Dlaczego wieniec stropowy jest ważny dla konstrukcji piętrowego domu?

Wieńcami stropowymi nazywane są – połączone ze sobą i będące zwieńczeniem stropów – belki żelbetowe, wykonane na ich obwodzie. Betonuje się je w miejscu oparcia stropów na ścianach nośnych, zarówno zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Ich obecność w konstrukcji murowanego domu ma bardzo duże znaczenie dla stabilności ścian nośnych i ochrony ich przed pękaniem.

Rola wieńców stropowych dla sztywności ścian domu bywa porównywana z tą, jaką w zrobionych z dębowych klepek beczkach, odgrywają obręcze z metalowych płaskowników, nazywanych bednarkami. Jest w tym może nieco przesady, gdyż wiele domów, wykonanych bez wieńców, stoi bez wyraźnych uszkodzeń, podczas gdy pozbawione stalowych obręczy beczki stałyby się jedynie luźnym stosem klepek, czyli wygiętych, drewnianych deszczułek.
Wieńce stropowe (Fot. 1 i 2) pełnią w budynkach podobną rolę, jak ławy fundamentowe. Dzięki zbrojeniu podłużnemu i odpowiednio dużemu przekrojowi poprzecznemu, oba te elementy usztywniają konstrukcję domu i są w stanie – przynajmniej w sporym stopniu – uchronić jego ściany od uszkodzeń, spowodowanych nierównomiernym osiadaniem gruntu pod fundamentami.

Fot. 1 – Wykonane na obwodzie wieńce są szczególnie ważne w częściowo prefabrykowanych stropach gęstożebrowych, gdyż spinają w całość wszystkie jego elementy, tworząc sztywną tarczę
Fot. 2 – Choć monolityczny strop żelbetowy uważany jest za sztywniejszy niż prefabrykowany, to zrobienie także w nim obwodowych wieńców zwiększa jego nośność i zmniejsza ugięcia

Taka sytuacja może zdarzyć się także wtedy, gdy warunki gruntowe na działce są dobre, co zostało nawet potwierdzone pozytywną opinią geotechniczną. Wystarczy, że w okolicy zmieni się poziom wód gruntowych albo w niedużej odległości od stojącego domu zostanie wybudowana droga szybkiego ruchu lub powstaną głębokie wykopy pod wielopoziomowe garaże apartamentowca, by wywołało to zmianę naprężeń, a więc i odkształceń gruntu pod fundamentami budynku. Dlatego niezależnie od tego, jaki jest grunt na działce, warto zadbać by piętrowy dom miał poprawnie wykonane wieńce stropowe.

O tym, jakie znaczenie dla stabilności domów mają wieńce stropowe, można się było na przykład przekonać podczas trzęsienia ziemi w Bukareszcie w 1977 roku. Nie przeżyło go wiele solidnych, przedwojennych domów z cegły, podczas gdy budynki nowsze, wykonane w technologii „wielkopłytowej” – przypominającej przecież stawianie domków z kart – oparły się żywiołowi i nawet nie zostały przez niego specjalnie uszkodzone. Stało się tak dlatego, że zgodnie z obowiązującymi przepisami budynki z żelbetowych płyt musiały mieć – ze względu na trudne pod względem sejsmicznym warunki w Rumunii – solidne obwodowe wieńce stropowe. Nie miały ich natomiast budynki ceglane, którym takich wymagań – w momencie ich powstawania – nie stawiano. W dodatku w większości z nich były stropy drewniane, których nie da się zwieńczyć żelbetowymi wieńcami.

Polska nie należy wprawdzie do krajów zagrożonych dużymi trzęsieniami Ziemi, ale i u nas staranne wykonywanie żelbetowych wieńców stropowych jest działaniem wielce roztropnym. Dotyczy to także domów jednorodzinnych.

ZBROJENIE WIEŃCA

Wieńce żelbetowe są najczęściej zbrojone podłużnie, górą i dołem – czterema prętami żebrowanymi lub gładkimi o średnicy 12 mm (Fot. 3 i 4). Łączące je strzemiona, wykonane z prętów o średnicy 4,5-6 mm, są zwykle rozstawione co 33 cm.

Fot. 3 – Standardowe zbrojenie wieńców żelbetowych składa się z czterech prętów o średnicy 12 mm, połączonych ze sobą strzemionami
Fot. 4 – Zbrojenie wieńców przygotowuje w wytwórni lub na placu budowy, łącząc ze sobą pręty i strzemiona za pomocą drutu wiązałkowego

By wieńce mogły właściwie spełniać swoje funkcje, ich zbrojenie powinno być zakotwione w narożach w taki sposób, by wygięcia końców prętów wewnętrznych dochodziły do zewnętrznych (Rys. 1). Podobnie jest w skrzyżowaniach typu T (Rys. 2).

Rys. 1 – W narożach wieńców wszystkie pręty zbrojenia podłużnego powinny mieć mniej więcej taką samą długość zakotwienia w betonie
Rys. 2 – Także pręty wieńców wewnętrznych muszą być dobrze zakotwione w wieńcach, znajdujących się nad ścianami zewnętrznymi

Taki sposób kotwienia dotyczy oczywiście zarówno prętów górnych, jak i dolnych i nie ma znaczenia, czy są to żelbetowe stropy monolityczne (Fot. 5), czy częściowo prefabrykowane (Fot. 6).
Złe zakotwienie prętów może spowodować, że wieniec w tym miejscu będzie miał mniejszą nośność niż w innych. W niektórych sytuacjach może to skutkować tym, że wieniec nie ochroni ścian domu przed uszkodzeniami.

Fot. 5 – W narożach stropów zbrojenie podłużne wieńców kotwi się przez zagięcie końców prętów lub zastosowanie dodatkowych wkładek w kształcie litery L
Fot. 6 – Górne i dolne pręty podłużnego zbrojenia wieńców można doprowadzić do naroża stropu bez wyginania na końcach, ale trzeba je ze sobą połączyć dodatkowymi wkładkami
1
Zobacz także

Od wiosny do jesieni koszt podlewania ogrodu, zwłaszcza jeśli jest spory, stanowi istotną pozycję w wydatkach związanych z utrzymaniem domu. Żyjemy bowiem w takim klimacie, w którym do utrzymania w naszym ogrodzie zielonego trawnika oraz kwitnących rabat i krzewów nie wystarczy wody, która spada z nieba. Mimo że czasem narzekamy na nadmiar deszczu… Jeśli do podlewania sporego ogrodu (Fot. 1) używamy wody z wodociągu, to zapłacimy za nią dużo, czasem nawet więcej niż za pozostałą […]

.

Kotły kondensacyjne mają zamkniętą komorę i nie pobierają powietrza do spalania z pomieszczenia – ich działanie nie ma więc bezpośredniego wpływu na to, co dzieje się z powietrzem wewnątrz domu. Dlatego można je bez obaw montować nie tylko w kotłowni czy pomieszczeniu technicznym, ale także w kuchni lub łazience, a nawet w korytarzu. Kocioł kondensacyjny pobiera powietrze do spalania i pozbywa się spalin za pomocą przewodu powietrzno-spalinowego. Może […]

.

Wystające ze ścian balkony są najbardziej wystawionymi na destrukcyjne oddziaływanie czynników atmosferycznych elementami domu. Słońce, deszcz, śnieg oraz częste i gwałtowane zmiany temperatury powodują, że nawet dobrze zabezpieczone z czasem niszczeją i wymagają remontu. Dotyczy to nie tylko warstw wykończeniowych, ale niekiedy także ich konstrukcji. Można się oczywiście zastanawiać, czy w domach jednorodzinnych – ze względu na bliskość ogrodu – balkony w ogóle są potrzebne. Jeśli już jednak […]

.

Wykonywanie więźb krokwiowo-jętkowych ma bardzo długą tradycję. Wciąż są one najczęściej stosowaną konstrukcją stromego, dwupołaciowego dachu. Mimo to połączenie jętek z krokwiami, mające dla tych dachów podstawowe znaczenie konstrukcyjne, wykonywane jest bardzo często niezgodnie ze sztuką budowlaną. Przy czym zdarza się to nawet zręcznym i wydawałoby się doświadczonym cieślom. O tym, że pozioma belka, nazywana jętką, służy do rozpierania pary krokwi mniej więcej […]

.