Czy powinno się robić pionową izolację ścian fundamentowych?

Jeszcze do niedawna niespecjalnie dbano o to, by fundamenty domów jednorodzinnych, które nie miały piwnic, były należycie chronione przed zawilgoceniem wodą i wilgocią gruntową. Gwoli prawdy trzeba też dodać, że i z domami podpiwniczonymi bywało pod tym względem różnie, szczególnie takimi, które były zbudowane na działkach piaszczystych.

Kiedyś, gdy dom jednorodzinny miał na wierzchu ścian fundamentowych porządnie zrobioną poziomą izolację przeciwwilgociową z dwóch warstw papy na lepiku, to było już dobrze. Gdy do tego została ona później połączona na zakład z wykonywaną pod koniec budowy izolacją przeciwwilgociową podłogi na gruncie, to inwestor mógł się w pełni cieszyć, że wnętrze jego domu zostało w poziomie parteru całkowicie odcięte od wilgoci gruntowej.
Ostatnimi laty to się zmieniło i większość budowanych domów ma na ścianach fundamentowych zrobioną także pionową izolację przeciwwilgociową.

ZMIANY KLIMATYCZNE

Być może powodem tej – dodajmy: pozytywnej – zmiany podejścia do izolacji fundamentów było ocieplenie klimatu, którego jednym ze skutków są okresowe podtopienia nie tylko działek leżących na terenach zagrożonych powodzią, ale także tych położonych z dala od rzek, strumieni, jezior i innych zbiorników wodnych. Wystarczy tylko kilka dni ulewnego deszczu, a nawet trwającego krócej oberwania chmury… I nie pomaga wcale to, że na działce jest grunt piaszczysty, a teren wkoło płaski jak stół – kilka dni takiego egzaminu dla fundamentów wystarczy, by ślady wilgoci pojawiły się na parterze domu.

OSZCZĘDZANIE ENERGII

Może też przyczyną, dla której większość budowanych teraz domów jednorodzinnych ma ściany fundamentowe izolowane także pionowo przed wilgocią, były względy… energetyczne. Dążenie do ograniczenia strat ciepła w budynku, zwróciło uwagę projektantów i wykonawców na fundamenty, powszechnie dotąd pod tym względem lekceważone. Uważano bowiem, że przez podłogę parteru i fundamenty ucieka do gruntu z domu zdecydowanie mniej ciepła niż przez ściany, dach czy okna. Tymczasem była to być może prawda w „zimnych” budynkach, ale na pewno nie w takich, w których nadziemne przegrody zewnętrzne są z roku na rok coraz lepiej izolowane termicznie.
Niezależnie od przyczyn takiej zmiany, fakt pozostaje faktem, że teraz ściany fundamentowe nowo budowanych lub remontowanych domów są już izolowane od zewnątrz płytami polistyrenu ekstrudowanego lub twardego styropianu (Fot. 1). A przecież mało rozsądnie jest ocieplić betonowe ściany fundamentowe, a nie ułożyć na nich wcześniej choćby lekkiej izolacji przeciwwilgociowej (Fot. 2).

Fot. 1 – Budowane teraz domy jednorodzinne mają z reguły ściany fundamentowe ocieplone płytami polistyrenu ekstrudowanego, osłonięte przeważnie od strony gruntu folią tłoczoną
Fot. 2 – Przed ułożeniem ocieplenia ścian fundamentowych izoluje się je przeciwwilgociowo, stosując przeważnie do tego celu wodorozcieńczalną dyspersję asfaltowo-kauczukową

Kto miał na ten temat inne zdanie (bo przecież „beton nie boi się wody” – co jest zresztą prawdą), przekonał się dość szybko, że to błąd i z powodu zawilgocenia ścian parteru, musiał wykonać jednak pionową izolację fundamentów, rozbierając w tym celu czasami bardzo drogie wykończenie cokołów i niszcząc zazwyczaj poprzednie ocieplenie (Fot. 3 i 4). Nie sprawdziły się też oczekiwania tych, którzy liczyli, że skoro do ścian fundamentowych przyklejony jest od zewnątrz polistyren ekstrudowany, praktycznie nieprzepuszczalny dla wody, to poradzi on sobie także z wilgocią gruntową.

Fot. 3 – Przeważnie dotkliwie zawiedli się ci, którzy liczyli na to, że tylko nieznacznie zagłębionych w gruncie ścian fundamentowych nie trzeba chronić przed wilgocią i wystarczy je jedynie ocieplić
Fot. 4 – Mniej więcej po roku – z powodu plam wilgoci, które pojawiły się na parterze – wykończenie cokołów trzeba było rozebrać, zdjąć ocieplenie i zrobić brakującą izolację ścian fundamentowych
1
Zobacz także

Choć teraz ściany i sufity, nie tylko w domach jednorodzinnych, wykańcza się najczęściej tynkami gipsowymi, to wciąż nie brak osób, które wolą użyć do tego tradycyjnych tynków cementowo-wapiennych. Ich powierzchnia – jeśli nie układa się na nich gładzi gipsowej – jest mniej gładka niż tynków gipsowych, ale są one na pewno znacznie bardziej odporne na wilgoć. Wykonywanie tynków cementowo-wapiennych w takich pomieszczeniach jak nieogrzewane […]

.

Stosowanie drewnianej oblicówki do wykańczania elewacji domów ma bardzo długą tradycję nie tylko w Kanadzie czy Stanach Zjednoczonych, ale także w Polsce. Zazwyczaj i tam, i u nas w taki sposób były i są wykańczane domy drewniane. Ostatnio jednak elewacje z drewna są także wykonywane w domach murowanych. W domach jednorodzinnych oblicówkę drewnianą stosuje się przede wszystkim na ścianach poddasza (Fot. 1 i 2), parter wykańczając popularnym tynkiem cienkowarstwowym albo […]

.

Bardzo łatwo jest zrobić z drewna prosty, poziomy mostek nad ogrodowym strumieniem lub wydłużonym oczkiem wodnym – wystarczą dwie belki, kilkanaście desek i trochę gwoździ lub wkrętów. Sprawa jest bardziej skomplikowana, gdy chcemy, by taki drewniany mostek był wygięty w kształcie łuku. Mostek, którego przęsło wygięte jest w kształcie łuku (a dokładniej: wąskiego wycinka powierzchni walca), prezentuje się w ogrodzie ciekawiej (Fot. 1) niż prosty pomost […]

.

Podczas budowy domu kolejność niektórych robót wydaje się oczywista – najpierw wykonuje się warstwy nośne jego ścian, a dopiero później przykrywa je dachem. Ocieplenie takich ścian (a przy jednowarstwowych – wykonanie ich elewacji) zostawia się na później. Tak jest w najczęściej spotykanych sytuacjach, gdy dom przykryty jest tylko jednym dachem. Sprawy się komplikują, gdy dachy są dwa, z których jeden – położony […]

.