Dlaczego lepiej ocieplać ściany od zewnątrz niż od wewnątrz?

W Polsce domy z zasady ociepla się od zewnątrz. Jest to podyktowane tym, że w naszych warunkach klimatycznych bardziej zależy nam na ochronie domów przed ucieczką ciepła zimą niż przed przegrzewaniem ich latem. Ma więc znaczenie, że przy tym sposobie montażu izolacji cieplnej łatwiej można wyeliminować mostki termiczne, które mogłyby wystąpić w budynku.

Izolację cieplną od środka układa się u nas zazwyczaj tylko wtedy, gdy nie można tego zrobić od strony zewnętrznej. Powodem może być na przykład to, że dom podlega ochronie konserwatorskiej i nie można zmieniać jego elewacji lub chcemy ocieplić pojedyncze mieszkanie w budynku, którego wspólnota nie zamierza na razie poddawać całościowej modernizacji.

OCIEPLENIE OD WEWNĄTRZ

Nie brakuje jednak – związanych z budownictwem – osób, które zasadę ocieplania domów od zewnętrznej strony uważają za błędną. Są oni zdania, że skoro to ciepło ucieka z domu, a nie „zimno” do niego wchodzi, więc izolacja termiczna powinna być od strony ogrzewanego wnętrza.
Podkreślają też, że gdy chcemy ogrzać dom ocieplony od środka, nie musimy zużywać energii na podniesienie temperatury jego murowanych ścian, dzięki czemu zrobimy to szybciej i mniejszym kosztem.
Mają oni niewątpliwie rację, gdy jest to dom letniskowy, do którego przyjedziemy zimą. Z pewnością w krótszym czasie go ogrzejemy, gdy jego ściany mają izolację termiczną od strony wewnętrznej (Rys. 1).
Czy jednak w takim samym stopniu dotyczy to domów całorocznych?
Zanim odpowiemy na to pytanie, przyjrzyjmy się jakich domów i w jakich elementów budynku dotyczy dylemat: ocieplać od zewnątrz czy od środka?

Rys. 1 – Dom letniskowy szybciej nagrzejemy zimą, gdy jest ocieplony od wewnątrz – jednak po wyłączeniu ogrzewania szybko zrobi się w nim zimno
Fot. Wojciech Nitka
Fot. 1 – Ściany szkieletowego domu drewnianego są ocieplone w całej swojej grubości

OD ZEWNĄTRZ CZY OD ŚRODKA

Zacznijmy od tego, że problem, z której strony korzystniej jest umieścić ocieplenie, nie dotyczy szkieletowych domów drewnianych (Fot. 1), w których ściany zewnętrzne, dach i strop nad nieogrzewaną piwnicą w całej swojej grubości wypełnione są izolacją termiczną. Podobnie jest z ścianami domów z drewnianych bali.
Wydaje się więc, że wybór miejsca ułożenia izolacji termicznej dotyczy głównie domów murowanych. W Polsce jest on oczywiście ważny, gdyż takie właśnie domy buduje się u nas przede wszystkim. Pytanie tylko, czy kwestia lokalizacji izolacji cieplnej dotyczy w jednakowym stopniu wszystkich przegród zewnętrznych takich domów.

Dach stromy. Z decyzji o lokalizacji izolacji termicznej trzeba wykreślić popularne dachy wysokie, gdyż ich połacie zwykle w całości wypełnione są wełną mineralną (Fot. 2).

Podłoga na gruncie. Podobnie jest z podłogami na gruncie domów niepodpiwniczonych: w nich izolację termiczną układa się zazwyczaj na podkładzie betonowym, czyli od środka domu. Można by wprawdzie zrobić odwrotnie i ułożyć ocieplenie pod betonową płytą, ale przy tradycyjnym fundamentowaniu domu na ławach, inwestorzy rzadko się na to decydują, obawiając się osiadania styropianu. Widać jednak z tego, że decyzja o tym, gdzie zostanie umieszczona izolacja termiczna podłogi, wynika ze względów wytrzymałościowych, a nie cieplno-wilgotnościowych.

Płyta fundamentowa. Podobnie jest wtedy, gdy dom posadowiony jest na płycie fundamentowej. Różnica w stosunku do podłogi na gruncie jest jedynie taka, że izolację termiczną z twardego i nienasiąkliwego polistyrenu ekstrudowanego umieszcza się ze względów technicznych między płytą a gruntem, czyli od zewnętrznej strony domu.

Fot. 2 – Dachy strome są ocieplone na całą grubość – od membrany dachowej do zabudowy z płyt gipsowo-kartonowych
Fot. 3 – Konstrukcyjno-izolacyjnych ścian jednowarstwowych nie ociepla się ani od środka, ani od zewnątrz

Zatem pytanie: czy lepiej izolować dom od zewnątrz, czy od wewnątrz dotyczy praktycznie jedynie ścian domu.
Dla porządku powinniśmy wyłączyć z nich ściany jednowarstwowe (Fot. 3), wymurowane z pustaków poryzowanych czy bloczków betonu komórkowego. Izolują one bowiem termicznie dom na całej swojej grubości.
Jak z tego widać, problem, od której strony lepiej umieszczać izolację termiczną dotyczy tylko ścian dwu- i trójwarstwowych.

MOSTKI TERMICZNE

Ocieplając ściany od zewnątrz eliminujemy mostki termiczne w miejscu oparcia żelbetowych stropów na ścianach (Rys. 2). Nie da się ich uniknąć, jeśli zaizolujemy je od wewnątrz, chyba że w takim domu dodatkowo zaizolujemy termicznie z obu stron strop, czyli zarówno podłogę, jak i sufit (Rys. 3). W podobny sposób będziemy musieli postąpić w miejscach, w których ściany wewnętrzne stykają się z zewnętrznymi.

Rys. 2 – Gdy ściana ocieplona jest od zewnątrz, łatwiej wyeliminować w niej powstawanie mostków termicznych, na przykład w miejscach oparcia stropów
Rys. 3 – W ścianach ocieplonych od środka, mostki termiczne w miejscu oparcia stropów można zlikwidować tylko przez ich ocieplenie od dołu i od góry
1
Zobacz także

Podczas wykańczania wnętrz tynkiem gipsowym należy zwracać uwagę, by nie miał on bezpośredniego kontaktu z niezabezpieczoną antykorozyjnie stalą, gdyż przyczynia się on do jej szybkiej korozji. To dlatego na przykład wypukłe krawędzie ścian lepiej wzmacniać kątownikami aluminiowymi niż stalowymi, nawet jeśli te ostatnie wykonane są z blachy ocynkowanej. Dobrze wykonane tynki gipsowe, ułożone na ścianach i sufitach (Fot. 1), a także słupach i belkach (Fot. 2) powinny być […]

.

Jednowarstwowe ściany domów, które zostały wybudowane kilkanaście lat temu z bloczków betonu komórkowego, mają współczynnik przenikania ciepła U nieco mniejszy niż 0,3 W/(m²K). Ich izolacyjność termiczna jest oczywiście mniejsza niż wymagają tego od ścian zewnętrznych obecnie obowiązujące przepisy, ale trudno je uznać za „zimne”. Gdy po ponad piętnastu latach właściciele jednego z takich domów (Fot. 1 i 2) zauważyli kilka drobnych rys na jego elewacji, […]

.

Bramy przesuwne są coraz częściej wybierane przez właścicieli domów jednorodzinnych. Przemawia za nimi to, że podczas otwierania i zamykania nie zajmują miejsca na podjeździe – można więc bezpiecznie zaparkować na nim samochód. Ma to szczególne znaczenie wtedy, gdy odległość domu od ogrodzenia wzdłuż ulicy – a więc i długość podjazdu – nie jest zbyt duża. Mające wielowiekową tradycję bramy uchylne, zwane też skrzydłowymi, nie mają […]

.

Żelbet jest kompozytem dwóch materiałów – betonu i stali, stosowanej w postaci prętów zbrojeniowych. Dzięki pomysłowi, by połączyć w jedną całość ich właściwości, sto kilkadziesiąt lat temu powstał materiał, który zrewolucjonizował budownictwo. Podstawowym warunkiem współpracy betonu i stali w konstrukcjach żelbetowych jest ich wzajemna przyczepność. Bez niej byłyby to tylko dwa oddzielne, niepowiązane ze sobą materiały – masywny, ale kruchy beton oraz bardzo wytrzymałe, ale wiotkie pręty […]

.