Jak zrobić monolityczne ściany fundamentowe?

Tradycyjne fundamenty niepodpiwniczonych domów jednorodzinnych składają się z betonowych, zbrojonych podłużnie ław fundamentowych oraz wykonanych na nich ścian, które częściowo wystają ponad teren, tworząc cokół budynku. Na ścianach fundamentowych, po wykonaniu na nich poziomej izolacji przeciwwilgociowej, murowane są ściany nośne domu.

W Polsce ściany fundamentowe najczęściej muruje się z bloczków betonowych (Fot. 1). Tak jest szybciej i taniej, choć zewnętrzne powierzchnie takich ścian trzeba przed ułożeniem izolacji przeciwwilgociowej wyrównać („wyrapować”) za pomocą zaprawy cementowej, a to oczywiście dodatkowo kosztuje oraz zajmuje trochę czasu. Takiego zabiegu nie wymagają ściany fundamentowe, wykonane z betonu układanego w deskowaniu (Fot. 2). Ale ich równa – po zdjęciu szalunków – powierzchnia, to nie jedyna zaleta.

Fot. 1 – W Polsce ściany fundamentowe najczęściej wykonuje się z bloczków betonowych, murowanych na betonowych ławach na zaprawie cementowej – tak jest łatwiej i szybciej
Fot. 2 – Monolityczne ściany fundamentowe, wykonane z betonu, układanego w deskowaniu, można – po jego stwardnieniu – izolować przeciwwilgociowo bez żadnych dodatkowych zabiegów

Przede wszystkim monolityczne ściany fundamentowe tworzą razem z ławami – dzięki łączącemu je zbrojeniu konstrukcyjnemu – jednolity, a przez to zdecydowanie sztywniejszy fundament niż wtedy, gdy składa się on z betonowych ław i murowanych na nich ścian (Rys. 1). Dla zbudowanego na nim domu oznacza to większą gwarancję, że w razie nierównomiernego osiadania gruntu jego ściany nośne nie będą pękać ani się rysować. Sama ława betonowa nie może tego zapewnić, gdyż wymurowana na niej ściana z bloczków może wprawdzie przenosić duże obciążenie, ale nie jest odporna na zginanie.

Rys. 1 – Fundament z monolitycznymi ścianami (A) jest zdecydowanie bardziej sztywny i odporny na nierównomierne osiadanie gruntu od tego, który ma ściany wymurowane na ławach z bloczków betonowych (B)
Fot. 3 – Gdy planuje się zrobienie monolitycznych ścian fundamentowych, dobrze jest także ławy wykonać w deskowaniu – umożliwi to ustabilizowanie w odpowiednim miejscu pionowych prętów zbrojeniowych

WYKONYWANIE ŚCIAN MONOLITYCZNYCH

Monolityczne ściany fundamentowe najłatwiej oczywiście wykonuje się na ławach, które też zrobiono w deskowaniu. Nie ma wtedy problemów z ustabilizowaniem prętów konstrukcyjnych, które łączyć będą ławę ze ścianą fundamentową (Fot. 3). Większa jest też gwarancja, że górna płaszczyzna jest pozioma i równa, co ma znaczenie przy ustawianiu bocznych deskowań (Fot. 4). Na nierównych ławach mogą być problemy z ich zmontowaniem, a przez ewentualne nieszczelności może dołem wypływać układana w deskowaniu mieszanka betonowa.
Oba deskowania, ustawione w odległości równej grubości ściany, trzeba po pierwsze rozeprzeć, a po drugie – tak ze sobą połączyć, by nie rozjechały się ze sobą podczas układania betonu. Najlepiej użyć do tego celu przyciętych na odpowiednią długość plastikowych rurek, w których końcach osadza się specjalne „grzybki” (Fot. 5).

Fot. 4 – Dla poprawnego montażu deskowania ścian fundamentowych bardzo ważne jest, by górna powierzchnia ław była pozioma i bardzo równa
Fot. 5 – Do utrzymania bocznych deskowań w rozstawie równym grubości ścian najlepiej użyć plastikowych rozpór z rurek zakończonych grzybkami

Komplet taki stanowi rozporę, w którą wkłada się kotew z metalowego, nagwintowanego pręta i dwóch nakrętek. Po przełożeniu kotew przez otwory w blatach deskowania oraz przez rurki rozporowe, nakłada się na ich końce nakrętki i stabilizuje położenie deskowań (Fot. 6).
Na pręty zbrojenia ścian dobrze jest nałożyć podkładki dystansowe (Fot. 7), które zapewnią odpowiednio grube ich otulenie betonem. Pamiętać bowiem należy, że mamy do czynienia ze ścianami fundamentowymi, które przynajmniej w części sąsiadują z wilgotnym po deszczu gruntem. Gdyby pręty w trakcie betonowania przesunęły się i znalazły blisko ich zewnętrznej powierzchni, byłyby narażone na korozję (jeśli zawiodłaby izolacja przeciwwilgociowa, co po dłuższym czasie może się zdarzyć).

Fot. 6 – Blaty deskowań łączy się ze sobą za pomocą metalowych, gwintowanych prętów z nakrętkami, przełożonych przez znajdujące się w nich otwory oraz plastikowe rozpory
Fot. 7 – Przed montażem deskowań dobrze jest na pręty zbrojeniowe ścian fundamentowych nałożyć plastikowe podkładki dystansowe, które zapewnią im odpowiednią otulinę betonem

Po zabetonowaniu ścian i osiągnięciu przez beton odpowiedniej wytrzymałości, odkręca się kotwy i zdejmuje deskowania(w przeciętnych warunkach pogodowych można to zrobić po kilku dniach). Plastikowe rozpory, pozostają oczywiście w wykonanych ścianach, stanowiąc w nich otwory na przestrzał. Łatwo je jednak uszczelnić za pomocą wodoszczelnej zaprawy cementowej.

NASZA RADA

Choć monolityczne ściany fundamentowe są nieco droższe od tych murowanych z bloczków, to warto się na nie zdecydować, gdyż lepiej chronią dom przed ewentualnymi odkształceniami gruntu, zwłaszcza nierównomiernymi. Ponieważ coraz więcej firm budowlanych dysponuje własnymi deskowaniami inwentaryzowanymi, to może się okazać, że różnica w koszcie ich wykonania nie jest wcale taka duża, zwłaszcza jeśli uwzględnimy, że takich bocznych powierzchni ścian nie trzeba przed wykonaniem izolacji przeciwwilgociowej.

więcej na ten temat:

Jak powinny być wykonane tradycyjne fundamenty domu bez piwnic?

Jak zabetonować ławy, żeby były wykonane zgodnie z projektem?

Dlaczego zawsze powinno się izolować od zewnątrz ściany fundamentowe?

Jak powinno się ocieplać tradycyjne fundamenty domu niepodpiwniczonego?

Z czego i jak zrobić poziomą izolację ścian fundamentowych?

Jak poprawnie osłonić fundamenty folią tłoczoną?

Zobacz także

Zdarzają się takie sytuacje, że w sąsiedztwie naszej działki jest wprawdzie sieć kanalizacyjna, ale nie możemy do niej podłączyć naszego domu w taki sposób, by ścieki z niego mogły do niej spływać grawitacyjnie. Może być tak wtedy, gdy kolektor znajduje się za daleko, by przewód łączący go z naszym domem dało się ułożyć z odpowiednim spadkiem. Bywa też tak, że – na przykład ze względu na ukształtowanie terenu – wylot ścieków z naszego domu […]

.

Żelbetowe wieńce, czyli obwodowe belki stropowe, mają bardzo duże znaczenie dla stabilności całego budynku. Podwyższają one odporność jego ścian na zarysowanie i pękanie, wywołane nierównomiernym osiadaniem gruntu pod fundamentami lub jego drganiami, spowodowanymi na przykład intensywnym ruchem komunikacyjnym. Ponieważ za izolacyjność termiczną ścian dwuwarstwowych odpowiada przede wszystkim ich ocieplenie, wykonywane na nich wieńce stropowe zajmują zazwyczaj całą szerokość ich warstwy nośnej […]

.

To, że chcemy, by w domu była ciepła woda, jest naturalne i w dzisiejszych czasach trudno to uznać za fanaberię. Pamiętać jednak należy, że w dobrze ocieplonym domu, podgrzewanie wody stanowi często większą pozycję w wydatkach eksploatacyjnych niż jego ogrzewanie. Dlatego instalacji do przygotowywania ciepłej wody warto poświęcić trochę uwagi. Wodę, podobnie jak dom, możemy ogrzewać centralnie – z jednego miejsca do wszystkich łazienek i kuchni lub miejscowo, czyli […]

.

Wystarczy krótki spacer po okolicy, by się przekonać, że pomysłów na ogrodzenie domu jest nieskończenie dużo. Dotyczy to zarówno ich wyglądu i wysokości, jak i zastosowanych materiałów. Bywają ogrodzenia ażurowe, wyznaczające jedynie granice działki, ale są też takie, które mają dodatkowo utrudniać wstęp na posesję osobom niepowołanym. Przepisy budowlane nie są zbyt wymagające, jeśli chodzi o budowę ogrodzeń wokół domów jednorodzinnych. Jedynie wtedy, gdy zamierzamy wybudować ogrodzenie […]

.