Jakie schody są najlepsze w domu jednorodzinnym?

listek54Jeśli tylko nie zamierzamy budować rezydencji, to najkrótsza odpowiedź na tak postawione pytanie brzmiałaby: takie, które zajmują najmniej miejsca. Nie warto bowiem tracić na nie powierzchni domu kosztem innych pomieszczeń.

Podstawowa funkcja schodów to oczywiście umożliwienie mieszkańcom bezpiecznej i w miarę wygodnej komunikacji między kondygnacjami budynku. Czasem pełnią one także rolę dekoracyjną; wtedy zwykle ze względu na swoją wielkość, kształt i wysmakowane detale stają się dominującym elementem wystroju salonu (Fot. 1).
Jednak w większości domów jednorodzinnych schody służą przede wszystkim do wchodzenia na piętro i schodzenia z niego. Problem ze schodami polega na tym, że zabierają powierzchnię domu podwójnie – na parterze i na piętrze. Dlatego warto zrobić wszystko, żeby zajmowały one możliwie mało miejsca, oczywiście przy zachowaniu przy tym pewnej wygody (Fot. 2).

Fot. 1 – Jeśli schody mają pełnić nie tylko funkcje komunikacyjne, ale także dekoracyjne, kwestia ich wymiarów ma zwykle drugorzędne znaczenie
Fot. 2 – W domach z użytkowym poddaszem schody lokuje się zwykle pod skosem dachu; dzięki temu przestrzeń użytkowa domu jest lepiej wykorzystana

Robienie schodów szerokich i bardzo wygodnych, za cenę zajmowania przez nie dużej przestrzeni, trudno w niewielkim domu uznać za rozwiązanie roztropne. Zwłaszcza że ich wykorzystanie nie będzie zbyt duże, a dwie osoby będą się na nich mijać raczej sporadycznie.
Co przy tym ciekawe, im dłużej mieszka się w domu, tym domownicy rzadziej korzystają ze schodów. Nie biegają bowiem z każdą rzeczą z parteru na piętro lub odwrotnie, tylko odkładają ją na pierwszym stopniu i zabierają wszystko dopiero wtedy, gdy i tak trzeba pójść na górę lub zejść na dół.
Warto zatem w domu jednorodzinnym zrobić najmniejsze schody, jakie można, zgodnie z budowlanymi przepisami.

Uwaga! Gdy ktoś w ogóle nie lubi schodów, niech zbuduje sobie dom parterowy. Oczywiście, jeśli pozwalają na to wielkość działki oraz zapisy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

WYMAGANIA PRAWNE

Zgodnie z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki w domach jednorodzinnych schody wcale nie muszą być duże i wygodne (Fot. 3). Minimalna szerokość biegu i spocznika to jedynie 80 cm, a stopnie mogą mieć wysokość nawet 19 cm. Dla porównania w domach wielorodzinnych (Fot. 4) bieg musi mieć co najmniej 120 cm szerokości, spocznik – 150 cm, stopnie nie mogą być wyższe niż 17,5 cm. Trzeba jednak pamiętać, że na takich schodach – nawet gdy towarzyszy im winda – ruch jest większy niż w domu zajmowanym przez kilkuosobową rodzinę.

Fot. 3 – W domu jednorodzinnym biegi schodów są zwykle wąskie, a stopnie – wysokie; wtedy zabierają one najmniej powierzchni domu
Fot. 4 – W domach wielorodzinnych biegi i spoczniki schodów muszą być na tyle szerokie, by użytkownicy mogli się na nich swobodnie mijać; ich stopnie nie mogą być też zbyt wysokie

PROJEKT MAŁYCH SCHODÓW

Spróbujmy zatem zaprojektować schody, które spełnią wymogi prawa, będą w miarę wygodne i bezpieczne, a przy tym w możliwie małym stopniu uszczuplą powierzchnię domu przeznaczoną do mieszkania.
Przyjmijmy, że wysokość kondygnacji H, liczona od podłogi na parterze do podłogi na piętrze, wynosi 300 cm (270 cm – wysokość pomieszczeń parteru, a 30 cm – konstrukcja stropu wraz z sufitem i podłogą).
Gdyby przyjąć dopuszczoną przepisami wysokość stopni (19 cm), to do wejścia na piętro potrzeba by ich nie mniej niż: 300 cm : 19 cm = 15,79, czyli po zaokrągleniu do pełnej liczby – 16.
Przyjęcie takiej liczby stopni oznacza, że będą one miały wysokość h, równą: H : 16 = 300 : 16 = 18,75 cm.
Teraz pora na określenie szerokości stopni s. Żeby schody były wygodne, wysokość i szerokość ich stopni powinny spełniać następujący warunek:

2 x h + s = 61-65 cm;

w którym: h – wysokość stopnia (podstopnicy), s – szerokość stopnia (stopnicy), a 61-65 cm – przeciętna długość kroku człowieka (dalej przyjmiemy, że wynosi wartość średnią, czyli 63 cm).
Dla przyjętej wysokości stopni (h = 18,75 cm), ich szerokość powinna zatem wynosić: s = 63 cm – 2 x h = 63 – 2 x 18,75 = 25,5 cm.
W domach jednorodzinnych najczęściej spotyka się schody dwubiegowe (Fot. 5 i 6), składające się z dwóch biegów i spocznika. Z tego powodu wybierzemy tutaj taki właśnie ich rodzaj.

Fot. 5 – Najczęściej wybierany rodzaj schodów w domach jednorodzinnych to dwubiegowe z płaskim spocznikiem, zwanym też podestem
Fot. 6 – Spocznik schodów dwubiegowych może być zamocowany w ścianie zewnętrznej, w ścianach bocznych lub we wszystkich trzech jednocześnie
1
Zobacz także

Komin, do którego podłącza się stojący w salonie kominek, zwykle prowadzi się od fundamentów. Dotyczy to zarówno kominków wolnostojących, jak i tych z obudowanym wkładem. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, by komin do nich wykonać na żelbetowym stropie nad parterem i połączyć z kominkiem przez pozostawiony w nim odpowiedniej wielkości otwór. Zrezygnowanie z budowania komina kominka od fundamentów domu (Fot. 1) i postawienie go na stropie nad parterem jest bezpieczne, pod warunkiem, że jego konstrukcja jest przygotowana do przeniesienia […]

.

Na zewnętrzne rolety okienne działają takie same czynniki jak na okna. Ich odkształcenia mogą powodować zarówno gwałtowne podmuchy wiatru, jak i znaczne zmiany temperatury. Dlatego powinny być one osadzone w otworach okiennych w taki sposób, by na ich styku z tynkiem zewnętrznym nie powstawały rysy. Przy czym nie chodzi tu tylko o względy estetyczne, ale także o zapewnienie szczelności na styku prowadnic rolety i tynku, bez której prędzej czy później może dojść […]

.

Więźby dachowe – nie tylko dachów dwuspadowych – projektuje się przede wszystkim tak, by ich obciążenie (ciężar własny, śnieg i wiatr) było bezpiecznie przenoszone na ściany domu. Zdecydowanie mniej uwagi poświęca się oddziaływaniu takiego dachu na ściany szczytowe, choć zdarza się, że może być on przyczyną ich zarysowania. Dawniej, gdy pod stromymi dachami były tylko niemieszkalne strychy, więźby dachowe – zarówno krokwiowe, jak […]

.

Nie ma przepisu, który określałby minimalną wysokość cokołu wokół domu jednorodzinnego. Nie jest jednak dobrze dla elewacji budynku, jeśli styka się ona bezpośrednio z terenem. Dlatego w naszych warunkach klimatycznych warto, by elewacja była oddzielona od gruntu pasem, który wykończony jest materiałem odpornym na wilgoć i zabrudzenia. W krajach o cieplejszym od naszego klimacie bardzo często podłoga parteru jest na tym samym poziomie, co teren wokół domu. U nas także […]

.