Jak powinno się poprawnie ocieplić ściany szczytowe wystające ponad dach?

W najpopularniejszych domach jednorodzinnych o prostej, rzec by można klasycznej bryle, ściany szczytowe są przeważnie schowane pod dwuspadowym dachem. Zdarzają się jednak i takie budynki, w których ściany te wystają ponad dach.

Decyzje o tym, czy w domu jednorodzinnym ściany szczytowe będą schowane pod dachem, czy też będą go osłaniać z obu stron (Fot. 1) należą raczej do kategorii architektonicznych, mających wpływ na wygląd budynku. Bo choć popularnie bywają nazywane „ogniowymi”, nie pełnią takiej roli, jak na przykład w zabudowie szeregowej, gdzie tego rodzaju wystające ponad dach murowane przegrody oddzielają od siebie przeciwpożarowo poszczególne segmenty „szeregówki”, dzięki czemu mogą być one traktowane jako oddzielne budynki.
Gdyby jednak oceniać oba rozwiązania pod względem budowlanym, to ściany osłaniające z obu stron dach są rozwiązaniem zdecydowanie bardziej korzystnym dla jego pokrycia. Chronią go bowiem przed porywistym, bocznym wiatrem, utrudniając zerwanie z dachu arkuszy blachy lub dachówek. Inna sprawa, że takie wystające ponad dach ściany szczytowe powinny być bardziej odporne na parcie i ssanie wiatru, niż wtedy, gdy dochodzą jedynie do połaci dachowych.

Fot. 1 – W większości domów z dwuspadowym dachem ściany szczytowe są przykryte jego połaciami, bywa jednak i tak, że to ściany szczytowe osłaniają dach z obu stron

STYK ŚCIAN SZCZYTOWYCH Z DACHEM

Miejsca styku ścian szczytowych z dachem powinny być wykonane w taki sposób, by nie stawały się ogromnym mostkiem cieplnym. Jeśli bowiem ocieplona połać dachu będzie bezpośrednio stykała się z murem, to ucieczka ciepła z pomieszczeń pod dachem nie będzie specjalnie ograniczona (Rys. 1). Wbrew pozorom taki „zimny” sposób wykonania styku ścian z dachem zdarza się w praktyce dość często i wynika z kolejności prowadzenia robót. Najpierw bowiem wznosi się ściany domu i przykrywa je dachem, a dopiero później przystępuje do wstawiania okien i drzwi oraz ocieplenia całego domu (to ostatnie oczywiście jedynie wtedy, gdy ściany domu nie są wykonane jako jednowarstwowe).
Żeby więc ściany szczytowe osłaniające z boku dach nie stały się potężnym mostkiem cieplnym, należy je ocieplić w taki sposób, żeby ucieczka ciepła z domu w tych miejscach była w możliwie największym stopniu ograniczona (Rys. 2).

Rys. 1 – Jeśli dach przylega bezpośrednio do muru dwuwarstwowej ściany szczytowej, to wzdłuż krawędzi jego połaci tworzą się potężne mostki termiczne
Rys. 2 – Przy tak ocieplonych górnych fragmentach ściany szczytowej wystającej ponad połacie dachu, ciepło z domu ma odciętą drogę ucieczki na zewnątrz

WSKAZÓWKI WYKONAWCZE

Największy problem z poprawnym wykonaniem styku ścian szczytowych z dachem wynika z tego, że ich ocieplenie, podobnie jak i pozostałych ścian zewnętrznych domu układa się z zasady od dołu, czyli od styku ścian parteru ze ścianami fundamentowymi.
Wyjściem mogłoby być ułożenie pokrycia na prawie całych połaciach dachu, ale bez fragmentów bezpośrednio przylegających do ścian szczytowych. Te prace, razem z obróbkami blacharskimi na ścianach, byłyby wykonane w terminie późniejszym, gdy cały dom już będzie ocieplony.
Takie rozkładanie prac związanych z kryciem dachu na dwa etapy nie jest jednak dobrym pomysłem. Pomijając problem z koniecznością dwukrotnego ściągania na budowę ekipy dekarskiej, wzrasta wtedy niebezpieczeństwo uszkodzenia ułożonego wcześniej pokrycia. Taki dach byłby też – nawet mimo prowizorycznych zabezpieczeń – przez dłuższy czas nieszczelny, a to uniemożliwiałoby prowadzenie prac wykończeniowych i instalacyjnych wewnątrz domu. Ponadto takie etapowanie robót na dachu mogłoby się odbić na ich jakości, a przede wszystkim na szczelności i trwałości jego pokrycia.

Płyty od zewnątrz. By móc wykonać krycie dachu za jednym razem, musimy najpierw ułożyć pas ocieplenia w górnej strefie ścian szczytowych. Najtrudniej jest to zrobić od strony zewnętrznej (Fot. 2), by przyklejone u góry płyty pasowały do tych, które będą potem układane od dołu. Utrudnieniem jest tutaj oczywiście to, że płyty styropiany muszą być ułożone w poszczególnych pasach z przesunięciem mniej więcej o połowę. Od tego, na ile dokładnie zostanie wymierzone położenie górnych płyt, zależy, czy nie trzeba będzie wypełniać szczelin pianką poliuretanową.

Fot. 2 – Płyty styropianu, ocieplające od zewnątrz ściany szczytowe, trzeba przyciąć i przykleić w taki sposób, żeby ich pionowe przesunięcie było równe szerokości pasów ocieplenia, które będzie układane później
Fot. 3 – Płyty styropianu, zarówno od wewnątrz, jak i od zewnątrz, przykleja się na równo z murem ściany szczytowej; całość przykryje jeszcze od góry dodatkowa warstwa płyt styropianowych
1
Zobacz także

Komin, do którego podłącza się stojący w salonie kominek, zwykle prowadzi się od fundamentów. Dotyczy to zarówno kominków wolnostojących, jak i tych z obudowanym wkładem. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, by komin do nich wykonać na żelbetowym stropie nad parterem i połączyć z kominkiem przez pozostawiony w nim odpowiedniej wielkości otwór. Zrezygnowanie z budowania komina kominka od fundamentów domu (Fot. 1) i postawienie go na stropie nad parterem jest bezpieczne, pod warunkiem, że jego konstrukcja jest przygotowana do przeniesienia […]

.

Na zewnętrzne rolety okienne działają takie same czynniki jak na okna. Ich odkształcenia mogą powodować zarówno gwałtowne podmuchy wiatru, jak i znaczne zmiany temperatury. Dlatego powinny być one osadzone w otworach okiennych w taki sposób, by na ich styku z tynkiem zewnętrznym nie powstawały rysy. Przy czym nie chodzi tu tylko o względy estetyczne, ale także o zapewnienie szczelności na styku prowadnic rolety i tynku, bez której prędzej czy później może dojść […]

.

Więźby dachowe – nie tylko dachów dwuspadowych – projektuje się przede wszystkim tak, by ich obciążenie (ciężar własny, śnieg i wiatr) było bezpiecznie przenoszone na ściany domu. Zdecydowanie mniej uwagi poświęca się oddziaływaniu takiego dachu na ściany szczytowe, choć zdarza się, że może być on przyczyną ich zarysowania. Dawniej, gdy pod stromymi dachami były tylko niemieszkalne strychy, więźby dachowe – zarówno krokwiowe, jak […]

.

Nie ma przepisu, który określałby minimalną wysokość cokołu wokół domu jednorodzinnego. Nie jest jednak dobrze dla elewacji budynku, jeśli styka się ona bezpośrednio z terenem. Dlatego w naszych warunkach klimatycznych warto, by elewacja była oddzielona od gruntu pasem, który wykończony jest materiałem odpornym na wilgoć i zabrudzenia. W krajach o cieplejszym od naszego klimacie bardzo często podłoga parteru jest na tym samym poziomie, co teren wokół domu. U nas także […]

.