Czy na sztywne poszycie lepiej położyć papę czy membranę dachową?

W czasach, gdy nie było jeszcze wystarczająco mocnych membran dachowych, wstępne krycie dachu stromego wykonywano z papy asfaltowej, układanej na sztywnym poszyciu z desek. Jego zadaniem była ochrona ocieplenia dachu i jego drewnianej konstrukcji przed zawilgoceniem, spowodowanym przeciekaniem wody – z deszczu lub topniejącego śniegu – pod pokrycie z dachówek lub blach.

Obecnie pod układane na łatach i kontrłatach dachówki betonowe i ceramiczne oraz blachy profilowane i płaskie wstępne krycie dachu zazwyczaj wykonuje się z wysokoparoprzepuszczalnych membran dachowych (Fot. 1). Tak jest nie tylko taniej i szybciej, ale później łatwiej można ocieplić połacie dachu nad mieszkalnym poddaszem. Wełna mineralna może bowiem do tych folii bezpośrednio przylegać – w przeciwieństwie do sztywnego poszycia, wykonanego z desek lub płyt wiórowych. Przy membranie dachowej para wodna z wnętrza domu, która dociera do zewnętrznych warstw ocieplenia, jest bez przeszkód usuwana do otoczenia.

Fot. 1 – Pod różnego rodzaju dachówki i blachy wstępne krycie dachu wykonuje się teraz z mocnych i wysokoparoprzepuszczalnych membran dachowych
Fot. 2 – Wciąż na budowach domów jednorodzinnych można spotkać dachy, które mają na krokwiach ułożone sztywne poszycie z przybijanych na styk desek

SZTYWNE POSZYCIE

Mimo niewątpliwych zalet membran dachowych, zdarzają się dachy, na których wykonuje się sztywne poszycie (Fot. 2). Czasem wymaga tego rodzaj pokrycia, które można ułożyć tylko na sztywnym podkładzie – na przykład gonty bitumiczne, wióry osikowe lub łupek kamienny. Często też inwestor odkłada docelowe krycie dachu na później i do tego czasu budynek jest chroniony przed opadami atmosferycznymi przez papę asfaltową ułożoną na sztywnym poszyciu (Fot. 3).

Zdarza się też, że inwestorzy (lub ich doradcy budowlani) nie dowierzają membranom dachowym i nawet wtedy, gdy rodzaj pokrycia pozwala na ich stosowanie, wolą pozostać przy tradycyjnym sposobie wykonania wstępnego krycia dachu.

We wszystkich tych sytuacjach sztywne poszycie może być wykonane albo z zaimpregnowanych, wąskich desek, albo z wodoodpornych płyt wiórowych (Fot. 4) (zobacz: Z czego zrobić sztywne poszycie dachu?)

Fot. 3 – Dach z papą asfaltową ułożoną na sztywnym poszyciu ochroni mury przed opadami nawet podczas kilkuletniej przerwy w budowie domu
Fot. 4 – Obecnie bardzo często sztywne poszycie dachu wykonuje się z uodpornionych na wodę płyt wiórowych – rzadziej ze sklejki

Planując zrobienie sztywnego poszycia należy pamiętać, że podczas ocieplania połaci dachu trzeba będzie wykonać szczelinę wentylacyjną pomiędzy nim a warstwą wełny mineralnej. Z pewnością warto o tym pomyśleć przed przystąpieniem do krycia dachu, by ułatwić sobie później prace związane z ocieplaniem poddasza (zobacz: Czy na dachu kopertowym warto robić sztywne poszycie?)

PAPA ASFALTOWA CZY MEMBRANA DACHOWA

Tradycyjną izolacją przeciwwilgociową układaną na sztywnym poszyciu jest papa asfaltowa – podkładowa lub wierzchnia z posypką mineralną. Tę ostatnią warto zastosować zwłaszcza wtedy, gdy leżeć będzie na dachu przez dłuższy czas – na przykład przez dwa, trzy lata.

Papę tę układa się poziomymi pasami od okapu (Fot. 5) lub pionowymi – z góry na dół (Fot. 6). Oczywiście zawsze układa się ją z odpowiednim zakładem – tym większym im mniejsze jest pochylenie połaci dachu. Zwykle jest to około 15 cm.

Alternatywą dla papy asfaltowej mogą być membrany dachowe. Ich producenci mają bowiem w swojej ofercie takie, które można układać nie tylko bezpośrednio na krokwiach, ale także na sztywnym poszyciu dachu (ale jedynie na takim, które wykonane jest z desek).

Fot. 5 – Papę asfaltową na sztywnym poszyciu układa się najczęściej poziomymi pasami – rozpoczynając oczywiście od okapu dachu
Fot. 6 – Można też papę układać pionowymi pasami – dobrze jest wtedy w miejscach zakładu docisnąć ją do poszycia kontrłatami

Zatem już na wstępie odpadają nam wszystkie poszycia dachu wykonane z płyt wiórowych (pod gonty bitumiczne – z wyjątkiem pasów przyokapowych – w ogóle nie stosuje się na płytach dodatkowej izolacji przeciwwilgociowej).

Z zastosowania membrany dachowej na sztywnym poszyciu wykluczone są też dachy, na których nie wykonuje się od razu docelowego pokrycia z różnego rodzaju dachówek lub blach. Destrukcyjnie działa bowiem na nie promieniowanie ultrafioletowe i dlatego nie mogą być one wystawione na dłuższe działanie promieni słonecznych.

Nie można też układać membran na sztywnym poszyciu dachów, które będą kryte wiórami osikowymi (Fot. 7) lub łupkiem kamiennym (Fot. 8). Przede wszystkim i tak nie byłaby tu wykorzystana ich wysoka paroprzepuszczalność. Do tego na większych dachach takie pokrycia układa się stosunkowo długo (co dla membran oznacza zagrożenie promieniowaniem UV!), a także – byłyby one bardzo podziurawione gęsto przybijanymi gwoździami.

Fot. 7 – Wiórów osikowych może być w przekroju pionowym nawet jedenaście – układa się je więc bardzo wolno, co dla membrany dachowej mogłoby być zabójcze, ze względu na promieniowanie UV
Fot. 8 – Układanie łupka kamiennego jest bardzo pracochłonne, gdyż każdy element trzeba przyciąć i dopasować do konkretnego miejsca na dachu – raczej żadna membrana tego by nie zniosła

Do zastosowania membran pozostają więc wyłącznie te dachy, które ze względu na rodzaj pokrycia mogłyby mieć wstępne krycie wykonane jedynie z nich, ale inwestorzy – z różnych powodów – chcą mieć sztywne poszycie.

Wysoką paroprzepuszczalność membran dachowych – ważną dla ocieplenia dachu – można by tu wykorzystać jedynie wtedy, gdyby deski były wąskie i układane nie na styk, lecz z co najmniej kilkumilimetrowymi odstępami. Można mieć jednak wątpliwości, czy wystarczyłoby to do sprawnego usuwania pary wodnej z wnętrza domu, gdyby ocieplenie z wełny mineralnej przylegało do sztywnego poszycia. Także, co do tego, czy przy takim rozwiązaniu nie dochodziłoby do trwałego zawilgocenia desek i krokwi, a także ocieplenia.

Zaleca się, by szerokości desek na poszycie miały nie więcej niż 11 cm, a szczeliny między nimi – nie mniej niż 3 mm.

Oznacza to, że na każdy 1 m² poszycia jedynie przez otwór o wielkości 2,73 cm²(!) para wodna będzie mogła dostać się do membrany dachowej i przez nią być usunięta na zewnątrz. To bardzo niewiele, a przecież i to będzie możliwe jedynie pod warunkiem, że deski zostały na dachu ułożone z takimi właśnie odstępami (co jest raczej rzadkie), które w dodatku nie zmniejszyły się z powodu pęcznienia drewna wraz ze wzrostem jego wilgotności.

Z pewnością więc także przy ułożeniu membrany dachowej na poszyciu byłoby korzystniej (dla dachu i właścicieli domu), gdyby pomiędzy poszyciem a warstwą wełny mineralnej została wykonana szczelina wentylacyjna – taka, jaką trzeba zrobić, gdy na sztywnym poszyciu jest ułożona papa.

Widać z tego, że zastosowanie membran dachowych na sztywnym poszyciu mogłoby by mieć sens jedynie wtedy, gdyby były one tańsze od pap asfaltowych. Tak jednak nie jest, ponieważ te ich rodzaje, które można stosować na deskowaniu, należą do droższych.

NASZA RADA

Decydując się na sztywne poszycie dachu lepiej – z wielu powodów – pozostać przy tradycyjnym rozwiązaniu i ułożyć na nim papę asfaltową.

WIĘCEJ NA TEN TEMAT:

Z czego zrobić sztywne poszycie dachu?

Jak powinien być zbudowany dach stromy?

Dlaczego membrana dachowa jest lepsza od sztywnego poszycia i papy?

Jak powinien być zbudowany dach stromy?

Czy na dachu kopertowym warto robić sztywne poszycie?

Dlaczego wełna mineralna nie może dotykać do sztywnego poszycia dachu?

Zobacz także

Większość osób budujących dom nawet nie bierze pod uwagę tego, że niektóre z tradycyjnych okien mogą być w nim nieotwierane. Dotyczy to nawet tych inwestorów, którzy zdecydowali się na wentylację mechaniczną nawiewno-wywiewną z odzyskiem ciepła, przy której okna nie są potrzebne dla zagwarantowania właściwej wymiany powietrza w pomieszczeniach. Tymczasem zastosowanie w niektórych miejscach domu okien nieotwieranych może wyraźnie obniżyć koszt stolarki okiennej, który stanowi sporą pozycję w wydatkach na dom. Przy […]

.

W wielu, nie tylko starych domach są, nad otworami w ścianach, nadproża w kształcie łuku. Kiedyś było to podyktowane możliwościami budowlanymi – do zrobienia takiego nadproża z cegły niepotrzebne było stalowe zbrojenie. Później była to już raczej architektoniczna moda… Gdy nadchodzi konieczność wymiany okien w takich domach (Fot. 1), ich obecni właściciele stają przed dylematem, czy zamówić nowe okna dopasowane do istniejących otworów, czy „wyprostować” nadproża i zamówić okna prostokątne, znacznie tańsze […]

.

Choć wystrój kuchni jest niezmiernie ważny dla domowników, to projektując ją powinni zadbać przede wszystkim o jej funkcjonalność. Cóż bowiem z tego, że będą się nią mogli pochwalić przed gośćmi, jeśli codzienne korzystanie z niej nie będzie dla nich łatwe, lekkie i przyjemne… Ale oczywiście nie znaczy to, że kuchnia funkcjonalna nie może być jednocześnie ładna. Jeśli budujemy dom, to zwykle ogólna propozycja urządzenia kuchni jest przedstawiona w projekcie […]

.

W Polsce domy jednorodzinne buduje się przeważnie na ławach i ścianach fundamentowych. Żelbetowe płyty fundamentowe stosuje się raczej tylko wtedy, gdy grunt na działce ma małą nośność lub poziom wód gruntowych jest zbyt wysoki. A szkoda, ponieważ domy energooszczędne łatwiej jest odizolować termicznie od gruntu, gdy wybudowane są na żelbetowej płycie. Niezbyt częste stosowanie płyt fundamentowych (Fot. 1) sprawia, że pomysł, by wykonać w nich od razu instalację wodnego ogrzewania […]

.