Jakie schody są najlepsze w domu jednorodzinnym?

listek54Jeśli tylko nie zamierzamy budować rezydencji, to najkrótsza odpowiedź na tak postawione pytanie brzmiałaby: takie, które zajmują najmniej miejsca. Nie warto bowiem tracić na nie powierzchni domu kosztem innych pomieszczeń.

Podstawowa funkcja schodów to oczywiście umożliwienie mieszkańcom bezpiecznej i w miarę wygodnej komunikacji między kondygnacjami budynku. Czasem pełnią one także rolę dekoracyjną; wtedy zwykle ze względu na swoją wielkość, kształt i wysmakowane detale stają się dominującym elementem wystroju salonu (Fot. 1).
Jednak w większości domów jednorodzinnych schody służą przede wszystkim do wchodzenia na piętro i schodzenia z niego. Problem ze schodami polega na tym, że zabierają powierzchnię domu podwójnie – na parterze i na piętrze. Dlatego warto zrobić wszystko, żeby zajmowały one możliwie mało miejsca, oczywiście przy zachowaniu przy tym pewnej wygody (Fot. 2).

Fot. 1 – Jeśli schody mają pełnić nie tylko funkcje komunikacyjne, ale także dekoracyjne, kwestia ich wymiarów ma zwykle drugorzędne znaczenie
Fot. 2 – W domach z użytkowym poddaszem schody lokuje się zwykle pod skosem dachu; dzięki temu przestrzeń użytkowa domu jest lepiej wykorzystana

Robienie schodów szerokich i bardzo wygodnych, za cenę zajmowania przez nie dużej przestrzeni, trudno w niewielkim domu uznać za rozwiązanie roztropne. Zwłaszcza że ich wykorzystanie nie będzie zbyt duże, a dwie osoby będą się na nich mijać raczej sporadycznie.
Co przy tym ciekawe, im dłużej mieszka się w domu, tym domownicy rzadziej korzystają ze schodów. Nie biegają bowiem z każdą rzeczą z parteru na piętro lub odwrotnie, tylko odkładają ją na pierwszym stopniu i zabierają wszystko dopiero wtedy, gdy i tak trzeba pójść na górę lub zejść na dół.
Warto zatem w domu jednorodzinnym zrobić najmniejsze schody, jakie można, zgodnie z budowlanymi przepisami.

Uwaga! Gdy ktoś w ogóle nie lubi schodów, niech zbuduje sobie dom parterowy. Oczywiście, jeśli pozwalają na to wielkość działki oraz zapisy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

WYMAGANIA PRAWNE

Zgodnie z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki w domach jednorodzinnych schody wcale nie muszą być duże i wygodne (Fot. 3). Minimalna szerokość biegu i spocznika to jedynie 80 cm, a stopnie mogą mieć wysokość nawet 19 cm. Dla porównania w domach wielorodzinnych (Fot. 4) bieg musi mieć co najmniej 120 cm szerokości, spocznik – 150 cm, stopnie nie mogą być wyższe niż 17,5 cm. Trzeba jednak pamiętać, że na takich schodach – nawet gdy towarzyszy im winda – ruch jest w większy niż w domu zajmowanym przez kilkuosobową rodzinę.

Fot. 3 – W domu jednorodzinnym biegi schodów są zwykle wąskie, a stopnie – wysokie; wtedy zabierają one najmniej powierzchni domu
Fot. 4 – W domach wielorodzinnych biegi i spoczniki schodów muszą być na tyle szerokie, by użytkownicy mogli się na nich swobodnie mijać; ich stopnie nie mogą być też zbyt wysokie

PROJEKT MAŁYCH SCHODÓW

Spróbujmy zatem zaprojektować schody, które spełnią wymogi prawa, będą w miarę wygodne i bezpieczne, a przy tym w możliwie małym stopniu uszczuplą powierzchnię domu przeznaczoną do mieszkania.
Przyjmijmy, że wysokość kondygnacji H, liczona od podłogi na parterze do podłogi na piętrze, wynosi 300 cm (270 cm – wysokość pomieszczeń parteru, a 30 cm – konstrukcja stropu wraz z sufitem i podłogą).
Gdyby przyjąć dopuszczoną przepisami wysokość stopni (19 cm), to do wejścia na piętro potrzeba by ich nie mniej niż: 300 cm : 19 cm = 15,79, czyli po zaokrągleniu do pełnej liczby – 16.
Przyjęcie takiej liczby stopni oznacza, że będą one miały wysokość h, równą: H : 16 = 300 : 16 = 18,75 cm.
Teraz pora na określenie szerokości stopni s. Żeby schody były wygodne, wysokość i szerokość ich stopni powinny spełniać następujący warunek:

2 x h + s = 61-65 cm;

w którym: h – wysokość stopnia (podstopnicy), s – szerokość stopnia (stopnicy), a 61-65 cm – przeciętna długość kroku dorosłego człowieka (dalej przyjmiemy, że wynosi wartość średnią, czyli 63 cm).
Dla przyjętej wysokości stopni (h = 18,75 cm), ich szerokość powinna zatem wynosić: s = 63 cm – 2 x h = 63 – 2 x 18,75 = 25,5 cm.
W domach jednorodzinnych najczęściej spotyka się schody dwubiegowe (Fot. 5 i 6), składające się z dwóch biegów i spocznika. Z tego powodu wybierzemy tutaj taki właśnie ich rodzaj.

Fot. 5 – Najczęściej wybierany rodzaj schodów w domach jednorodzinnych to dwubiegowe z płaskim spocznikiem, zwanym też podestem
Fot. 6 – Spocznik schodów dwubiegowych może być zamocowany w ścianie zewnętrznej, w ścianach bocznych lub we wszystkich trzech jednocześnie
1
Zobacz także

Trudno sobie wyobrazić budowę domu jednorodzinnego, w którym nie przewidziano by miejsca dla kominka. Moda na kominki trwa bowiem w najlepsze, choć ostatnio coraz częściej mają one konkurencję – na razie jeszcze niewielką – w postaci pieców kaflowych. Oba te urządzenia grzewcze łączy historyczny rodowód – kiedyś jako jedyne ogrzewały wnętrza domów i mieszkań. Jednak to nie względy sentymentalno-dekoracyjne decydują o tym, że w nowych domach […]

.

Choć teraz ściany i sufity, nie tylko w domach jednorodzinnych, wykańcza się najczęściej tynkami gipsowymi, to wciąż nie brak osób, które wolą użyć do tego tradycyjnych tynków cementowo-wapiennych. Ich powierzchnia – jeśli nie układa się na nich gładzi gipsowej – jest mniej gładka niż tynków gipsowych, ale są one na pewno znacznie bardziej odporne na wilgoć. Wykonywanie tynków cementowo-wapiennych w takich pomieszczeniach jak nieogrzewane […]

.

Stosowanie drewnianej oblicówki do wykańczania elewacji domów ma bardzo długą tradycję nie tylko w Kanadzie czy Stanach Zjednoczonych, ale także w Polsce. Zazwyczaj i tam, i u nas w taki sposób były i są wykańczane domy drewniane. Ostatnio jednak elewacje z drewna są także wykonywane w domach murowanych. W domach jednorodzinnych oblicówkę drewnianą stosuje się przede wszystkim na ścianach poddasza (Fot. 1 i 2), parter wykańczając popularnym tynkiem cienkowarstwowym albo […]

.

Bardzo łatwo jest zrobić z drewna prosty, poziomy mostek nad ogrodowym strumieniem lub wydłużonym oczkiem wodnym – wystarczą dwie belki, kilkanaście desek i trochę gwoździ lub wkrętów. Sprawa jest bardziej skomplikowana, gdy chcemy, by taki drewniany mostek był wygięty w kształcie łuku. Mostek, którego przęsło wygięte jest w kształcie łuku (a dokładniej: wąskiego wycinka powierzchni walca), prezentuje się w ogrodzie ciekawiej (Fot. 1) niż prosty pomost […]

.