Jaki wybudować dom jednorodzinny?

PARTEROWY, PIĘTROWY LUB Z UŻYTKOWYM PODDASZEM

Gdy pozwala na to wielkość działki, lepiej zbudować dom parterowy (Fot. 5) – nie trzeba będzie w nim chodzić po schodach. Dla osób, mieszkających dotąd w wielorodzinnym bloku, może być jednak atrakcyjnym rozwiązaniem, gdy w domu będą miały i parter, i piętro (Fot. 6).
Niektórzy też czują się pewniej, jeśli mogą spać na górze, a parter pozostaje buforem bezpieczeństwa (choć ten problem znacznie skuteczniej rozwiązuje instalacja alarmowa, podłączona do monitoringu firmy ochroniarskiej).
Jedno jest pewne: w domu piętrowym lub z użytkowym poddaszem rozdział części prywatnej od wspólnej czy gościnnej realizuje się w sposób naturalny. Nie oznacza to oczywiście, że i w domu parterowym nie da się wydzielić w sposób wyraźny stref przeznaczonych tylko dla domowników.

Fot. 5 – Jeśli pozwala na to wielkość działki, parterowy dom jest bardzo praktycznym rozwiązaniem nie tylko dla osób starszych
Fot. 6 – Pomieszczenia na piętrze o pełnej wysokości są bardziej funkcjonalne niż te, które w części znajdują się pod skosami dachu

MUROWANY LUB DREWNIANY

W Polsce dominują domy murowane. W powszechnym mniemaniu są one bezpieczniejsze, choćby pod względem pożarowym, od drewnianych. Zapomina się przy tym, że stromy dach, który zajmuje mniej więcej połowę kubatury przeciętnego domu jednorodzinnego ma więźbę zrobioną właśnie z elementów drewnianych.
Podejmowane w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku próby przeniesienia wzorców kanadyjskich czy północnoamerykańskich na polski grunt nie bardzo się powiodły i obecnie co roku – wśród nowo powstałych domów – drewniane stanowią nie więcej niż 5%. W tej liczbie są nie tylko domy zbudowane w technologii lekkiego szkieletu drewnianego, zwanej kanadyjską (Fot. 7), lecz także te tradycyjne zbudowane z drewnianych bali (Fot. 8).
Choć domy drewniane ani pod względem trwałości, ani bezpieczeństwa pożarowego nie ustępują murowanym, wybierając technologię swojego domu warto pamiętać, że – ze względu na preferencje Polaków – dom z drewna dużo trudniej będzie sprzedać.

Fot. Wojciech Nitka
Fot. 7 – Dom wykonany w technologii lekkiego szkieletu drewnianego zarówno od zewnątrz, jak i od środka wygląda jak murowany
Fot. 8 – Dom z grubych drewnianych bali ma wielu zwolenników i jest „cieplejszy”, niż to by wynikało z obliczeń – mimo to na jego budowę decyduje się stosunkowo mało Polaków

Uwaga! Nie jest prawdą, że budując dom murowany oszczędzamy lasy. Do zrobienia więźby dachowej w takim domu potrzeba prawie tyle samo drewna, co do zbudowania całego domu „kanadyjskiego” o tej samej kubaturze.

Z PIWNICĄ LUB BEZ

Są osoby, które nie wyobrażają sobie domu bez piwnic. Tymczasem koszt wybudowania odpowiednio zabezpieczonej przed wilgocią i wodą gruntową piwnicy jest prawie taki sam, jak kondygnacji nadziemnej.
Budując dom niepodpiwniczony, na pewno unikamy – trudnych, a czasem wręcz niemożliwych do rozwiązania bez ogromnych wydatków – problemów z pojawieniem się wody w piwnicy. Jest to o tyle istotne, ponieważ ze względu na zmiany klimatyczne zdarza się coraz częściej, że woda pojawia w domach podpiwniczonych, które przez całe dziesięciolecia były suche.
Nie warto więc budować piwnic, zwłaszcza że nie ma żadnych powodów technicznych i aprowizacyjnych, żeby to robić. Jedyny wyjątek stanowią domy budowane na małych działkach w centrum miasta – w nich zrobienie piwnicy może być szansą na powiększenie powierzchni domu. W takich domach część podziemną można przeznaczyć na pomieszczenia techniczne, gospodarcze, a nawet rekreacyjne, odciążając w ten sposób część naziemną domu.

DOM O BRYLE ZWARTEJ LUB ROZBUDOWANEJ

Ze względu na ograniczenia strat ciepła dobrze, jeśli bryła domu jest zbliżona do sześcianu. Kula byłaby oczywiście z tego względu jeszcze lepsza, lecz jako dom jest mało praktyczna ze powodów funkcjonalnych :).
Rzecz jasna nie namawiamy nikogo do budowy domów-kostek, ale warto mieć świadomość, że budynek o bardzo rozczłonkowanej bryle oznacza nie tylko większe wydatki na jego ogrzewanie, ale przede wszystkim wyższe koszty inwestycyjne.

DOM PASYWNY LUB „TYLKO” ENERGOOSZCZĘDNY

Niezależnie od tego, jak jest nasza sytuacja finansowa, warto wybudować dom, który będzie energooszczędny. Dobrze bowiem, żeby koszty jego eksploatacji były możliwie małe. Należy więc dobrze go ocieplić i odpowiednio dobrać okna, by pozyskiwały zimą ciepło słoneczne, odciążając w ten sposób domową instalację grzewczą. Jednocześnie dzięki odpowiednim przesłonom, okna te nie będą przegrzewać pomieszczeń latem i wymuszać stosowania kosztownej klimatyzacji.
W dbaniu o energooszczędność domu nie należy jednak przesadzać. Wybudowanie domu w bardzo dobrym standardzie energetycznym podnosi koszty inwestycyjne jedynie o kilka procent. Nie ma więc specjalnej potrzeby, by budować modny dom pasywny, który kosztuje prawie o 1/3 więcej niż dom, wybudowany zgodnie z obowiązującymi wymaganiami, jakim powinny odpowiadać budynki. Te dodatkowo wydane pieniądze raczej nigdy się bowiem nie zwrócą.

ZOBACZ TAKŻE:

Czy dom może być jednocześnie murowany i drewniany?

Czy projekt domu lepiej wybrać z katalogu, czy zamówić u architekta?

Czy dom murowany lepiej wybudować w rok czy w dwa lata?

Jak wybrać dobrą działkę?

Dlaczego nie warto budować piwnic?

2
Zobacz także

Trudno sobie wyobrazić budowę domu jednorodzinnego, w którym nie przewidziano by miejsca dla kominka. Moda na kominki trwa bowiem w najlepsze, choć ostatnio coraz częściej mają one konkurencję – na razie jeszcze niewielką – w postaci pieców kaflowych. Oba te urządzenia grzewcze łączy historyczny rodowód – kiedyś jako jedyne ogrzewały wnętrza domów i mieszkań. Jednak to nie względy sentymentalno-dekoracyjne decydują o tym, że w nowych domach […]

.

Choć teraz ściany i sufity, nie tylko w domach jednorodzinnych, wykańcza się najczęściej tynkami gipsowymi, to wciąż nie brak osób, które wolą użyć do tego tradycyjnych tynków cementowo-wapiennych. Ich powierzchnia – jeśli nie układa się na nich gładzi gipsowej – jest mniej gładka niż tynków gipsowych, ale są one na pewno znacznie bardziej odporne na wilgoć. Wykonywanie tynków cementowo-wapiennych w takich pomieszczeniach jak nieogrzewane […]

.

RODZAJE DESEK Trwałość i wytrzymałość elewacji zależy w głównej mierze od grubości desek, a także od kształtu ich profilu poprzecznego. Na okładziny elewacyjne najczęściej stosuje się deski o przekroju prostokątnym. Powinny one mieć grubość nie mniejszą niż 16 mm i szerokość do 150 mm. Kolejnym rodzajem jest deska o przekroju diagonalnym (ukośnym), czyli o zmiennej grubości na szerokości – od 16 mm z grubszej strony, do minimum 5 mm – […]

.

Bardzo łatwo jest zrobić z drewna prosty, poziomy mostek nad ogrodowym strumieniem lub wydłużonym oczkiem wodnym – wystarczą dwie belki, kilkanaście desek i trochę gwoździ lub wkrętów. Sprawa jest bardziej skomplikowana, gdy chcemy, by taki drewniany mostek był wygięty w kształcie łuku. Mostek, którego przęsło wygięte jest w kształcie łuku (a dokładniej: wąskiego wycinka powierzchni walca), prezentuje się w ogrodzie ciekawiej (Fot. 1) niż prosty pomost […]

.