Dlaczego wieniec stropowy jest ważny dla konstrukcji piętrowego domu?

Wieńcami stropowymi nazywane są – połączone ze sobą i będące zwieńczeniem stropów – belki żelbetowe, wykonane na ich obwodzie. Betonuje się je w miejscu oparcia stropów na ścianach nośnych, zarówno zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Ich obecność w konstrukcji murowanego domu ma bardzo duże znaczenie dla stabilności ścian nośnych i ochrony ich przed pękaniem.

Rola wieńców stropowych dla sztywności ścian domu bywa porównywana z tą, jaką w zrobionych z dębowych klepek beczkach, odgrywają obręcze z metalowych płaskowników, nazywanych bednarkami. Jest w tym może nieco przesady, gdyż wiele domów, wykonanych bez wieńców, stoi bez wyraźnych uszkodzeń, podczas gdy pozbawione stalowych obręczy beczki stałyby się jedynie luźnym stosem klepek, czyli wygiętych, drewnianych deszczułek.
Wieńce stropowe (Fot. 1 i 2) pełnią w budynkach podobną rolę, jak ławy fundamentowe. Dzięki zbrojeniu podłużnemu i odpowiednio dużemu przekrojowi poprzecznemu, oba te elementy usztywniają konstrukcję domu i są w stanie – przynajmniej w sporym stopniu – uchronić jego ściany od uszkodzeń, spowodowanych nierównomiernym osiadaniem gruntu pod fundamentami.

Fot. 1 – Wykonane na obwodzie wieńce są szczególnie ważne w częściowo prefabrykowanych stropach gęstożebrowych, gdyż spinają w całość wszystkie jego elementy, tworząc sztywną tarczę
Fot. 2 – Choć monolityczny strop żelbetowy uważany jest za sztywniejszy niż prefabrykowany, to zrobienie także w nim obwodowych wieńców zwiększa jego nośność i zmniejsza ugięcia

Taka sytuacja może zdarzyć się także wtedy, gdy warunki gruntowe na działce są dobre, co zostało nawet potwierdzone pozytywną opinią geotechniczną. Wystarczy, że w okolicy zmieni się poziom wód gruntowych albo w niedużej odległości od stojącego domu zostanie wybudowana droga szybkiego ruchu lub powstaną głębokie wykopy pod wielopoziomowe garaże apartamentowca, by wywołało to zmianę naprężeń, a więc i odkształceń gruntu pod fundamentami budynku. Dlatego niezależnie od tego, jaki jest grunt na działce, warto zadbać by piętrowy dom miał poprawnie wykonane wieńce stropowe.

O tym, jakie znaczenie dla stabilności domów mają wieńce stropowe, można się było na przykład przekonać podczas trzęsienia ziemi w Bukareszcie w 1977 roku. Nie przeżyło go wiele solidnych, przedwojennych domów z cegły, podczas gdy budynki nowsze, wykonane w technologii „wielkopłytowej” – przypominającej przecież stawianie domków z kart – oparły się żywiołowi i nawet nie zostały przez niego specjalnie uszkodzone. Stało się tak dlatego, że zgodnie z obowiązującymi przepisami budynki z żelbetowych płyt musiały mieć – ze względu na trudne pod względem sejsmicznym warunki w Rumunii – solidne obwodowe wieńce stropowe. Nie miały ich natomiast budynki ceglane, którym takich wymagań – w momencie ich powstawania – nie stawiano. W dodatku w większości z nich były stropy drewniane, których nie da się zwieńczyć żelbetowymi wieńcami.

Polska nie należy wprawdzie do krajów zagrożonych dużymi trzęsieniami Ziemi, ale i u nas staranne wykonywanie żelbetowych wieńców stropowych jest działaniem wielce roztropnym. Dotyczy to także domów jednorodzinnych.

ZBROJENIE WIEŃCA

Wieńce żelbetowe są najczęściej zbrojone podłużnie, górą i dołem – czterema prętami żebrowanymi lub gładkimi o średnicy 12 mm (Fot. 3 i 4). Łączące je strzemiona, wykonane z prętów o średnicy 4,5-6 mm, są zwykle rozstawione co 33 cm.

Fot. 3 – Standardowe zbrojenie wieńców żelbetowych składa się z czterech prętów o średnicy 12 mm, połączonych ze sobą strzemionami
Fot. 4 – Zbrojenie wieńców przygotowuje w wytwórni lub na placu budowy, łącząc ze sobą pręty i strzemiona za pomocą drutu wiązałkowego

By wieńce mogły właściwie spełniać swoje funkcje, ich zbrojenie powinno być zakotwione w narożach w taki sposób, by wygięcia końców prętów wewnętrznych dochodziły do zewnętrznych (Rys. 1). Podobnie jest w skrzyżowaniach typu T (Rys. 2).

Rys. 1 – W narożach wieńców wszystkie pręty zbrojenia podłużnego powinny mieć mniej więcej taką samą długość zakotwienia w betonie
Rys. 2 – Także pręty wieńców wewnętrznych muszą być dobrze zakotwione w wieńcach, znajdujących się nad ścianami zewnętrznymi
1
Zobacz także

Izolacja przeciwwilgociowa, wykonana w poziomie parteru, ma dla domów niepodpiwniczonych niezwykle istotne znaczenie. Odcina ona bowiem cały budynek od wilgoci gruntowej. Dlatego jest niezmiernie ważne, by była nie tylko wystarczająco mocna i trwała, ale przede wszystkim ułożona szczelnie. Izolacja ta składa się z warstwy przeciwwilgociowej, ułożonej na zewnętrznych i wewnętrznych ścianach fundamentowych (Fot. 1) oraz – w terminie późniejszym – na podkładzie betonowym podłogi na gruncie (Fot. 2). Wykonuje się […]

.

W domach murowanych folię paroizolacyjną, chroniącą ocieplenie z wełny mineralnej przed zbyt gwałtownym napływem pary wodnej z wnętrz, stosuje się jedynie w dachach stromych i stropodachach o konstrukcji drewnianej. Inaczej jest z domami kanadyjskimi, czyli takimi, które są wykonane w technologii lekkiego szkieletu drewnianego. W „kanadyjczykach” paroizolację stosuje się we wszystkich przegrodach zewnętrznych, które mają kontakt z otoczeniem, a więc nie tylko w dachach stromych nad mieszkalnym poddaszem. Montuje się ją […]

.

Fundamenty, będące podstawą każdego budynku, mają bardzo duże znaczenie nie tylko dla jego trwałości, ale także sztywności. Jeśli są dobrze zaprojektowane i wykonane, to mogą uchronić go przed uszkodzeniami, spowodowanymi na przykład nierównomiernym osiadaniem gruntu. Niestety sposób, w jaki w Polsce najczęściej wykonuje się ławy fundamentowe domów jednorodzinnych nie jest najlepszy. Zwykle betonuje się je bowiem bezpośrednio w wykopie (Fot. 1), często nawet wtedy, gdy nie za bardzo […]

.

Jeśli do wykonania ogrodzeń używa się desek, to przeważnie także z nich robi się furtki, a bardzo często również bramy wjazdowe. Dotyczy to zarówno desek przetartych z czterech stron, czyli o przekroju prostokątnym, jak i tylko z dwóch stron, z pozostawieniem bocznych krawędzi w naturalnym kształcie. Wykonując furtkę z pojedynczych, pionowych desek, nie wystarczy, że połączymy je jedynie poprzecznie u góry i u dołu poziomymi elementami. Warto je jeszcze usztywnić w taki sposób, […]

.