Dlaczego czasem wieje z kratek wentylacyjnych?

W większości domów w Polsce jest wentylacja naturalna. Jak wiadomo, z powodów, które można by określić jako atmosferyczne lub właśnie naturalne, jej działanie nie jest stale na tym samym poziomie. Często bywa ono niedostateczne, ale niekiedy jest też przesadnie skuteczne.

Jednym z bardzo często spotykanych objawów złego działania wentylacji, jest napływ powietrza zewnętrznego przez kratki, które znajdują się w pomieszczeniach na początku przewodów wywiewnych, wyprowadzanych kominami ponad dach. Ponieważ dzieje się tak najczęściej zimą, więc nawiewane powietrze jest zimne, czasem nawet bardzo, co skłania mieszkańców do zaklejania kratek papierem lub folią. Po takim zabiegu wentylacja w domu przestaje zupełnie działać, czego skutkiem w pierwszej kolejności są zroszone szyby, potem rozwój pleśni na zimniejszych elementach ścian i stropów, a później – pogorszenie samopoczucia jego mieszkańców i w końcu utrata przez nich zdrowia, a w szczególnych sytuacjach – także życia. Bez stałego oddychania świeżym powietrzem nasza egzystencja nie jest bowiem możliwa.
Napływ powietrza do wnętrz przez kratki wentylacyjne ma jeszcze inne negatywne skutki. Przewody wentylacyjne są po prostu brudne, zarówno te wymurowane z cegły, jak i te nowocześniejsze, wykonane z elementów prefabrykowanych. Ich ścianki nie są gładkie, a więc osiadają na nich pyłki kurzu, alergeny, zarodniki pleśni i inne zanieczyszczenia, znajdujące się w usuwanym powietrzu. Okresowy brak ciągu w przewodach oraz ciepło i wilgoć tworzą w nich dogodne warunki do rozwoju wszelkich organizmów żywych.
Nie ma zagrożeń dla mieszkańców domu, jeśli przewody te działają zgodnie z przeznaczeniem, czyli usuwają zużyte powietrze na zewnątrz. Jeśli jednak ciąg w nich jest odwrotny, to cały ten znajdujący się w nich mikroświat przedostaje się do wnętrza domu, stwarzając poważne zagrożenie dla zdrowia ludzi.

ZŁE KOMINY

Napływ powietrza przez kratki rzadko jest spowodowany czynnikami zewnętrznymi. Może tak się stać jedynie wtedy, gdy wiatr nawiewa powietrze do komina, ale to świadczy, że jego konstrukcja jest zła (Rys. 1).
W poprawnie wykonanych kominach wentylacyjnych otwory wylotowe są po dwóch jego stronach (Fot. 1), więc niezależnie od tego, z której strony wieje wiatr, zawsze będzie wzmacniał w nim ciąg, a nie go osłabiał.
Na szczęście taki zły komin z wlotem po jednej stronie można łatwo i za stosunkowo nieduże pieniądze naprawić przez instalację na nim stałej lub ruchomej nasady kominowej.

Rys. 1 – Poprawne i niepoprawne wyloty przewodów wentylacyjnych w kominie
Fot. 1 – W poprawnie wykonanym kominie kierunek, z którego wieje wiatr nie ma wpływu na ciąg w przewodzie wentylacyjnym

BRAK NAWIEWU

Zdecydowanie częściej powodem odwrotnego ciągu w wywiewnych przewodach wentylacyjnych jest jednak brak nawiewu świeżego powietrza do domu. Za taki stan bardzo często odpowiadają sami mieszkańcy, którzy na zimę staranie uszczelniają okna, żeby nie tracić ciepła.
W ten sposób ich dom staje się zamkniętą puszką, z której wystają różnej długości przewody wentylacyjne. Ponieważ siła ciągu w nich zależy od różnicy ciśnień, nic dziwnego, że dłuższe przewody wygrywają z krótszymi i te ostatnie z wywiewnych stają się nawiewnymi. To dlatego w domu piętrowym lub z użytkowym poddaszem wieje właśnie z przewodów na górze, a nie na parterze. Nie oznacza to jednak, że taka sytuacja nie może również tam mieć miejsca.

Oto przykład z domu, który był już tutaj opisywany. W salonie połączonym z otwartą kuchnią znajdowały się dwie kratki (Rys. 2). Jedna była w kuchni nad zlewozmywakiem i należała do bardzo krótkiego, ledwie metrowego przewodu. Druga kratka natomiast znajdowała się nad kominkiem i była wlotem do przewodu wentylacyjnego, będącego elementem komina, w którym znajdował się też przewód dymowy. Komin ten miał ponad sześć metrów długości i przebiegał przez poddasze i strych, wystając ponad pół metra nad kalenicę. (Dlaczego robienie kratki nad kominkiem jest złym pomysłem, to temat na oddzielną poradę.) Przy takiej różnicy długości przewodów nic dziwnego, że krótszy przegrał z dłuższym i wiało z niego zimą na tyle mocno, że gospodarze bardzo szybko… zakleili kratkę.
Tymczasem to kratkę nad kominkiem należało zamurować, a na kuchennej – ze względu na bardzo krótki przewód – zamontować wentylator „łazienkowy”.
Powinien on stale chodzić na wolniejszym biegu, a jedynie w razie potrzeby być przełączany na szybszy. Tak też zrobiono…

Rys. 2 – Jeśli w jednym pomieszczeniu znajdują się dwie kratki, to zawsze ta od dłuższego przewodu „wygra” z tą od krótszego

O tym, że przyczyną napływu powietrza przez kratkę jest brak w domu nawiewu, łatwo można się przekonać, uchylając znajdujące się najbliższe niej okno. Po jego otwarciu wystarczy przyłożyć do kratki płomień świecy lub zapalniczki, by zobaczyć, że powietrze znowu jest wywiewane przez przewód.

1
Zobacz także

Fundamenty pod przydomowy taras z drewnianych lub kompozytowych desek, opartych na legarach, najłatwiej zrobić z betonowych słupów, osadzonych w gruncie. Na takich fundamentach można również bezpiecznie postawić drewniany domek letniskowy – i to nawet sporej wielkości. Do zrobienia słupków fundamentowych najwygodniej jest użyć tekturowych tulei szalunkowych (Fot. 1), stosowanych teraz bardzo często do wykonywania konstrukcyjnych słupów żelbetowych o przekroju okrągłym. Pod taras wystarczy, jeśli tuleje będą […]

.

Sygnałem tego, że z dachem stromym dzieje się coś złego, są najczęściej mokre plamy, pojawiające się na płytach gipsowo-kartonowych zabudowy poddasza. Zwykle odpowiedzialnością za to obarcza się dekarzy, którzy wykonali pokrycie dachu. Wydaje się to logiczne, ponieważ to właśnie ono ma chronić wnętrze domu przed opadami atmosferycznymi. Czasem jednak winę za plamy wilgoci mogą ponosić osoby, które wykonywały ocieplenie dachu i jego zabudowę z płyt g-k. […]

.

Pewnie każdego właściciela ogrodu, w którym jest oczko wodne o nieco większych rozmiarach, odwiedziły kiedyś dzikie kaczki. Zwykle nie zabawiły długo i po krótszym lub dłuższym odpoczynku poleciały dalej. A przecież jest prosty i niedrogi sposób, by zachęcić je do dłuższego pobytu. Może nawet na całe lato… Wystarczy, jeśli na naszym ogrodowym stawie zrobimy dla rodziny kaczek wyspę z domkiem, czyli budką lęgową (Fot. 1). Może […]

.

Gdy wyposażony we wszelkie instalacje budynek w całej swojej okazałości stoi już pod dachem, a otwory w jego ścianach wypełniają okna i drzwi, inwestor oddycha z ulgą, będąc przekonany, że najważniejszą fazę budowy ma już za sobą. Tymczasem czekają go jeszcze prace wykończeniowe, od których jakości w dużej mierze zależy to, jak będzie mu się mieszkać w nowym domu. Końcowa faza budowy domu (Fot. 1) jest dla inwestora nie […]

.