Jak zrobić monolityczne ściany fundamentowe?

Tradycyjne fundamenty niepodpiwniczonych domów jednorodzinnych składają się z betonowych, zbrojonych podłużnie ław fundamentowych oraz wykonanych na nich ścian, które częściowo wystają ponad teren, tworząc cokół budynku. Na ścianach fundamentowych, po wykonaniu na nich poziomej izolacji przeciwwilgociowej, murowane są ściany nośne domu.

W Polsce ściany fundamentowe najczęściej muruje się z bloczków betonowych (Fot. 1). Tak jest szybciej i taniej, choć zewnętrzne powierzchnie takich ścian trzeba przed ułożeniem izolacji przeciwwilgociowej wyrównać („wyrapować”) za pomocą zaprawy cementowej, a to oczywiście dodatkowo kosztuje oraz zajmuje trochę czasu. Takiego zabiegu nie wymagają ściany fundamentowe, wykonane z betonu układanego w deskowaniu (Fot. 2). Ale ich równa – po zdjęciu szalunków – powierzchnia, to nie jedyna zaleta.

Fot. 1 – W Polsce ściany fundamentowe najczęściej wykonuje się z bloczków betonowych, murowanych na betonowych ławach na zaprawie cementowej – tak jest łatwiej i szybciej
Fot. 2 – Monolityczne ściany fundamentowe, wykonane z betonu, układanego w deskowaniu, można – po jego stwardnieniu – izolować przeciwwilgociowo bez żadnych dodatkowych zabiegów

Przede wszystkim monolityczne ściany fundamentowe tworzą razem z ławami – dzięki łączącemu je zbrojeniu konstrukcyjnemu – jednolity, a przez to zdecydowanie sztywniejszy fundament niż wtedy, gdy składa się on z betonowych ław i murowanych na nich ścian (Rys. 1). Dla zbudowanego na nim domu oznacza to większą gwarancję, że w razie nierównomiernego osiadania gruntu jego ściany nośne nie będą pękać ani się rysować. Sama ława betonowa nie może tego zapewnić, gdyż wymurowana na niej ściana z bloczków może wprawdzie przenosić duże obciążenie, ale nie jest odporna na zginanie.

Rys. 1 – Fundament z monolitycznymi ścianami (A) jest zdecydowanie bardziej sztywny i odporny na nierównomierne osiadanie gruntu od tego, który ma ściany wymurowane na ławach z bloczków betonowych (B)
Fot. 3 – Gdy planuje się zrobienie monolitycznych ścian fundamentowych, dobrze jest także ławy wykonać w deskowaniu – umożliwi to ustabilizowanie w odpowiednim miejscu pionowych prętów zbrojeniowych

WYKONYWANIE ŚCIAN MONOLITYCZNYCH

Monolityczne ściany fundamentowe najłatwiej oczywiście wykonuje się na ławach, które też zrobiono w deskowaniu. Nie ma wtedy problemów z ustabilizowaniem prętów konstrukcyjnych, które łączyć będą ławę ze ścianą fundamentową (Fot. 3). Większa jest też gwarancja, że górna płaszczyzna jest pozioma i równa, co ma znaczenie przy ustawianiu bocznych deskowań (Fot. 4). Na nierównych ławach mogą być problemy z ich zmontowaniem, a przez ewentualne nieszczelności może dołem wypływać układana w deskowaniu mieszanka betonowa.
Oba deskowania, ustawione w odległości równej grubości ściany, trzeba po pierwsze rozeprzeć, a po drugie – tak ze sobą połączyć, by nie rozjechały się ze sobą podczas układania betonu. Najlepiej użyć do tego celu przyciętych na odpowiednią długość plastikowych rurek, w których końcach osadza się specjalne „grzybki” (Fot. 5).

Fot. 4 – Dla poprawnego montażu deskowania ścian fundamentowych bardzo ważne jest, by górna powierzchnia ław była pozioma i bardzo równa
Fot. 5 – Do utrzymania bocznych deskowań w rozstawie równym grubości ścian najlepiej użyć plastikowych rozpór z rurek zakończonych grzybkami

Komplet taki stanowi rozporę, w którą wkłada się kotew z metalowego, nagwintowanego pręta i dwóch nakrętek. Po przełożeniu kotew przez otwory w blatach deskowania oraz przez rurki rozporowe, nakłada się na ich końce nakrętki i stabilizuje położenie deskowań (Fot. 6).
Na pręty zbrojenia ścian dobrze jest nałożyć podkładki dystansowe (Fot. 7), które zapewnią odpowiednio grube ich otulenie betonem. Pamiętać bowiem należy, że mamy do czynienia ze ścianami fundamentowymi, które przynajmniej w części sąsiadują z wilgotnym po deszczu gruntem. Gdyby pręty w trakcie betonowania przesunęły się i znalazły blisko ich zewnętrznej powierzchni, byłyby narażone na korozję (jeśli zawiodłaby izolacja przeciwwilgociowa, co po dłuższym czasie może się zdarzyć).

Fot. 6 – Blaty deskowań łączy się ze sobą za pomocą metalowych, gwintowanych prętów z nakrętkami, przełożonych przez znajdujące się w nich otwory oraz plastikowe rozpory
Fot. 7 – Przed montażem deskowań dobrze jest na pręty zbrojeniowe ścian fundamentowych nałożyć plastikowe podkładki dystansowe, które zapewnią im odpowiednią otulinę betonem

Po zabetonowaniu ścian i osiągnięciu przez beton odpowiedniej wytrzymałości, odkręca się kotwy i zdejmuje deskowania(w przeciętnych warunkach pogodowych można to zrobić po kilku dniach). Plastikowe rozpory, pozostają oczywiście w wykonanych ścianach, stanowiąc w nich otwory na przestrzał. Łatwo je jednak uszczelnić za pomocą wodoszczelnej zaprawy cementowej.

NASZA RADA

Choć monolityczne ściany fundamentowe są nieco droższe od tych murowanych z bloczków, to warto się na nie zdecydować, gdyż lepiej chronią dom przed ewentualnymi odkształceniami gruntu, zwłaszcza nierównomiernymi. Ponieważ coraz więcej firm budowlanych dysponuje własnymi deskowaniami inwentaryzowanymi, to może się okazać, że różnica w koszcie ich wykonania nie jest wcale taka duża, zwłaszcza jeśli uwzględnimy, że takich bocznych powierzchni ścian nie trzeba przed wykonaniem izolacji przeciwwilgociowej.

więcej na ten temat:

Jak powinny być wykonane tradycyjne fundamenty domu bez piwnic?

Jak zabetonować ławy, żeby były wykonane zgodnie z projektem?

Dlaczego zawsze powinno się izolować od zewnątrz ściany fundamentowe?

Jak powinno się ocieplać tradycyjne fundamenty domu niepodpiwniczonego?

Z czego i jak zrobić poziomą izolację ścian fundamentowych?

Jak poprawnie osłonić fundamenty folią tłoczoną?

Zobacz także

Najczęstszym objawem złego działania wentylacji naturalnej (nazywanej też – niezbyt słusznie – grawitacyjną) w naszym domu są zaroszone szyby okien. Zazwyczaj najbardziej widoczne jest to rano w sypialniach, zwłaszcza takich, w których śpią dwie osoby. Dopiero w drugiej kolejności sygnałem złej wentylacji mogą być plamy wilgoci w narożnikach ścian i na nadprożach okien, na których prędzej lub później pojawiają się czarne, wodoodporne kropki, […]

.

Izolacja przeciwwilgociowa, wykonana w poziomie parteru, ma dla domów niepodpiwniczonych niezwykle istotne znaczenie. Odcina ona bowiem cały budynek od wilgoci gruntowej. Dlatego jest niezmiernie ważne, by była nie tylko wystarczająco mocna i trwała, ale przede wszystkim ułożona szczelnie. Izolacja ta składa się z warstwy przeciwwilgociowej, ułożonej na zewnętrznych i wewnętrznych ścianach fundamentowych (Fot. 1) oraz – w terminie późniejszym – na podkładzie betonowym podłogi na gruncie (Fot. 2). Wykonuje się […]

.

W domach murowanych folię paroizolacyjną, chroniącą ocieplenie z wełny mineralnej przed zbyt gwałtownym napływem pary wodnej z wnętrz, stosuje się jedynie w dachach stromych i stropodachach o konstrukcji drewnianej. Inaczej jest z domami kanadyjskimi, czyli takimi, które są wykonane w technologii lekkiego szkieletu drewnianego. W „kanadyjczykach” paroizolację stosuje się we wszystkich przegrodach zewnętrznych, które mają kontakt z otoczeniem, a więc nie tylko w dachach stromych nad mieszkalnym poddaszem. Montuje się ją […]

.

Fundamenty, będące podstawą każdego budynku, mają bardzo duże znaczenie nie tylko dla jego trwałości, ale także sztywności. Jeśli są dobrze zaprojektowane i wykonane, to mogą uchronić go przed uszkodzeniami, spowodowanymi na przykład nierównomiernym osiadaniem gruntu. Niestety sposób, w jaki w Polsce najczęściej wykonuje się ławy fundamentowe domów jednorodzinnych nie jest najlepszy. Zwykle betonuje się je bowiem bezpośrednio w wykopie (Fot. 1), często nawet wtedy, gdy nie za bardzo […]

.