Dlaczego czasem wieje z kratek wentylacyjnych?

W większości domów w Polsce jest wentylacja naturalna. Jak wiadomo, z powodów, które można by określić jako atmosferyczne lub właśnie naturalne, jej działanie nie jest stale na tym samym poziomie. Często bywa ono niedostateczne, ale niekiedy jest też przesadnie skuteczne.

Jednym z bardzo często spotykanych objawów złego działania wentylacji, jest napływ powietrza zewnętrznego przez kratki, które znajdują się w pomieszczeniach na początku przewodów wywiewnych, wyprowadzanych kominami ponad dach. Ponieważ dzieje się tak najczęściej zimą, więc nawiewane powietrze jest zimne, czasem nawet bardzo, co skłania mieszkańców do zaklejania kratek papierem lub folią. Po takim zabiegu wentylacja w domu przestaje zupełnie działać, czego skutkiem w pierwszej kolejności są zroszone szyby, potem rozwój pleśni na zimniejszych elementach ścian i stropów, a później – pogorszenie samopoczucia jego mieszkańców i w końcu utrata przez nich zdrowia, a w szczególnych sytuacjach – także życia. Bez stałego oddychania świeżym powietrzem nasza egzystencja nie jest bowiem możliwa.
Napływ powietrza do wnętrz przez kratki wentylacyjne ma jeszcze inne negatywne skutki. Przewody wentylacyjne są po prostu brudne, zarówno te wymurowane z cegły, jak i te nowocześniejsze, wykonane z elementów prefabrykowanych. Ich ścianki nie są gładkie, a więc osiadają na nich pyłki kurzu, alergeny, zarodniki pleśni i inne zanieczyszczenia, znajdujące się w usuwanym powietrzu. Okresowy brak ciągu w przewodach oraz ciepło i wilgoć tworzą w nich dogodne warunki do rozwoju wszelkich organizmów żywych.
Nie ma zagrożeń dla mieszkańców domu, jeśli przewody te działają zgodnie z przeznaczeniem, czyli usuwają zużyte powietrze na zewnątrz. Jeśli jednak ciąg w nich jest odwrotny, to cały ten znajdujący się w nich mikroświat przedostaje się do wnętrza domu, stwarzając poważne zagrożenie dla zdrowia ludzi.

ZŁE KOMINY

Napływ powietrza przez kratki rzadko jest spowodowany czynnikami zewnętrznymi. Może tak się stać jedynie wtedy, gdy wiatr nawiewa powietrze do komina, ale to świadczy, że jego konstrukcja jest zła (Rys. 1).
W poprawnie wykonanych kominach wentylacyjnych otwory wylotowe są po dwóch jego stronach (Fot. 1), więc niezależnie od tego, z której strony wieje wiatr, zawsze będzie wzmacniał w nim ciąg, a nie go osłabiał.
Na szczęście taki zły komin z wlotem po jednej stronie można łatwo i za stosunkowo nieduże pieniądze naprawić przez instalację na nim stałej lub ruchomej nasady kominowej.

Rys. 1 – Poprawne i niepoprawne wyloty przewodów wentylacyjnych w kominie
Fot. 1 – W poprawnie wykonanym kominie kierunek, z którego wieje wiatr nie ma wpływu na ciąg w przewodzie wentylacyjnym

BRAK NAWIEWU

Zdecydowanie częściej powodem odwrotnego ciągu w wywiewnych przewodach wentylacyjnych jest jednak brak nawiewu świeżego powietrza do domu. Za taki stan bardzo często odpowiadają sami mieszkańcy, którzy na zimę staranie uszczelniają okna, żeby nie tracić ciepła.
W ten sposób ich dom staje się zamkniętą puszką, z której wystają różnej długości przewody wentylacyjne. Ponieważ siła ciągu w nich zależy od różnicy ciśnień, nic dziwnego, że dłuższe przewody wygrywają z krótszymi i te ostatnie z wywiewnych stają się nawiewnymi. To dlatego w domu piętrowym lub z użytkowym poddaszem wieje właśnie z przewodów na górze, a nie na parterze. Nie oznacza to jednak, że taka sytuacja nie może również tam mieć miejsca.

Oto przykład z domu, który był już tutaj opisywany. W salonie połączonym z otwartą kuchnią znajdowały się dwie kratki (Rys. 2). Jedna była w kuchni nad zlewozmywakiem i należała do bardzo krótkiego, ledwie metrowego przewodu. Druga kratka natomiast znajdowała się nad kominkiem i była wlotem do przewodu wentylacyjnego, będącego elementem komina, w którym znajdował się też przewód dymowy. Komin ten miał ponad sześć metrów długości i przebiegał przez poddasze i strych, wystając ponad pół metra nad kalenicę. (Dlaczego robienie kratki nad kominkiem jest złym pomysłem, to temat na oddzielną poradę.) Przy takiej różnicy długości przewodów nic dziwnego, że krótszy przegrał z dłuższym i wiało z niego zimą na tyle mocno, że gospodarze bardzo szybko… zakleili kratkę.
Tymczasem to kratkę nad kominkiem należało zamurować, a na kuchennej – ze względu na bardzo krótki przewód – zamontować wentylator „łazienkowy”.
Powinien on stale chodzić na wolniejszym biegu, a jedynie w razie potrzeby być przełączany na szybszy. Tak też zrobiono…

Rys. 2 – Jeśli w jednym pomieszczeniu znajdują się dwie kratki, to zawsze ta od dłuższego przewodu „wygra” z tą od krótszego

O tym, że przyczyną napływu powietrza przez kratkę jest brak w domu nawiewu, łatwo można się przekonać, uchylając znajdujące się najbliższe niej okno. Po jego otwarciu wystarczy przyłożyć do kratki płomień świecy lub zapalniczki, by zobaczyć, że powietrze znowu jest wywiewane przez przewód.

1
Zobacz także

Od wiosny do jesieni koszt podlewania ogrodu, zwłaszcza jeśli jest spory, stanowi istotną pozycję w wydatkach związanych z utrzymaniem domu. Żyjemy bowiem w takim klimacie, w którym do utrzymania w naszym ogrodzie zielonego trawnika oraz kwitnących rabat i krzewów nie wystarczy wody, która spada z nieba. Mimo że czasem narzekamy na nadmiar deszczu… Jeśli do podlewania sporego ogrodu (Fot. 1) używamy wody z wodociągu, to zapłacimy za nią dużo, czasem nawet więcej niż za pozostałą […]

.

Kotły kondensacyjne mają zamkniętą komorę i nie pobierają powietrza do spalania z pomieszczenia – ich działanie nie ma więc bezpośredniego wpływu na to, co dzieje się z powietrzem wewnątrz domu. Dlatego można je bez obaw montować nie tylko w kotłowni czy pomieszczeniu technicznym, ale także w kuchni lub łazience, a nawet w korytarzu. Kocioł kondensacyjny pobiera powietrze do spalania i pozbywa się spalin za pomocą przewodu powietrzno-spalinowego. Może […]

.

Wystające ze ścian balkony są najbardziej wystawionymi na destrukcyjne oddziaływanie czynników atmosferycznych elementami domu. Słońce, deszcz, śnieg oraz częste i gwałtowane zmiany temperatury powodują, że nawet dobrze zabezpieczone z czasem niszczeją i wymagają remontu. Dotyczy to nie tylko warstw wykończeniowych, ale niekiedy także ich konstrukcji. Można się oczywiście zastanawiać, czy w domach jednorodzinnych – ze względu na bliskość ogrodu – balkony w ogóle są potrzebne. Jeśli już jednak […]

.

Wykonywanie więźb krokwiowo-jętkowych ma bardzo długą tradycję. Wciąż są one najczęściej stosowaną konstrukcją stromego, dwupołaciowego dachu. Mimo to połączenie jętek z krokwiami, mające dla tych dachów podstawowe znaczenie konstrukcyjne, wykonywane jest bardzo często niezgodnie ze sztuką budowlaną. Przy czym zdarza się to nawet zręcznym i wydawałoby się doświadczonym cieślom. O tym, że pozioma belka, nazywana jętką, służy do rozpierania pary krokwi mniej więcej […]

.