Czy warto robić w domu schody zabiegowe?

Najpopularniejszy rodzaj schodów, stosowanych w domach jedno- i wielorodzinnych, to dwubiegowe ze spocznikiem, na którym następuje zmiana kierunku komunikacji. Na takie schody przeznaczyć trzeba sporo miejsca, ponieważ – jak każde – zajmują powierzchnię nie tylko na parterze, ale i na piętrze.

Schody w domach jednorodzinnych nie są zbyt często używane, więc jeśli nie mają charakteru reprezentacyjnego i dekoracyjnego, warto ograniczyć ich wielkość. Oczywiście należy to zrobić w taki sposób, aby pozostały wygodne i bezpieczne. Najłatwiej to osiągnąć przez zwiększenie wysokości stopni do 19 cm, na co jeszcze zezwalają warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki. Zmniejszymy w ten sposób nie tylko ich liczbę, niezbędną by dostać się na następną kondygnację, ale także ich głębokość, bo bez tego schody nie byłyby wygodne. Jeśli także szerokość biegów i spocznika ograniczymy do zapisanego w warunkach technicznych minimum, czyli 80 cm, to będziemy mieć najmniejsze z możliwych schody dwubiegowe ze spocznikiem.

DOBRE SCHODY ZABIEGOWE

Niektórzy w zmniejszeniu powierzchni przeznaczonej na schody idą jeszcze dalej i także w miejscu spocznika robią stopnie (Fot. 1), dzięki czemu maleje liczba stopni na obu biegach. Ponieważ na spoczniku następuje zmiana kierunku ruchu na schodach, więc stopnie muszą mieć w tym miejscu kształt wydłużonych trapezów.
Schody takie, nazywane zabiegowymi, zajmują najmniej miejsca ze wszystkich, ale są też bardzo niewygodne, a niewłaściwie zaprojektowane lub wykonane, mogą być także niebezpieczne. W pobliżu zakrętu znajduje się blisko siebie sześć do ośmiu stopni o bardzo małej w tym miejscu szerokości, więc dla osoby, która porusza się blisko wewnętrznej poręczy, może to grozić zsunięciem się z wysokości nawet jednego metra, a w konsekwencji – upadkiem ze schodów. Dlatego po schodach powinniśmy poruszać się ich środkiem, a już na pewno – unikać mijania się na nich na zakręcie.
Wszystkie te zagrożenia można ograniczyć, jeśli schody zabiegowe zostaną właściwie zaprojektowane. Generalnie chodzi o to, by zwężenie stopni nie było ograniczone jedynie do samego zakrętu, lecz rozpoczynało się już wcześniej – na biegach (Rys. 1).

Fot. 1 – Te schody mają na zakręcie stopnie w kształcie trapezu, choć ze względu na słup raczej należałoby je zaliczyć do wachlarzowych z dwoma prostymi biegami niż do zabiegowych
Rys. 1 – Schody zabiegowe zaprojektowane zgodnie ze sztuką budowlaną – na zakręcie wszystkie stopnie są trapezowe (żaden nie jest trójkątny) i mają pośrodku taką samą szerokość jak proste

W dawnych poradnikach budowlanych znaleźć można wiele sposobów projektowania schodów zabiegowych, by były one wygodniejsze, a przede wszystkim – bezpieczniejsze. Zaleca się w nich, aby każdy stopień trapezowy miał, w odległości około 50 cm od zewnętrznej krawędzi schodów lub ścian klatki schodowej, szerokość taką samą jak pozostałe stopnie proste. Jednocześnie przy wewnętrznej krawędzi schodów, każdy stopień nie był węższy niż 10 cm. Jak z tego widać, to drugie wymaganie wyklucza robienie w schodach zabiegowych stopni trójkątnych, co niestety jest często spotykane na mniejszych budowach.

ZŁE SCHODY ZABIEGOWE

Schody zabiegowe są niewątpliwie trudne do zrobienia, gdyż przede wszystkim wymagają dobrej wyobraźni przestrzennej. To z tego powodu wielu wykonawców ma sporo kłopotów z poprawnym wykonaniem deskowania w miejscu, w którym schody zakręcają. Ponieważ ich spód jest powierzchnią krzywoliniową o nieregularnym kształcie, nie da się deskowania wykonać z płaskich blatów, ani nawet pojedynczych desek (Fot. 2). Trzeba do tego użyć cienkich listew, a sama robota jest bardziej dla stolarza niż dla cieśli.
Przykładem skutków tych trudności są schody zrobione w jednym z domów jednorodzinnych w okolicach Warszawy (Fot. 3-5), których stopnie „na zakręcie” nie zostały rozplanowane zgodnie ze sztuką.

Fot. 2 – Na zakręcie spód schodów zabiegowych tworzy krzywoliniową, nieregularną płaszczyznę, dlatego zrobienie ich deskowania w tym miejscu nie jest łatwe i trzeba użyć do tego cienkich listew
Fot. 3 – W tych schodach dolny i górny bieg z prostymi stopniami dochodzą aż do zakrętu, dlatego stopnie zabiegowe są bardzo niewygodne, a większość z nich ma kształt trójkąta
Fot. 4 – Praktycznie każdy ze stopni zabiegowych ma inny kształt i wymiary, dlatego chodzenie po takich schodach będzie nie tylko nie wygodne, ale także niebezpieczne
Fot. 5 – Dzięki stosunkowo grubej ścianie, wymurowanej w duszy schodów, było miejsce na to, żeby stopnie zabiegowe miały od strony wewnętrznej chociaż po kilka centymetrów

Przy czym dolne deskowanie nie było jedynym problemem ich wykonawców, ponieważ praktycznie każdy stopień w tym miejscu jest inny. Dotyczy to nie tylko ich szerokości, i tego, że niektóre z nich są trójkątne. Stopnie te mają także różne wysokości (Fot. 6) – co już zdecydowanie trudniej wytłumaczyć problemami z wyobraźnią przestrzenną.
Być może właściciele domu po jakimś czasie przyzwyczają się do tych schodów i nauczą po nich bezpiecznie chodzić. Nigdy jednak nie będą one wygodne, a już na pewno – ładne.

Fot. 6 – W tych schodach stopnie zabiegowe nie tylko nie mają podobnego kształtu, ale nawet jednakowej wysokości; ta ostatnia wada dyskwalifikuje wykonawców, gdyż świadczy o braku podstawowych umiejętności
Rys. 2 – Uproszczony i łatwiejszy do wykonania (a także wygodniejszy do chodzenia) wariant schodów zabiegowych; w porównaniu z wariantem „klasycznym” ich powierzchnia jest większa jedynie o dwa stopnie

NASZA RADA

Jeśli budujemy mały, piętrowy dom, możemy zdecydować się na zrobienie w nim schodów zabiegowych. Na pewno zmniejszymy w ten sposób powierzchnię przeznaczoną na komunikację i dzięki temu możemy mieć większe pokoje czy łazienki. Zadbajmy jednak by zostały ona zaprojektowane, a później wykonane, zgodnie ze sztuką budowlaną.
W domu nieco większym zrezygnujmy jednak z takich schodów i zdecydujmy się raczej na dwubiegowe. Możemy ewentualnie zrobić na spoczniku dodatkowo trzy trójkątne stopnie, a jeśli pomiędzy biegami jest ściana lub dusza schodów ma co najmniej 25 cm – dodatkowy stopień prostokątny (Rys. 2). Będzie wygodnie i bezpiecznie, a powierzchnia przeznaczona na schody – mniejsza.

więcej na ten temat:

Jakie schody są najlepsze w domu jednorodzinnym?

Czy kręte schody mogą być wygodne i bezpieczne?

Czy lepsze są schody jedno-, czy dwubiegowe?

Jak zabezpieczyć schody przed małymi dziećmi?

Czy schody zawsze muszą mieć balustrady i poręcze?

Czy warto zrobić prowizoryczne schody na czas budowy domu?

Zobacz także

Nieregularne płyty z piaskowca to materiał, który znakomicie nadaje się do wykonania różnych ogrodowych przedsięwzięć. Z większych płyt można zrobić nawierzchnie ścieżek, kamienne podłogi w altanach oraz stopnie ogrodowych schodów, a z mniejszych – murki oporowe, podtrzymujące niezbyt wysokie skarpy. Płyt piaskowca nie można oczywiście układać bezpośrednio na gruncie, nawet po wcześniejszym zdjęciu ziemi roślinnej. Rodzaj podbudowy pod wykonywane z nich różne obiekty małej architektury ogrodowej, a zatem i zakres związanych […]

.

Im lepszą izolacyjność termiczną mają profile okienne i zamontowane w nich zestawy szybowe, tym ważniejsze jest staranne osadzenie okien w ścianach. Ich poprawny montaż nie tylko zapewnia szczelność i izolacyjność termiczną na styku ościeżnicy okna z ościeżem, czyli otworem w ścianie, ale też chroni piankę montażową przed zawilgoceniem i spowodowaną tym jej degradacją. Przy montażu bardzo istotne jest, by okno było jednakowo skutecznie uszczelnione na całym swoim obwodzie, […]

.

Murłaty, na których opierają się krokwie dachowe, są bardzo ważnym elementem dla nośności i stabilności dachu stromego. Dlatego zwykle poświęca się dużo uwagi ich solidnemu połączeniu ze ścianą kolankową. Niestety zdecydowanie mniejszą wagę przywiązuje się do ich właściwego ocieplenia. Murłata znajduje się na styku dachu i ściany zewnętrznej (Fot. 1). Ponieważ te dwie przegrody zewnętrzne domu wykonuje się i ociepla na różnych etapach budowy, […]

.

W domach energooszczędnych wyposażenie okien w rolety zewnętrzne powinno być standardem. Ograniczają one bowiem nie tylko straty ciepła zimą, ale chronią także przed przegrzewaniem wnętrz latem. Dlatego dodatkowe pieniądze wydane na rolety zwrócą się szybko mniejszymi wydatkami na ogrzewanie i chłodzenie pomieszczeń w domu. Kasety rolet mogą być w różny sposób mocowane do ścian nad otworami okiennymi, a ich lokalizacja zależy między innymi od rodzaju ścian zewnętrznych. ŚCIANY DWUWARSTWOWE […]

.