Jak z krótszych belek zrobić długie płatwie dachowe?

W więźbach o konstrukcji płatwiowo-kleszczowej płatwie, czyli drewniane belki oparte na słupach z krawędziaków, są bardzo ważnymi elementami nośnymi. W więźbach tych krokwie główne, połączone ze sobą kleszczami, znajdują się nad słupami. Natomiast rozmieszczone między nimi krokwie pośrednie przekazują obciążenia na słupy właśnie za pośrednictwem płatwi.

Bywa jednak, że opartymi na słupach płatwiami podpiera się także krokwie w najczęściej stosowanych w domach jednorodzinnych więźbach krokwiowo-jętkowych. Dotyczy to szczególnie dachów o stosunkowo małym pochyleniu połaci (Fot. 1 i 2). Dzięki takiemu rozwiązaniu spora część obciążeń z dachu jest przekazywana – przez płatwie i słupy – bezpośrednio na żelbetowy strop na parterem. Odciąża się przez to ścianki kolankowe, które w klasycznych więźbach krokwiowo-jętkowych muszą w całości przejąć obciążenia z dachu. Zastosowanie więc ścian stolcowych, składających się z płatwi i podpierających je słupów (stolców) ma korzystny wpływ na nośność i stabilność dachowej konstrukcji.

Fot. 1 – Przy stosunkowo małym pochyleniu połaci dachowych warto krokwie – w miejscu ich połączenia z jętkami – podeprzeć dwiema płatwiami, opartymi na słupach
Fot. 2 – Liczba słupów podpierających płatwie zależy głównie od odległości między ścianami szczytowymi, ich rozstaw nie powinien być jednak większy niż 3,5-4 m

DŁUGIE PŁATWIE

Podczas wykonywania takich więźb dachowych pewien problem stwarzają płatwie, które w domach, w których odległość między ścianami szczytowymi jest duża mają sporą długość (Rys. 1).

Rys. 1 – Długich płatwi nie da się zrobić z jednej belki i trzeba je „poskładać” z kilku krótszych belek

W domu, w którym wymiar dłuższego boku wynosi około 14 m, długość płatwi przekracza 15 metrów. Trzeba bowiem uwzględnić konieczność ich wysunięcia poza ściany szczytowe dla podparcia krokwi, podtrzymujących te fragmenty połaci dachu, które dla ochrony bocznych elewacji wystają poza obrys domu.Zrobienie takich płatwi z pojedynczych belek nie jest praktycznie możliwe nie tylko ze względu na ich spory koszt, ale także dlatego, że takiej długiej tarcicy raczej nie znajdziemy w pobliskich składach budowlanych lub tartakach. Również transport na budowę, ze względu na ich długość, byłby zapewne dość trudnym i ryzykownym przedsięwzięciem.
Z tych powodów płatwie takie wykonuje się z reguły z krótszych belek, których długość nie przekracza 6 m.
Najprostszym rozwiązaniem jest taki podział płatwi na krótsze odcinki, by połączenia pojedynczych belek wypadły nad słupami. Trzeba jedynie ich stykające się ze sobą końce połączyć nakładkami z blachy.
Ten wariant jest łatwy do zrealizowania, ma jednak ten minus, że ciągłą płatew zamieniliśmy na kilka swobodnie podpartych belek, a przez to ma ona mniejszą nośność niż wtedy, gdyby była jedną belką, podpartą co 3-4 m słupami. By zachować jej projektowaną nośność, powinniśmy zastosować większe przekroje belek niż te, które były przewidziane w projekcie dachu (chyba że konstruktor od razu przewidział taki właśnie sposób wykonania płatwi).

1
Zobacz także

Wystające ze ścian balkony są najbardziej wystawionymi na destrukcyjne oddziaływanie czynników atmosferycznych elementami domu. Słońce, deszcz, śnieg oraz częste i gwałtowane zmiany temperatury powodują, że nawet dobrze zabezpieczone z czasem niszczeją i wymagają remontu. Dotyczy to nie tylko warstw wykończeniowych, ale niekiedy także ich konstrukcji. Można się oczywiście zastanawiać, czy w domach jednorodzinnych – ze względu na bliskość ogrodu – balkony w ogóle są potrzebne. Jeśli już jednak […]

.

Wykonywanie więźb krokwiowo-jętkowych ma bardzo długą tradycję. Wciąż są one najczęściej stosowaną konstrukcją stromego, dwupołaciowego dachu. Mimo to połączenie jętek z krokwiami, mające dla tych dachów podstawowe znaczenie konstrukcyjne, wykonywane jest bardzo często niezgodnie ze sztuką budowlaną. Przy czym zdarza się to nawet zręcznym i wydawałoby się doświadczonym cieślom. O tym, że pozioma belka, nazywana jętką, służy do rozpierania pary krokwi mniej więcej […]

.

Są takie domy jednorodzinne, w których schody z parteru na piętro nie mają balustrad i poręczy – i to wcale nie dlatego, że właścicielom zabrakło pieniędzy na ich zrobienie. Tak po prostu zostały wymyślone, by przez oryginalną formę i wykończenie, swoją funkcją dekoracyjną konkurowały z komunikacyjną. Choć schody bez żadnych zabezpieczeń nie spełniają wymagań warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (§ 296, § 298), ich posiadacze […]

.

W domach jednorodzinnych kanalizacja działa grawitacyjnie, co oznacza, że ścieki spływają pod własnym ciężarem do sieci kanalizacyjnej, przydomowej oczyszczalni ścieków lub osadnika bezodpływowego, popularnie nazywanego szambem. By było to możliwe, do pionów kanalizacyjnych musi być zapewniony dopływ powietrza. Bez dostępu powietrza do pionów, podczas na przykład spuszczania wody w toalecie, powstawałoby podciśnienie, którego skutkiem byłoby wysysanie wody znajdującej się w syfonie (zamknięciu wodnym) wanny lub umywalki. Przez […]

.