Jak zrobić nadproża w dwuwarstwowych ścianach zewnętrznych?

Nadproża, czyli belki w ścianach nad otworami na okna i drzwi można wykonać z różnych materiałów. W domach drewnianych wykonuje się je oczywiście z drewna. Natomiast w budynkach murowanych są one najczęściej żelbetowe – monolityczne, wykonywane na budowie lub prefabrykowane – uniwersalne albo przypisane konkretnej technologii.

Rodzaj zastosowanych belek nadprożowych w ścianach, zwłaszcza zewnętrznych, zależy przede wszystkim od tego, jaki jest ich rodzaj (jedno-, dwu- lub trójwarstwowe) i z czego są one wykonane (pustaków ceramicznych, bloczków betonu komórkowego, bloków wapienno-piaskowych lub innych materiałów ściennych).
Nadproża najłatwiej zrobić w warstwie nośnej ścian dwuwarstwowych, gdyż nie trzeba zwracać specjalnej uwagi na ich izolacyjność termiczną. Tę zapewni bowiem ocieplenie, wykonane na całych elewacjach.
W ścianach trójwarstwowych wygląda to podobnie, z tym że nadproża muszą być wykonane nie tylko w warstwie nośnej, ale również w elewacyjnej. Powinny być one – podobnie jak warstwy w ścianie – przedzielone izolacją termiczną i odpowiednio ze sobą powiązane.
Jedynie w ścianach jednowarstwowych nadproże musi mieć współczynnik przenikania ciepła U o wartości co najmniej takiej, jak one same.

OBCIĄŻENIA BELEK NADPROŻOWYCH

Nadproża, które swoją nazwę zawdzięczają temu, że w drzwiach znajdują się nad progiem, obciążone są znajdującymi się nad nimi fragmentami ścian oraz opartym na tych ścianach stropem lub dachem. Przy czym belkę nadprożową obciążają jedynie te elementy domu, które znajdują się w polu wyznaczonym przez umownie ustawiony na nich trójkąt równoboczny, o boku równym szerokości otworu w ścianie (Rys. 1).
Najłatwiej jest wykonać nadproża nad niezbyt dużymi otworami. Najtrudniej – nad dużymi przeszkleniami oraz parą okien, wykonanych w narożnikach ścian zewnętrznych bez słupków konstrukcyjnych (Fot. 1). Muszą mieć bowiem wtedy nie tylko dużą nośność, ale i sztywność, by bez znacznych ugięć (które mogłyby zaszkodzić stolarce okiennej) przenieść obciążenia znajdującego się nad nimi naroża domu.

Rys. 1 – Typowe, pojedyncze nadproże (nie będące jednocześnie na przykład wieńcem stropowym) obciąża jedynie ta część ściany, którą wyznacza trójkąt równoboczny o boku równym szerokości ościeża
Fot. 1 – Nadproża nad narożnymi oknami, nieprzedzielonymi słupkiem konstrukcyjnym, muszą być projektowane indywidualnie zarówno pod względem nośności, jak i sztywności (konieczność ograniczenia ugięć)

SZEROKOŚĆ OPARCIA

Nadproże przejmuje obciążenia, które – gdyby nie było w tym miejscu otworu na okno lub drzwi (ościeża) – przekazane byłyby na ścianę. Nie przenosi ono jednak tych obciążeń na fundamenty, lecz na te fragmenty ścian, które przylegają bezpośrednio do ościeża. By nie doszło w tych miejscach do uszkodzenia ścian, oparcie belek nadprożowych musi być z obu stron odpowiednio głębokie (Fot. 2). Przy szerokości otworów okiennych do 1,5 m jest to około 20 cm, a przy większej – 25 i więcej centymetrów (Fot. 3).

Fot. 2 – Oparcie belek nadprożowych na ścianach musi być odpowiednio głębokie, by nie doszło do ich uszkodzenia pod obciążeniem
Fot. 3 – Nadproża nad dużymi oknami muszą mieć odpowiednio większą niż zwykle głębokość oparcia na ścianach, ponieważ są mocniej obciążone

NADPROŻA MONOLITYCZNE

Nadproża te wykonywane są w deskowaniu na budowie. Ich zbrojenie zależy od rozpiętości otworu i przenoszonych obciążeń. Gdy odległość, od górnej krawędzi okna do sufitu jest spora, nad pojedynczą belką nadprożową znajduje się jeszcze warstwa ściany (Fot. 4), na której dopiero będzie opierał się strop.
Często jednak nadproże wypada bezpośrednio pod wieńcem stropowym (Fot. 5) – wtedy są one ze sobą połączone i mają wspólne zbrojenie. Ich nośność i sztywność jest dzięki temu zdecydowanie większa niż wówczas, gdy pomiędzy nadprożem i stropem znajduje się jeszcze warstwa ściany.

Fot. 4 – Nadproże może być pojedynczą belką, na której jest wymurowana jeszcze warstwa ściany – dopiero na niej będzie ułożony strop
Fot. 5 – W domach, w których zaprojektowano duże okna, żelbetowe belki nadprożowe stanowią z wieńcami stropowymi jedną całość
1
Zobacz także

Komin, do którego podłącza się stojący w salonie kominek, zwykle prowadzi się od fundamentów. Dotyczy to zarówno kominków wolnostojących, jak i tych z obudowanym wkładem. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, by komin do nich wykonać na żelbetowym stropie nad parterem i połączyć z kominkiem przez pozostawiony w nim odpowiedniej wielkości otwór. Zrezygnowanie z budowania komina kominka od fundamentów domu (Fot. 1) i postawienie go na stropie nad parterem jest bezpieczne, pod warunkiem, że jego konstrukcja jest przygotowana do przeniesienia […]

.

Na zewnętrzne rolety okienne działają takie same czynniki jak na okna. Ich odkształcenia mogą powodować zarówno gwałtowne podmuchy wiatru, jak i znaczne zmiany temperatury. Dlatego powinny być one osadzone w otworach okiennych w taki sposób, by na ich styku z tynkiem zewnętrznym nie powstawały rysy. Przy czym nie chodzi tu tylko o względy estetyczne, ale także o zapewnienie szczelności na styku prowadnic rolety i tynku, bez której prędzej czy później może dojść […]

.

Więźby dachowe – nie tylko dachów dwuspadowych – projektuje się przede wszystkim tak, by ich obciążenie (ciężar własny, śnieg i wiatr) było bezpiecznie przenoszone na ściany domu. Zdecydowanie mniej uwagi poświęca się oddziaływaniu takiego dachu na ściany szczytowe, choć zdarza się, że może być on przyczyną ich zarysowania. Dawniej, gdy pod stromymi dachami były tylko niemieszkalne strychy, więźby dachowe – zarówno krokwiowe, jak […]

.

Nie ma przepisu, który określałby minimalną wysokość cokołu wokół domu jednorodzinnego. Nie jest jednak dobrze dla elewacji budynku, jeśli styka się ona bezpośrednio z terenem. Dlatego w naszych warunkach klimatycznych warto, by elewacja była oddzielona od gruntu pasem, który wykończony jest materiałem odpornym na wilgoć i zabrudzenia. W krajach o cieplejszym od naszego klimacie bardzo często podłoga parteru jest na tym samym poziomie, co teren wokół domu. U nas także […]

.