymetrów (Fot. 3).

Fot. 2 – Oparcie belek nadprożowych na ścianach musi być odpowiednio głębokie, by nie doszło do ich uszkodzenia pod obciążeniem
Fot. 3 – Nadproża nad dużymi oknami muszą mieć odpowiednio większą niż zwykle głębokość oparcia na ścianach, ponieważ są mocniej obciążone

NADPROŻA MONOLITYCZNE

Nadproża te wykonywane są w deskowaniu na budowie. Ich zbrojenie zależy od rozpiętości otworu i przenoszonych obciążeń. Gdy odległość, od górnej krawędzi okna do sufitu jest spora, nad pojedynczą belką nadprożową znajduje się jeszcze warstwa ściany (Fot. 4), na której dopiero będzie opierał się strop.
Często jednak nadproże wypada bezpośrednio pod wieńcem stropowym (Fot. 5) – wtedy są one ze sobą połączone i mają wspólne zbrojenie. Ich nośność i sztywność jest dzięki temu zdecydowanie większa niż wówczas, gdy pomiędzy nadprożem i stropem znajduje się jeszcze warstwa ściany.

Fot. 4 – Nadproże może być pojedynczą belką, na której jest wymurowana jeszcze warstwa ściany – dopiero na niej będzie ułożony strop
Fot. 5 – W domach, w których zaprojektowano duże okna, żelbetowe belki nadprożowe stanowią z wieńcami stropowymi jedną całość
1
Zobacz także

Izolacja przeciwwilgociowa, wykonana w poziomie parteru, ma dla domów niepodpiwniczonych niezwykle istotne znaczenie. Odcina ona bowiem cały budynek od wilgoci gruntowej. Dlatego jest niezmiernie ważne, by była nie tylko wystarczająco mocna i trwała, ale przede wszystkim ułożona szczelnie. Izolacja ta składa się z warstwy przeciwwilgociowej, ułożonej na zewnętrznych i wewnętrznych ścianach fundamentowych (Fot. 1) oraz – w terminie późniejszym – na podkładzie betonowym podłogi na gruncie (Fot. 2). Wykonuje się […]

.

W domach murowanych folię paroizolacyjną, chroniącą ocieplenie z wełny mineralnej przed zbyt gwałtownym napływem pary wodnej z wnętrz, stosuje się jedynie w dachach stromych i stropodachach o konstrukcji drewnianej. Inaczej jest z domami kanadyjskimi, czyli takimi, które są wykonane w technologii lekkiego szkieletu drewnianego. W „kanadyjczykach” paroizolację stosuje się we wszystkich przegrodach zewnętrznych, które mają kontakt z otoczeniem, a więc nie tylko w dachach stromych nad mieszkalnym poddaszem. Montuje się ją […]

.

Fundamenty, będące podstawą każdego budynku, mają bardzo duże znaczenie nie tylko dla jego trwałości, ale także sztywności. Jeśli są dobrze zaprojektowane i wykonane, to mogą uchronić go przed uszkodzeniami, spowodowanymi na przykład nierównomiernym osiadaniem gruntu. Niestety sposób, w jaki w Polsce najczęściej wykonuje się ławy fundamentowe domów jednorodzinnych nie jest najlepszy. Zwykle betonuje się je bowiem bezpośrednio w wykopie (Fot. 1), często nawet wtedy, gdy nie za bardzo […]

.

Jeśli do wykonania ogrodzeń używa się desek, to przeważnie także z nich robi się furtki, a bardzo często również bramy wjazdowe. Dotyczy to zarówno desek przetartych z czterech stron, czyli o przekroju prostokątnym, jak i tylko z dwóch stron, z pozostawieniem bocznych krawędzi w naturalnym kształcie. Wykonując furtkę z pojedynczych, pionowych desek, nie wystarczy, że połączymy je jedynie poprzecznie u góry i u dołu poziomymi elementami. Warto je jeszcze usztywnić w taki sposób, […]

.