Jakie powinny być kratki na końcach kanałów wentylacyjnych?

Minimalny przekrój poprzeczny przewodów wywiewnych wentylacji naturalnej (grawitacyjnej) jest dokładnie określony w przepisach budowlanych. Niestety, zrobienie kanałów wentylacyjnych o takim, a nawet większym przekroju nie oznacza, że na pewno wymaganie to zostało spełnione. Powodem odstępstwa od przepisów jest założenie zbyt małych kratek na końcach tych przewodów.

Zgodnie z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki, przekrój przewodów wentylacyjnych nie może być mniejszy niż 160 cm². Warunek ten z nawiązką spełniają – wykonywane w domach od wieków – kanały murowane z cegły ceramicznej, które mają wewnętrzny przekrój 14 x 14 cm = 196 cm². Dotyczy to również prefabrykowanych kominów wentylacyjnych wykonywanych obecnie najczęściej z keramzytobetonowych pustaków (Fot. 1). Przekroje wykonanych z nich kanałów mają wymiary co najmniej 10 x 16 cm, a więc powierzchnię dokładnie taką, jakiej wymagają przepisy budowlane.

Fot. 1 – Otwór wlotowy do kanału wentylacyjnego, wykonany w ściance komina z elementów prefabrykowanych, ma często przekrój taki sam jak kanał – nic dziwnego, że po nałożeniu jakiejkolwiek kratki zrobi się on mniejszy
Fot. 2 – Ta okrągła plastikowa kratka wentylacyjna ma wewnętrzną średnicę 9,5 cm – nawet gdyby nie uwzględniać poziomych szczeblinek to osłaniany nią otwór wlotowy do kanału wywiewnego ma powierzchnię jedynie niecałych 71 cm²

ZA MAŁE KRATKI WENTYLACYJNE

Niestety, wewnątrz domu drożność wykonanych kanałów wentylacyjnych jest bardzo często zmniejszana przez nałożenie na wlotach do nich zbyt małych kratek. Czasem nawet ich wymiary zewnętrzne są mniejsze niż sam przekrój kanału (Fot. 2), a przecież tak naprawdę dla ilości usuwanego z wnętrza domu powietrza nie ma znaczenia całkowita powierzchnia kratek, a jedynie wielkość pozostawionych w nich otworów. Cóż bowiem z tego, że kanał wentylacyjny będzie miał na całej swojej długości przekrój zgodny z wymaganiami budowlanymi, jeśli jeden lub oba jego końce zamkniemy pokrywkami, przepuszczającymi jedynie niewielkie ilości powietrza.
Jeśli powierzchnia otworów w kratce wentylacyjnej będzie mniejsza niż przekrój wlotu do kanału (Fot. 3 i 4), to oczywiście przepłynie przez niego mniej zużytego powietrza. Dotyczy to szczególnie dni, w których ciąg w przewodach wentylacyjnych jest stosunkowo słaby, czyli okresów, gdy temperatura (gęstość) powietrza na zewnątrz jest niewiele mniejsza od tej, która jest w domu.

Fot. 3 – Podczas remontu mieszkania w jednym z domów wykonanych w technologii wielkopłytowej zdemontowano starą kratkę z otworu wlotowego do prefabrykowanego kanału wywiewnego wentylacji naturalnej
Fot. 4 – Z powodu nałożenia nowej, plastikowej kratki z licznymi szczeblinkami i dodatkową drobną siatką „przeciwko prusakom” otwór wlotowy jest teraz prawie dwa razy mniejszy niż przekrój kanału

Dlatego należy tak dobierać kratki wentylacyjne, by to ich przekrój netto był zbliżony do przekroju kanału wywiewnego, a najlepiej – by był większy od niego. Z tego powodu należy zwracać uwagę nie tylko na szerokość i wysokość kratki, ale także na grubość jej ramki i szczeblinek lub żaluzji. Bywa bowiem, że sama kratka jest spora, ale na przykład na skutek ambicji projektanta, który starał się jej nadać oryginalny wygląd, powierzchnia otworów jest w niej bardzo mała (Fot. 5).
Pozytywnym przykładem w tym zakresie jest kratka, którą oferuje jeden z dużych producentów systemów kominiarskich. Do swoich elementów prefabrykowanych wentylacyjnych, w których kanały mają przekrój 160, 189 i 204 cm², proponuje kratkę, która ma wymiary 9,5 x 28,5 cm, czyli przekrój brutto równy 270,75 cm². Jest więc raczej pewne, że nawet uwzględniając powierzchnię zajmowaną przez jej ramkę i szczeblinki, taka kratka nie utrudni przepływu powietrza w kanałach wentylacyjnych.

Uwaga! Wlot do kanału wywiewnego jest bardzo często – zwłaszcza w łazienkach i toaletach – ograniczany również przez montaż wentylatorków elektrycznych (Fot. 6), które mają – w niektórych sytuacjach i warunkach pogodowych – wspomagać działanie wentylacji naturalnej.

Fot. 5 – Nawet bez mierzenia widać, że powierzchnia otworów w tej kratce wentylacyjnej jest dużo mniejsza od przekroju wlotu do kanału wentylacyjnego
Fot. 6 – Każdy wentylatorek elektryczny, zainstalowany w łazience w celu wspomagania wentylacji naturalnej, zmniejsza otwór wlotowy do przewodu wywiewnego
1
Zobacz także

Wykonywanie więźb krokwiowo-jętkowych ma bardzo długą tradycję. Wciąż są one najczęściej stosowaną konstrukcją stromego, dwupołaciowego dachu. Mimo to połączenie jętek z krokwiami, mające dla tych dachów podstawowe znaczenie konstrukcyjne, wykonywane jest bardzo często niezgodnie ze sztuką budowlaną. Przy czym zdarza się to nawet zręcznym i wydawałoby się doświadczonym cieślom. O tym, że pozioma belka, nazywana jętką, służy do rozpierania pary krokwi mniej więcej […]

.

Są takie domy jednorodzinne, w których schody z parteru na piętro nie mają balustrad i poręczy – i to wcale nie dlatego, że właścicielom zabrakło pieniędzy na ich zrobienie. Tak po prostu zostały wymyślone, by przez oryginalną formę i wykończenie, swoją funkcją dekoracyjną konkurowały z komunikacyjną. Choć schody bez żadnych zabezpieczeń nie spełniają wymagań warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (§ 296, § 298), ich posiadacze […]

.

W domach jednorodzinnych kanalizacja działa grawitacyjnie, co oznacza, że ścieki spływają pod własnym ciężarem do sieci kanalizacyjnej, przydomowej oczyszczalni ścieków lub osadnika bezodpływowego, popularnie nazywanego szambem. By było to możliwe, do pionów kanalizacyjnych musi być zapewniony dopływ powietrza. Bez dostępu powietrza do pionów, podczas na przykład spuszczania wody w toalecie, powstawałoby podciśnienie, którego skutkiem byłoby wysysanie wody znajdującej się w syfonie (zamknięciu wodnym) wanny lub umywalki. Przez […]

.

Wierzchnie warstwy podłóg układa się na ostatnim etapie prac wykończeniowych, gdy w domu są już wykonane tynki na ścianach i sufitach, a na poddaszu – ocieplenie dachu i jego zabudowa z płyt gipsowo-kartonowych. Ważne też, żeby wylewki, będące konstrukcyjnym podkładem pod wykończenie podłogi, były już suche, nawet wtedy, gdy posadzka ma być zrobiona z płytek kamiennych lub gresowych, które „nie boją się” wilgoci. Podłogi w domach jednorodzinnych mają […]

.